Dombrachi Ismoilova: Qrim-tatar musiqasini nafaqat bir xalqning, balki butun turk dunyosining umumiy ma’naviy merosi deb bilaman – QHA – Qrim axborot agentligi

Qozog‘istonda tug‘ilgan dombrachi Maya Ismailova, buvisi qrim-tatar, onasi ozarbayjon turki, turmush o‘rtog‘i esa mesxeti turki; U Qrim Xabar Agentligi (QHA)ga Turk dunyosining turli burchaklaridan izlari bor musiqa hayoti va turk dunyosining mushtarak madaniy merosi haqida musiqa, ayniqsa Qrim-tatar musiqasi mavzusida baho berdi “BIZNI BIR-BIRIMIZGA BOG'LANGAN JUDA KUCHLI MADANIY MOROS BOR” Musiqiy yo'li bolaligidan boshlanganini ta'kidlagan Maya Ismailova, "Qo'limga tushgan hamma narsani dombra kabi ushlab, chalardim, o'zimcha kuylar yaratardim. Buni ko'rgan onam va otam musiqaga bo'lgan qiziqishimni payqab, menga dombra sotib olishdi. Dombra bilan tanishish hayotimdagi burilish nuqtalaridan biri bo'ldi" dedi. U aytdi: O'n ikki yoshida Almatida bo'lib o'tgan katta Turk dunyosi festivaliga qatnashish imkoniga ega bo'lganini tilga olgan İsmailova, "Bu mening hayotimdagi birinchi katta milliy sahna edi" dedi. - dedi u QRIM TATAR, NOG'AY, AZARBAYJON VA QIRG'IZ MUSIQASIDAGI UMUMIY ILLAR IZLARI Dombra chalishdagi qat’iyati bilan an’anaviy turk musiqasi va bard an’analarining chuqur olami bilan ham tanisha boshlaganini ta’kidlagan İsmailova, “Har bir doston, har bir xalq qo’shig’i ortida bir xalqning tarixi, taqdiri, dunyoqarashi borligini angladim. Ana shu kashfiyot jarayoni meni turk dunyosi musiqasiga yetakladi. nogay, qrim-tatar, qirg‘iz va ozarbayjon musiqalarida “O‘shanda biz turli geografiyalarda yashasak ham, bizni bir-birimiz bilan bog‘laydigan juda kuchli madaniy meros borligini angladim” Boshqa tomondan Turkiyada kura cholgʻusi bilan tanishish oʻzi uchun juda qimmatli tajriba ekanini taʼkidlagan İsmailova, bu cholgʻuning dombraga oʻxshashligiga toʻxtalib, “Toʻgʻrisi, uning ovozi, tuzilishi va ijro texnikasi jihatidan qozoq dombrasiga juda oʻxshashligi meni hayratda qoldirdi. Bu o‘xshashlik ikki xalqning mushtarak tarixiy ildizlari, ko‘chmanchi turmush madaniyati va ma’naviy yaqinligini yana bir bor his qildim”, dedi u “QRIM TA’SIRI, NO’G’AYLAR DOSONLARI VA AZARBAYJON HOKIMIYATI BIRGA TAN BERISH KERAK” Ismailova, turk dunyosidagi madaniyat xilma-xilligining oʻz musiqasida koʻp madaniyatli va xalqaro oila muhitida ulgʻayganligidan ekanligini taʼkidladi. “Kindim qozoq tuprog‘iga tushdi, men qozoq dashtlarida o‘sganman. Bolaligimdan turli xalqlarning qo‘shiqlarini tinglab, madaniyati bilan tanishib, tarixini o‘rganib ulg‘aydim. Shuning uchun ham men o‘zimni nafaqat madaniyat, balki tarixi va taqdiri bir-biriga bog‘langan buyuk turk dunyosining farzandi sifatida ko‘raman.” Musiqasidagi rang-baranglik tabiiy ravishda uning ichki dunyosidan kelib chiqqanligini ta’kidladi Bundan tashqari, Ismoilova turk dunyosi madaniyati bir-biridan alohida qismlar emas, balki bir ildizdan oziqlanadigan katta chinorning shoxlari kabi, shoxlari turli yo‘nalishlarga cho‘zilgan bo‘lsa ham ildizlari umumiy ekani haqidagi fikrni ta’kidlab, quyidagi fikrlarni bildirdi Men sanʼatim orqali turk dunyosining turli ovozlarini bir qozonda toʻplash va asrlar davomida davom etib kelayotgan mushtarak ruhni koʻrsatishni maqsad qilganman, chunki men uchun musiqa shunchaki sanʼat emas. Musiqa; U kishilarni bir-biriga yaqinlashtiradigan, o‘tmish va bugunni yaqinlashtiradigan, qalblar o‘rtasida ko‘prik quruvchi ma’naviy tildir. O‘sha ko‘prikda qozoq cho‘llarining ovozi, Qrimning g‘am-g‘ussasi, no‘g‘aylar dostonlari, Ozarbayjon maqomlari, qirg‘izlarning ohanglari birga aks-sado berishi kerak. Bu men izlayotgan ruhdir va musiqamda tirik qolishga harakat qilaman “BU ASARLARNING MAVZU TURK DUNYOSI TARIX, MILLAT XOTIRASI VA UMUMIY RUHI BO’LGAN” "Biz turkmiz", "Ko'chman" va "Baybars bobo" asarlarining kelib chiqish tarixi bir-biriga juda o'xshashligini ta'kidlagan Ismailova, bu asarlar uchun bastalash o'zi uchun faqat texnik musiqa asari emasligini ta'kidladi “Bu asarlarning mavzusi tarix, milliy xotira, ajdodlarimiz merosi va turk dunyosining mushtarak ruhi edi. Bunday mavzuga yuzaki yondashish mumkin emas edi. Shuning uchun ham men har bir notaga, har bir kuyga, har bir tuyg‘uga katta mas’uliyat bilan yondashdim” dedi. “Migratsiya”da asrlar davomida davom etib kelayotgan avlodlar o‘rtasidagi sayohat, o‘zgarish, izlanish va rishtalar; U “Baybars bobo”da nafaqat buyuk bir yo‘lboshchining jasorati va azmi, balki butun turk dunyosining qudrati va ruhini uning timsolida ko‘rsatishni maqsad qilganini ta’kidladi Biroq, Ismoilova “Men uchun bu Asarlarning eng muhim maqsadi tinglovchilar qalbida o‘z tarixiga, madaniyatiga, turk dunyosiga daxldorlik va g‘urur tuyg‘ularini shakllantirishdir, chunki inson o‘z o‘tmishini qanchalik ko‘p bilsa, o‘zining kimligini shunchalik yaxshi tushunadi; "U o'z ildizlarini qanchalik ko'p bilsa, kelajakka shunchalik ishonch bilan qadam qo'yadi". - dedi u "BIZ AVVAL O'Z XALQIMIZGA TURK XALQ MUSIQASI QANCHALIK BOY ekanligini TANISHTIRISH KERAK" "Turk dunyosi musiqasini oddiy pop, hip-hop va rep uslublari bilan yetkazishning iloji yo‘q. Men bu yerda boshqa janrlar yomon yoki zaif deb aytmayapman. "Ularni solishtirish ham to‘g‘ri emas, deb o‘ylayman G’arbliklarning qo’llagan usullarini Turk dunyosi ham qo’llashi kerakligini ifoda etgan İsmailova, “O’sha usullar tufayli turk xalq musiqasining naqadar boy, go’zal va nafis ekanligini avval o’z xalqimizga, keyin esa butun dunyoga tanitishimiz va sevdirishimiz kerak. Ha, lekin sutning qaymog'ini buzmasdan sintez qilishimiz va bo'shliqlarni to'ldirishimiz kerakligi ham to'g'ri bo'lar edi. Bu etnofolklor janrini yanada mustahkamlaydi, uni to‘ldiradi, rivojlantiradi va sifatli dunyo yaratadi, tor yo‘laklardan xalq og‘zaki ijodi, xalq musiqasi chiqa boshlaydi. "Biz bu yo'nalishga katta sarmoya kiritishimiz va uni ommalashtirishimiz kerak." - dedi u "Eng esda qolarli lahza bu ko'z yoshlarini ushlay olmagan odamlarning samimiy munosabatidir" Turkiya, Qozog‘iston va boshqa ko‘plab turk davlatlarida turli madaniy tadbirlarda chiqish va ishtirok etish imkoniga ega bo‘lgan iste’dodli musiqachi, uning uchun eng unutilmas lahzalar xorijda yashayotgan qardosh turk xalqi bilan uchrashgan paytlari ekanini ta’kidladi Ismoilova xorijda yashayotgan qardosh turk xalqining madaniyatiga bo‘lgan sadoqatini, milliy merosiga bo‘lgan hurmatini ko‘rib, turk dunyosining mushtarak madaniy qadriyatlari naqadar muhim ekanini yaxshiroq anglaganini ta’kidlab, quyidagi baholarni berdi: Demak, men uchun eng esda qolarli lahza bu alohida konsert yoki alohida sahna emas; Ular o‘z shahrining ohanglarini eshitganlarida hayajonlanib, xursand bo‘ladigan, ba’zan ko‘z yoshlarini tiya olmaydigan odamlarning samimiy munosabati. Bu tuyg‘ular mening san’at yo‘limdagi eng katta mukofot va ilhom manbai bo‘lib qolmoqda “Qrim-tatar musiqa an’analari qipchoq sivilizatsiyasining umumiy madaniy merosiga yetib boradi” Qrim xalq qo‘shiqlari va qrim-tatar musiqasini nafaqat bir xalqning, balki butun turk dunyosining umumiy ma’naviy merosi deb bilaman”. Musiqada asrlar to‘plami, xalqning tarixi, taqdiri, quvonchi, qayg‘usi, ruhi barhayot ekanini ta’kidladi Boshqa tomondan, Ismoilova, "Ozarbayjon va tatar buvilarimning beshiklari, otamning qoni va ona suti bilan birga tug'ilganimdanoq tomirlarimda oqadi. Bu kuylar hamon quloqlarim ostida jaranglaydi. Buvim qrim garmoni jo'rligida qo'shiqlar kuylar, men esa ular bilan birga raqsga tushardim." U o‘z bahosini berib, bu an’analarning ko‘pchiligi vaqt o‘tishi bilan unutilish arafasida ekanligiga e’tibor qaratib, qrim-tatar qo‘shiqlari va garmon jo‘rligining an’anaviy ijro madaniyatini davom ettirayotgan yoshlarning bugungi kunda juda kamligini, ayrim janrlarning deyarli yo‘q bo‘lib ketish xavfi borligini ta’kidladi Boshqa tomondan, musiqachi, “Qrim-tatar va qozoq musiqa anʼanalarining ildizlari qipchoq sivilizatsiyasining umumiy madaniy merosiga borib taqaladi. Bu rishta hech qachon uzilmagan va bugungi kunda ham davom etmoqda. – Tili, ohangi, ijro uslubi va ma’naviy dunyosida katta o‘xshashliklar bor. - dedi u Bundan tashqari, Ismailova bu merosni sevuvchi, uni saqlab qolish istagida bo‘lgan yoshlar soni ko‘paysa, nafaqat Qrim-tatar musiqasi, balki butun turk dunyosining an’anaviy musiqa janrlari ham jonlanishini ta’kidladi va shunday dedi: Qipchoq xalqidan bizgacha yetib kelgan Qrim musiqasi, qozoq musiqasi, ozarbayjon musiqasi va boshqa madaniy meroslar turk dunyosining eng qimmatli xazinalaridandir. Har birining o'ziga xos ovozi, tarixi va ruhi bor. Hech bir kuch bu merosni yo'q qila olmaydi; Uning kelajagi va davomiyligi bugun voyaga yetayotgan yosh avlodlar qo‘lida. Yoshlar o‘z ildizlarini tanib, madaniy qadriyatlarini himoya qilar ekan, turk dunyosining ma’naviy merosi abadiy yashaydi