Ozarbayjon-Yevropa Ittifoqi munosabatlarida ishonch va strategik sheriklik: yangi voqeliklar va istiqbollar - FIKR

Ozarbayjon va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlar so‘nggi paytlarda sifat jihatidan yangi bosqichga qadam qo‘ydi va tobora chuqur va ko‘p qirrali bo‘lib bormoqda Milliy Majlis deputati Mushfiq Jafarovning APA-ga aytishicha, bu dinamika ham mintaqaviy geosiyosiy o‘zgarishlar, ham tomonlar o‘rtasida shakllangan o‘zaro ishonch muhiti natijasidir. Xususan, Yevropa Ittifoqining (YI) tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo‘yicha Oliy vakili, Yevropa komissiyasi vitse-prezidenti Kaya Kallasning Ozarbayjonga tashrifi bu munosabatlar ishonchli asoslar asosida rivojlanib borayotganini yaqqol namoyon etadi Kaya Kallasning tashrifi: ishonch va siyosiy muloqot ko'rsatkichi Kaya Kallasning Ozarbayjonga tashrifi tasodifiy emas va bu Yevropa Ittifoqi-Ozarbayjon munosabatlari yuksak darajada ekanligining yorqin namunasidir. Deputatning qayd etishicha, bu tashrif Armanistonda bo‘lib o‘tgan Yevropa siyosiy ittifoqi sammitidan so‘ng Bryusselning Boku bilan munosabatlariga katta ahamiyat berayotganidan dalolatdir: “Kaya Kallas avval ham Ozarbayjonga tashrif buyurgan va turli xalqaro platformalar doirasida Prezident Ilhom Aliyev bilan uchrashuvlar o‘tkazgan Deputatning aytishicha, Yevroparlamentda vakillik qilayotgan turli siyosiy guruhlar Ozarbayjon-Yevropa Ittifoqi munosabatlariga putur yetkazishga uringan bo‘lsalar-da, bu urinishlar real natija bermagan: "Aksincha, Yevropa Ittifoqi ijroiya tuzilmalari, xususan, Yevropa komissiyasi va Ozarbayjon o‘rtasida yaqin va uzluksiz hamkorlik mavjud. Aynan mana shu institutsional hamkorlik munosabatlarning haqiqiy mohiyati va strategik mohiyatini belgilab beradi" Hamkorlikning aniq kun tartibi Mushfig‘ Jafarov tashqi ishlar vaziri Jeyhun Bayramov va Kaya Kallas o‘rtasidagi bugungi uchrashuv munosabatlarni rivojlantirish yo‘nalishlarini yana bir bor yaqqol ochib berishini ta’kidladi: “Yakkama-yakka va keng ko‘lamli muzokaralarda Ozarbayjon-Yevropa Ittifoqi munosabatlarining bugungi ahvoli va istiqbollari atroflicha muhokama qilindi.Uchrashuv chog‘ida siyosiy muloqotning qizg‘inligi alohida ta’kidlandi. tomonlar o‘zaro hurmat, tenglik va umumiy manfaatlar tamoyillari asosida hamkorlikni rivojlantirish muhimligini qayd etdilar Deputat institutsional muloqot mexanizmlari Ozarbayjon va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlarning barqaror rivojlanishini ta’minlovchi asosiy omillardan biri ekanini ta’kidladi. Hozirda tomonlar o‘rtasidagi muloqot uchta asosiy yo‘nalish: transport, energetika xavfsizligi va xavfsizlik bo‘yicha muvaffaqiyatli davom ettirilmoqda. Bu mexanizmlar hamkorlikni tizimli va uzoq muddatli asosda yo‘lga qo‘yishga xizmat qiladi Ozarbayjonning energiya xavfsizligidagi strategik roli Bugungi kunda Ozarbayjon Yevropaning energiya xavfsizligida muhim rol o‘ynaydigan asosiy hamkorlardan biridir. Mushfig‘ Jafarov bu fakt Yevropa rasmiylari, jumladan Kaya Kallas tomonidan ham bir necha bor tilga olinganini ta’kidlaydi: “Hozirda Ozarbayjon gazi Yevropaning 10 davlatiga eksport qilinmoqda. Keyingi paytlarda Avstriya, Germaniya kabi mamlakatlarni energiya bilan ta’minlashning kengayishi bu hamkorlik geografiyasini yanada oshirdi. Kaspiy mintaqasida kechayotgan geosiyosiy jarayonlar fonida Ozarbayjonning ishonchli energetika hamkori sifatidagi roli kuchayib bormoqda” Ozarbayjonning ko'prik missiyasi Ozarbayjon nafaqat energetika sohasida, balki transport va logistika yo‘nalishida ham strategik mavqega ega. Deputatning aytishicha, Kaspiy va Qora dengiz havzalarini bog‘lovchi loyihalar, jumladan, TRIPP tashabbusi Yevropa Ittifoqi tomonidan ijobiy baholanmoqda: “Ozarbayjon Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi muhim tranzit markazi vazifasini bajaradi va jahon savdo yo‘llarini diversifikatsiya qilishga hissa qo‘shadi. Bu esa mamlakatning geoiqtisodiy ahamiyatini yanada oshiradi” Tinchlik dasturi va mintaqaviy barqarorlik Mushfig Jafarovning aytishicha, Ozarbayjon mintaqadagi tinchlik dasturining asosiy tashabbuskorlaridan biri sifatida ishlaydi. Bu borada mamlakat tomonidan tashlanayotgan qadamlar Yevropa Ittifoqi tomonidan ijobiy baholanmoqda: “Prezident Ilhom Aliyevning Yevropa siyosiy ittifoqi sammitidagi nutqi shu nuqtai nazardan muhim va tarixiy voqeadir. Bu nutq Ozarbayjonning mintaqaviy va global miqyosdagi pozitsiyasini yana bir bor namoyish etdi. Ozarbayjon va Armaniston munosabatlarida ham muayyan ijobiy dinamika kuzatilmoqda. Iqtisodiy munosabatlarning bosqichma-bosqich rivojlanishi mintaqada barqarorlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Ozarbayjon energetika sohasida mintaqa davlatlari uchun muhim hamkor sifatida harakat qilmoqda va bu doirada Armanistonning energiya xavfsizligiga bilvosita hissa qo'shmoqda. “Yaqin Sharqdagi voqealar fonida Armaniston energiya taqchilligiga duch kelishi ehtimoli mavjud boʻlsa-da, Ozarbayjonning mavjud imkoniyatlari mintaqada energiya barqarorligini saqlash uchun sharoit yaratdi” O'zaro manfaatlarga asoslangan strategik hamkorlik Deputat Jeyhun Bayramov va Kaya Kallas o‘rtasidagi uchrashuvda u iqtisodiyot, savdo, yashil energiya va raqamlashtirish sohalarida hamkorlikni kengaytirish imkoniyatlari muhokamasiga e’tibor qaratdi: Uchrashuvda Ozarbayjonning Yevropa energetika xavfsizligiga qo‘shayotgan hissasi va ishonchli hamkor sifatidagi roli alohida ta’kidlandi. Ozarbayjon-YeI munosabatlari o‘zaro manfaat, tenglik va strategik sheriklik tamoyillari asosida jadal rivojlanmoqda. Bu aloqalar nafaqat energetika sohasi bilan cheklanib qolmay, balki siyosiy, iqtisodiy va xavfsizlik sohalarini qamrab olgan keng hamkorlik platformasiga aylandi. Mavjud dinamika saqlanib qolsa, Ozarbayjon va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlar yaqin kelajakda chuqurlashadi va bu hamkorlik ham mintaqa, ham Yevropa uchun barqarorlik va taraqqiyotning muhim kafolatiga aylanadi”