Ma'lum qilinishicha, autizmga chalingan bolalar soni ortib bormoqda

Jogorku Keneshdagi “Ala-Too” deputatlar guruhi 11-iyun kungi yig‘ilishida nogiron bolalar muammosini muhokama qildi.Yig‘ilishda ma’ruza qilgan Sog‘liqni saqlash vaziri o‘rinbosari Baxitbek Qodiralievning so‘zlariga ko‘ra, Qirg‘izistonda so‘nggi yillarda autizm kasalligiga chalingan bolalar soni ortib bormoqda. Uning ma’lumotlariga ko‘ra, hozirda 380 nafar bola ro‘yxatga olingan. "Afsuski, autizmga chalingan bolalar soni yildan-yilga ortib bormoqda. 2024-yilda 4 nafar, 2025-yilda esa 6 nafar bola autizm tashxisi bilan roʻyxatga olingan", - deydi u. Shu bilan birga, Daun sindromi va miya falajiga chalingan bolalar soni kamaygani qayd etildi. Mutaxassisning qo‘shimcha qilishicha, Qirg‘izistonda bunday bolalarni reabilitatsiya qilish ishlari olib borilmoqda. Uning maʼlumotlariga koʻra, Bishkek va Toʻqmoq shaharlarida sobiq mehribonlik uylari negizida reabilitatsiya markazlari tashkil etilgan. Shuningdek, Chuyda 580 nafar bola va ularga hamroh bo‘lgan shaxslarni qabul qiladigan yirik reabilitatsiya markazi qurilayotgani aytildi Qirg‘izistondagi “Bemorlar ittifoqi” raisi, nogiron bolaning onasi Aysulu Aytimbetova autizm, daun sindromi, miya falaj va boshqa nogiron bolalarning aniq soni haqida ma’lumot yo‘qligini tanqid qildi: "Bugungi kunda tilga olingan nogiron bolalar soni 37 637 nafarni tashkil etadi. Bu 2023-yil oxirida roʻyxatga olingan. Oʻshandan beri yil boʻyicha maʼlumot yoʻq. Men Milliy statistika qoʻmitasi, Sogʻliqni saqlash vazirligi va Mehnat, ijtimoiy himoya va migratsiya vazirliklaridan soʻramoqchiman, nega keyingi yillardagi nogiron bolalarning aniq soni haqida maʼlumot yoʻq? Aytimbetova nogiron bolalarni ro‘yxatga olish qiyinligini, MSECdan o‘tish uchun ikki oydan uch oygacha vaqt ketishini ta’kidlab, autizm va Daun sindromi kabi irsiy nuqsoni bo‘lgan bolalarga 18 yoshga to‘lgunga qadar tegishli maqom berilishini so‘radi. Qonunga ko‘ra, bolalar inklyuziv ta’lim olish huquqiga ega bo‘lsalar ham, ularning aksariyati uyda ta’lim olish huquqiga ega bo‘lsalar ham, bu huquq umuman cheklangan yoki umuman yo‘q ekani ta’kidlandi. Shuningdek, mutaxassis o‘qituvchilar yetishmasligi aytildi. Imkoniyati cheklangan bolalar haqidagi toʻliq va aniq maʼlumotlarni yangilash, inklyuziv taʼlim toʻgʻrisidagi qonun faoliyatini taʼminlash, hududlarda reabilitatsiya markazlari ochishni soʻrab, davlat organlari va mutasaddilarini imkoniyati cheklangan bolalarga jamiyatning bir boʻlagi va mamlakat kelajagi sifatida eʼtibor qaratishga chaqirdi. Yig‘ilishda nogiron bolali oilalarning Davlat ipoteka kompaniyasi orqali uy-joy olishi uchun sharoit yaratish bo‘yicha so‘rov berildi. Shaxsiy yordamchilarga ipoteka shirkati orqali uy sotib olish, shaxsiy yordamchilikdan tashqari qo‘shimcha ishlarga ruxsat berish, nogironligi bo‘lgan bolalar uchun nafaqa miqdorini oshirish so‘ralgan Yig‘ilishda taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, 2010-yilda Qirg‘izistonda 22 ming nafar nogiron bola ro‘yxatga olingan bo‘lsa, 2023-yilda ularning soni 37 ming 637 nafarga yetadi. (ZKo)