Azerbaycan'ın uluslararası enerji piyasalarındaki stratejik rolü güçlendi

İspanya ve Portekiz'den sonra Avrupa'nın en büyük yeşil enerji potansiyeline sahip ülkesi Azerbaycan'dır Uluslararası hukuk, güvenlik ve enerji politikası uzmanı, Macaristan'da faaliyet gösteren Tuna Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Farid Şükürlü, AZERTAC'ın "Bakü Enerji Haftası"nın önemi ve Azerbaycan'ın küresel enerji politikasındaki rolüne ilişkin sorularını yanıtladı Küresel ekonomik entegrasyonun derinleştiği, enerji güvenliği, ulaştırma bağlantılılığı ve jeo-ekonomik iş birliği konularının ön plana çıktığı bir dönemde ülkemizde düzenlenen "Bakü Enerji Haftası"nın önemini nasıl nitelendirmek mümkündür? Azerbaycan her yıl enerji alanında çeşitli uluslararası konferanslara ev sahipliği yapmakta ve dünyadan enerji güvenliği alanında uzmanlaşmış uzmanları kendi ülkesinde ağırlamaktadır. Bu faktör, Azerbaycan'ın sadece Güney Kafkasya'da değil, uluslararası alanda da enerji dönüşümü ve güvenliği alanında önde gelen ülkelerden biri haline geldiğini gösteriyor. Özellikle Vatanseverlik Savaşı sonrasında Azerbaycan birçok dünya liderinin dikkatini çeken bir ülke haline geldi. Bunun bir örneği Azerbaycan ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında hayata geçirilen yeni enerji projeleridir. Özellikle BAE ulusal petrol şirketi ADNOC, uluslararası enerji yatırım şirketi XRG ve Masdar gibi devlerin Azerbaycan'da son üç yılda yaptığı yatırımlar, ülkemizin hem Körfez ülkelerinde hem de enerji açısından stratejik öneme sahip bölgelerde artan olumlu etkisinin göstergesidir En dikkat çekici anlardan biri de "Bakü Enerji Haftası" fonunda tarihte ilk kez gerçekleştirilen Azerbaycan-ABD Enerji Diyaloğu oldu. ABD Dışişleri Bakanı'nın ekonomi, enerji ve iş konularında yardımcısı Caleb Orr başkanlığındaki Amerikan heyetinin "Bakü Enerji Haftası"na katılması, ülkemizin özellikle enerji güvenliği açısından artan ve kanıtlanmış önemini göstermektedir. ABD Başkanı Donald Trump'ın Bakü Enerji Haftası'na hitaben yazdığı ve ülkesinin Azerbaycan petrol ve gaz endüstrisinin büyük bir destekçisi olduğunu vurgulayan mektubu, Azerbaycan'ın sadece Güney Kafkasya'da değil, küresel ölçekte güvenilir bir ortak olarak algılandığının göstergesi olarak değerlendirilebilir. Bu tür üst düzey siyasi ve ekonomik temaslar, Azerbaycan'ın uluslararası enerji piyasalarındaki stratejik rolünün güçlendiğini ve Batı ile işbirliği potansiyelini göstermektedir Orta Koridor, Avrupa, Güney Kafkasya, Orta Asya ve diğer bölgeleri birbirine bağlayan stratejik bir jeo-ekonomik sistem haline geliyor. Azerbaycan'ın buradaki rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz? Azerbaycan'ın jeopolitik konumu her zaman ekonomik entegrasyonu desteklemiştir. Son yıllarda ana odak noktası olan TRIPP projesi, Azerbaycan'ın uzun yıllardan beri şekillenen transit ülke rolünü daha da güçlendirme potansiyeline sahiptir. Ülkenin coğrafi konumu onu Avrupa ile Asya arasında stratejik bir köprü haline getiriyor. Aynı zamanda Azerbaycan'ın Orta Koridor'da giderek artan rolü, Orta Asya ülkelerinin Avrupa pazarlarına erişiminin planlanmasında ve bu doğrultuda lojistik ve ulaşım olanaklarının geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Özellikle Kazakistan ile Hazar Denizi üzerinde kurulan lojistik ve transit ilişkilerin genişletilmesi, Azerbaycan'ın iki kıta arasındaki ana köprü olma rolünü daha da güçlendirmektedir. Bu süreç hem enerji güvenliği hem de küresel ekonomik entegrasyon açısından stratejik öneme sahiptir. Ayrıca bu dinamik, Güney Kafkasya'nın Batılı ülkelerle ekonomik ve siyasi ilişkilerinin genişlemesi zemininde gelişiyor. Şu anda, ABD'nin nadir toprak elementleri ithalatının çoğunluğu Çin'e bağımlıdır. Bu bağlamda Orta Asya'da, özellikle Kazakistan'da hayata geçirilen projeler, hem potansiyel alternatif kaynakların geliştirilmesine hem de ABD ile Orta Asya ülkeleri arasındaki lojistik ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağlıyor "Dünya fosil yakıtlar olmadan yaşayamaz" tezinin arka planına karşı Azerbaycan'ın petrol ve gaz stratejisi nasıl pragmatik bir enerji modeli oluşturuyor ve bu model yeşil enerjiye geçişle nasıl bağdaştırılıyor? Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dile getirdiği bu görüş gerçeklere dayanan bir tezdir. Çünkü yakın gelecekte, belki de önümüzdeki 100 yılda dünya ekonomisinin işleyişi için fosil yakıtlara ihtiyaç duyulacaktır. Şu anda sadece Avrupa'da 10'u AB üyesi olan 16 ülkeye gaz ihraç ediyoruz. Özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşlardan sonra Avrupa'nın Azerbaycan, Sırbistan ve Kuzey Makedonya gibi üye olmayan diğer ülkeler gibi Birliğin de en güvenilir ortaklarından biridir. Azerbaycan, Güney Gaz Koridoru ve Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı sayesinde hiçbir çatışma bölgesinden geçmeden Avrupa ve Orta Doğu bölgesine enerji güvenliği sağlıyor. Ancak tam potansiyelimize ulaşabilmemiz için Avrupa Birliği ülkelerinin Azerbaycan'a lojistik ve altyapı alanında yatırım yapması gerekiyor Yeşil enerji modeli ise petrol ve doğalgaz stratejimize aykırı bir plan değil. Norveç gibi bir ülke petrol zengini olmasına rağmen enerjisinin yüzde 98'ini yeşil enerjiden karşılıyor ama yine de Avrupa'ya petrol ihraç ediyor. Yalnızca geçen yıl Norveç'in ihracatının yüzde 62,2'si petrol gelirlerine dayanıyordu. Dünya Bankası ve diğer resmi kaynakların istatistiklerine baktığımızda Azerbaycan'ın İspanya ve Portekiz'den sonra Avrupa'da en büyük yeşil enerji potansiyeline sahip olduğunu göreceğiz. Bu amaçla Karabağ bölgesinde şimdiden çalışmalar başlatıldı. BAE'nin Aran bölgesinde de önemli yatırımları var. Önümüzdeki 15 yılda Azerbaycan'ın bu alanda büyük başarılar elde edeceğini düşünüyorum 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır