Ingaşaýyş jaý we howpsuzlyk. Daşary ýurtly talyplar Gyrgyz Respublikasynyň Ombudsmenine näme arz edýärler?

Soňky ýyllarda Gyrgyzystan Hindistandan, Päkistandan we Bangladeşden gelen talyplaryň arasynda ýokary bilim almak üçin iň meşhur ýerleriň birine öwrüldi. Şeýle-de bolsa, Akikatchi instituty tarapyndan geçirilen gözleg daşary ýurtly talyplaryň ýüzbe-ýüz bolýan birnäçe ulgamlaýyn kynçylyklaryny ýüze çykardy. Ombudsmeniň "2025-nji ýylda adam we raýat hukuklary we azatlyklary barada" hasabaty çap edildi Gözegçiligiň çäginde institutyň işgärleri Oazis jemgyýetçilik gaznasy bilen bilelikde Günorta Aziýa ýurtlaryndan 355 okuwçyny gözden geçirdi. Daşary ýurtly talyplaryň köpüsiniň jemlenen Bişkekdäki ýagdaýa aýratyn üns berildi Gyrgyz Respublikasynyň Daşary işler ministrliginiň habaryna görä, talyp wizasyny alan Hindistandan, Päkistandan we Bangladeşden gelen talyplaryň sany 2024-nji ýylda 48,524 adamdan 2025-nji ýylda 11 645 adama çenli azaldy Gözlegiň netijesine görä, soraga gatnaşanlaryň 79% -i jaý tapmakda kynçylyk çekipdir. Esasy meseleleriň arasynda talyplar kireýine alnan bahalaryň ýokarlanmagyna, milletine esaslanýan ýüz öwürmelere, dil päsgelçiliklerine we araçylaryň galplyklaryna salgylandylar. Umumy ıaşaıyş jaılarynyň we umumy ıaşaıyş jaılarynyň howpsuzlygyna garamazdan, okuwçylaryň howpsuzlyk derejesine alada bildirýändikleri bellendi Mundan başga-da, daşary ýurtly talyplar jemgyýetçilik ulaglarynda we jemgyýetçilik ýerlerinde diskriminasiýa barada habar berdiler. Duşmançylyk, paýyş sözler, haýbatlar we ogurlyk bilen ýüzbe-ýüz boldular Soraga gatnaşanlaryň 40% -den gowragy fiziki taýdan gorkuzylandygyny ýa-da hüjüm edilendigini aýtdy Şeýle hem hasabatda daşary ýurtly talyplaryň jemgyýetçilik we medeni durmuşa integrasiýasynyň pes derejesi bellenilýär. Gözlegiň awtorlarynyň pikiriçe, bilim edaralary olary uýgunlaşdyrmak üçin ýeterlik işlemeýär Okuw wizasynyň üstünde işlemegiň gadagan edilendigine garamazdan, okuwçylaryň takmynan 17% okuwy we işi birleşdirýär. Şol bir wagtyň özünde, köplenç zähmet hukuklarynyň bozulmagy we ekspluatasiýa bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar Esasanam daşary ýurtly talyplaryň hukuk goraýjy edaralara bolan garaýşy Jenaýatyň pidalarynyň 70% -den gowragy polisiýa ynanmaýandyklary ýa-da olar bilen aragatnaşyk saklamakda negatiw tejribesi sebäpli kömek soramady Şunuň bilen baglylykda, Akikatchy instituty ministrler kabinetine daşary ýurtly talyplara garşy diskriminasiýanyň öňüni almak, psihologiki we hukuk goldawy mehanizmlerini döretmek, şeýle hem çäkli iş wagty bolan daşary ýurtly talyplaryň işini kanunlaşdyrmak mümkinçiligine garamak maslahat berdi Baş sahypadaky suratly surat: istockphoto.com