"Täze serhet derwezesi üçin umumy islegimizi tassykladyk" | Daşary ýurt habarlary

Ministr Fidan Bolgariýanyň paýtagty Sofiýada kärdeşi Petrowa-Çamowa bilen duşuşykdan soň geçirilen bilelikdäki metbugat ýygnagynda çykyş etdi Strategiki ýarany we goňşusy Bolgariýa baryp görmekden hoşaldygyny aýdan Fidan, Bolgariýa bilen strategiki hyzmatdaşlygyň çuňlaşmagy netijesinde ikitaraplaýyn we köptaraplaýyn meýilnamanyň ýiti bolandygyny aýtdy Fidan serhet howpsuzlygyndan energiýa, transportdan söwda çenli ähli ugurlarda biri-birini doldurýan iki goňşy we ýaran hökmünde çykyş edýändiklerini, düýn Bolgariýa tarapyndan gurnalan Bolgariýa tarapyndan gurnalan Günorta-Gündogar Europeanewropa Hyzmatdaşlyk Prosessiniň (SECP) Döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitiniň bu pikiri güýçlendirendigini aýtdy Sammit mynasybetli sebitiň geljegi barada öndürijilikli ýygnaklaryň we ikitaraplaýyn pikir alyşmalaryň geçirilendigini ýatladyp, Fidan Bolgariýany kämil guramasy we üstünlikli prezidentligi üçin gutlady Fidan, Türkiýäniň çuňňur taryhy gatnaşyklary we çuňňur dostlugy bolan Balkan geografiýasynda hemişelik durnuklylyga we gülläp ösmegiň ýolunyň sebit ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy we gepleşikleri güýçlendirmek arkaly amala aşyrylandygyny we düýnki sammitde sebitleýin meseleleriň çözülmeginiň zerurdygyny aýtdy Bolgariýaly kärdeşi Petrowa-Çamowa bilen gatnaşyklaryň ähli taraplaryny ara alyp maslahatlaşandyklaryny mälim eden Fidan, günüň dowamynda Bolgariýanyň prezidenti Ilýana ototowa we premýer-ministr Rumen Radew tarapyndan kabul ediljekdigini aýtdy Fidan Bolgariýa bilen özara saparlary artdyrmak we bar bolan hyzmatdaşlygy has-da çuňlaşdyrmak barada ylalaşandyklaryny aýtdy we "Bolgariýa bilen umumy taryhymyz we güýçli we adam gatnaşyklarymyz bar. Bolgariýa türkleri we musulmanlary bu gatnaşyklary berkitmekde aýratyn rol oýnaýar. Watanlarymyzyň Bolgariýanyň syýasy, ykdysady, adam, medeni, ylmy we sungat durmuşyna goşan goşantlary bizi buýsandyrýar" -diýdi. diýdi Ministr Fidan taryhy we medeni mirasy gorap saklamak we ony geljek nesillere geçirmek ugrundaky özara ädimleriň dostluk gatnaşyklaryny hasam güýçlendirjekdigini aýtdy Özüniň we kärdeşiniň serhet howpsuzlygy, transport we logistika ugurlarynda strategiki perspektiwany öňe sürendigini mälim eden Fidan, "Geljek döwürde hiç hili eglişik etmezden serhet howpsuzlygy, esasanam tertipsiz migrasiýa bilen baglanyşykly umumy howplara garşy göreşmegi dowam etdireris" -diýdi. Ol: Fidan aragatnaşyk we transport ugurlaryndaky hyzmatdaşlygyň ähmiýetine ünsi çekdi we sebitdäki üpjünçilik zynjyrlary, Merkezi koridor we Europeewropa, şeýle hem iki ýurt üçin bu sebitlerdäki infrastrukturanyň möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy "Europeewropanyň iň köp serhet derwezesi bolan Kapykulanyň demirgazygynda (Bolgariýa bilen) täze serhet derwezesini gurmak baradaky umumy islegimizi tassykladyk. Serhet derwezelerimizde kuwwaty artdyrmak we sebit aragatnaşygyny güýçlendirjek ýol we demir ýol taslamalary barada pikir alyşdyk." Fidan, Bolgariýanyň häkimiýetleriniň tomus aýlarynda Europeewropadan Türkiýä syýahat etjek türk raýatlarynyň serhet geçelgelerini üpjün etmek üçin berýän goldawy üçin minnetdardyklaryny aýtdy Her ýyl giňelýän, diwersifikasiýa edilýän we çuňlaşýan energiýa pudagynda Türkiýe bilen Bolgariýanyň arasynda gatnaşyklaryň bardygyny mälim eden Fidan, "Türk Nebiti şu ýyl Bolgariýanyň aýratyn ykdysady zolagynda ýerleşýän Han Tervel ýatagynda nebit we tebigy gaz gözlegine başlaýar" -diýdi. diýdi Fidan, 2025-nji ýylda Bakuwda Azerbaýjanyň we Gürjüstanyň gatnaşmagynda gol çekilen "Greenaşyl elektrik geçiriji we söwda pudagyndaky hyzmatdaşlyk baradaky özara düşünişmek Memorandumynyň" energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy taýdan möhümdigini aýtdy we "Energetika we transport pudagyndaky berk hyzmatdaşlygymyz ikitaraplaýyn söwdamyzda 8,4 milliard ýewrodan geçdi" -diýdi Ertir "5" geçiriler. Fidan Balkan forumyny ýatlap: "Bu gymmatly forumyň ykdysady hyzmatdaşlygymyza goşant goşar diýip umyt edýäris" -diýdi Fidan ykdysady girdejileriň hemişelik bolmagy sebitleýin howpsuzlygy barlyşyksyz güýçlendirmek arkaly mümkindigini aýtdy we "Bu düşünişmek bilen sebitdäki meselelere, esasanam Gara deňziň howpsuzlygy we Eastakyn Gündogardaky wakalara giňişleýin baha berdik" -diýdi. aňlatma ulanylýar Bolgariýa bilen harby gatnaşyklaryň NATO-nyň çäginde we ikitaraplaýyn derejede çuňlaşdyrylýandygyna ünsi çekip, sebitdäki ösüşleriň çäginde anyk ädimleriň ädilendigini belläp, Fidan: "Bolgariýa we Rumyniýa bilen döreden Gara deňiz magdanlaryna garşy göreş topary, Gara deňizde nawigasiýa howpsuzlygyny döretmekde möhüm missiýany ýerine ýetirýäris" -diýdi. diýdi Fidan Gara deňziň howpsuzlygynyň uzak möhletleýin kepilliginiň Russiýa-Ukraina söweşiniň gutarandygyny aýtdy we şeýle diýdi: "Biz Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky parahatçylygyň synagynyň sebitimiziň parahatçylygy üçin möhümdigini görýäris. Türkiýe hökmünde bu ugurdaky taraplara işjeň goldawymyzy dowam etdireris. Biziň garaşýan zadymyz gysga wagtda halkara hukugyna esaslanýan hemişelik we adalatly parahatçylyga ýetmekdir." Fidan sebiti we dünýäni sarsdyrýan köp ölçegli krizisleriň Türkiýe-Europeanewropa Bileleşigi (EUB) gatnaşyklarynyň strategiki we aýrylmaz tebigatyny aç-açan açýandygyny we şeýle dowam edendigini aýtdy: "Türkiýäniň özüne laýyk ýerini almaýan Europeanewropa binagärliginiň doly bolmazlygy we krizislere garşy göreşmek ukybynyň gowşaýandygy aýdyňdyr. TheB-niň ykdysady geljegi bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmaga, çydamlylygyny berkitmäge we ýakyn geografiýada üpjünçilik zynjyrlaryny täzeden gurmaga baglydyr. Bu nukdaýnazardan Türkiýe bilen ykdysady integrasiýany çuňlaşdyrmak theB üçin strategiki zerurlykdyr." Fidan, EUB-niň goranmak we howpsuzlyk başlangyçlarynyň NATO-nyň güýçli ýarany we Europeewropanyň howpsuzlygyna goşant goşýan Türkiýany öz içine alýan öz içine alyjy çemeleşmäniň durmuşa geçirilmeginiň möhümdigini aýtdy we "Şu nukdaýnazardan, Bolgariýanyň Türkiýäniň EUB agzalyk etabyna berýän gymmatly goldawyna ýokary baha berýäris" -diýdi. diýdi Daşary işler ministri Hakan Fidan ABŞ bilen Eýranyň arasynda gaýtadan başlanan we möwjemek howpy abanýan hüjümler barada: "Taraplara özara hüjümlerini we hüjümlerini gysga wagtda bes etmegi, gepleşik stoluna dolanmagy we tamamlanjak tekstini tamamlamagy maslahat berýäris. Biziň işimiz we tagallalarymyz şu ugurda". diýdi Bolgariýadaky saýlawlardan soň döredilen täze hökümet bilen iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň nähili ösjekdigi baradaky soraga jogap beren Fidan, Türkiýe bilen Bolgariýanyň taryhda, medeniýetde, geografiýada we her tarapdan birek-biregiň dowamydygyny aýtdy Fidan: "Şonuň üçin jogapkär wezipeli adamlar üçin häzirki döwürde biziň aramyzdaky hyzmatdaşlygy iň ýokary derejä çykarmak borjumyzdyr. Prezidentimiziň (Rejep Taýyp Erdogan) bu meselede islegi gaty düşnükli we düşnüksiz. Bolgariýa bilen gatnaşyklarymyzy iň ýokary derejä çykarmak isleýäris". diýdi Energetika howpsuzlygyndan aragatnaşyk, syýahatçylyk, bilim, tehnologiki hyzmatdaşlyk we infrastruktura maýa goýumlary ýaly köp ugurda "ägirt uly hyzmatdaşlygyň" dowam edýändigini mälim eden Fidan, "Bular potensial däl, bar bolan we durmuşa geçirilýän ugurlar we olary has öňe sürmek zerur" diýdi. aňlatmasyny ulandy Fidan Bolgariýada yzygiderli geçirilen saýlawlaryň syýasy durnuksyzlyga sebäp bolandygyny we bu ýagdaý sebäpli uzak möhletli taslamalara kän maýa goýumlarynyň goýulmajakdygyny we muňa garamazdan Bolgariýanyň häkimiýetleri bilen mümkin boldugyça hyzmatdaşlygy dowam etdirýändiklerini aýtdy Soňky saýlawlardan soň, Rumen Radewiň premýer-ministri döwründe Bolgariýada täze hökümetiň döredilendigini we bu hökümetiň syýasy durnuklylygy üpjün edendigini belläp, Fidan: "Dowam ediljek dowamlylyk bilen, iki ýurduň arasynda bar bolan erkiň anyk taslamalar bilen has aňsat durmuşa geçirilip bilinjekdigine ynanýaryn. Şonuň üçin häzirki wagtda R tarapyndan döredilen hökümet bilen iki ýurduň arasynda uly mümkinçilik bar diýip pikir edýärin." diýdi Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky gepleşikler barada Fidan her kimiň ylalaşyk gazanyljakdygy barada giň pikiriň bardygyny aýtdy Fidan taraplar bilen hemişe aragatnaşyk saklaýandyklaryny, ýöne iki gün ozal başlanan özara hüjümleriň möwjemek howpunyň bardygyny aýtdy we "Şonuň üçin bu hakykatdanam bizi biynjalyk edýär. Taraplara özara hüjümlerini we hüjümlerini gysga wagtda bes etmegi, gepleşik stoluna dolanmagy we tamamlanjak tekstini tamamlamagy maslahat berýäris. Biziň işimiz we tagallalarymyz şu ugurda". diýdi Urşuň möwjemeginiň, dartgynlylygyň ýokarlanmagynyň we ähliumumy söweş gurşawyna gaýdyp gelmegiň hiç kime peýdasy degmeýändigini bellän Fidan: "Näçe kyn bolsa-da, nerwiň agyrmagy". Şeýle-de bolsa, gepleşikleri iň soňky nokada çykarmak üçin bir maksat bolmaly, olar muny tamamlamaly. "Teklipimiz şu ugurda" -diýdi Fidan, Turbageçiriji nebit transport paýdarlar jemgyýeti (BOTAŞ) bilen Türkiýe bilen Bolgariýanyň arasyndaky gepleşikler baradaky journalisturnalistiň soragyna jogap berdi Bu meseläniň iki ýurduň energiýa ministrlikleriniň tehniki toparlary tarapyndan ara alnyp maslahatlaşylandygyny mälim eden Fidan: "Türkiýe bilen Bolgariýanyň arasynda energiýa hyzmatdaşlygy üçin has uly potensial bar. Energiýa birikmesi, täze energiýa maýa goýumlary we bilelikde durmuşa geçirmek. Bularyň arasynda bu meseläniň has aňsat çözüljekdigine ynanýaryn. Bu mesele boýunça çyn ýürekden gözleg we tagallalar degişli edaralar tarapyndan amala aşyrylar. Prezidentimiziň hem bu meseläni" gutarmak we çözmek "barada görkezmesi bar