1-nji iýuldan näme üýtgär?

Salgyt ulgamyny ýönekeýleşdirmek, jahankeşdeler üçin täze elektron SIM kartalar, döwlet tarapyndan berlen şahadatnamalar, kesel rugsady tölegleri we gümrük paçlary, ýokary aýlyk haklary, çaga kömek pullary we kömek tölegleri, şeýle hem elektron harytlar üçin gümrük töleginiň 5% ýokarlanmagy - Özbegistanda 1-nji iýuldan näme üýtgär? QALAMPIR.UZ aşakda düşündirýär Salgyt ulgamynda üýtgeşmeler Salgyt komiteti şu ýylyň 1-nji iýulyndan Ykdysadyýet we maliýe ministrligi bilen bilelikde salgyt töleglerini tölemek we bir gazna hasaby arkaly artykmaç tölegleri we bergileri üzmek ulgamyny girizmeli. Bu, Özbegistanyň prezidenti bilen telekeçileriň arasynda 2025-nji ýylyň 20-nji awgustynda kesgitlenen wezipeleri ýerine ýetirmek boýunça bäşinji açyk gepleşikden soň gol çekilen kararda beýan edildi Oňa görä, Ykdysadyýet we Maliýe ministrliginiň gaznasynda salgytlar üçin ýekeje hasap bolar. Salgyt töleýji ol ýere pul geçirende, ulgam mukdary talap edilýän salgytlaryň arasynda awtomatiki paýlar. Başgaça aýdylanda, telekeçi ýa-da ýönekeý raýat artykmaç tölenen mukdary başga bir salgyt geçirmek üçin salgyt gullugyna ýüz tutmaly bolmaz. Hemme zat awtomatiki hasaplanar. Şeýle-de bolsa, Komitet entek bu mesele barada doly maglumat bermedi “Awto-kamera” salgyt barlaglary ýatyrylmaly 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap Özbegistanda “awtomatiki kamera” salgyt barlaglary ýatyrylar. Bu, gaýtadan gözden geçirilen derňew wagtynda ýüze çykarylan gapma-garşylyklar barada täzeden seredilen salgyt hasabatyny ýa-da tassyklaýjy resminamalary tabşyrmak borjunyň ýatyryljakdygyny aňladýar Şol bir wagtyň özünde, 1-nji iýuldan salgyt töleýjilere kesgitlenen töwekgelçilikler barada orta salgyt töwekgelçiligi barada habarnamalary ibermek üçin ulgam giriziler. Identifiedüze çykarylan kemçilikler bir aýyň içinde ýok edilse, salgyt barlaglary geçirilmez Özbegistanda açyljak ýeke-täk milli syýahatçylyk platformasy 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap Özbegistanda ýeke-täk milli syýahatçylyk platformasy işe giriziler. Bu, geçen ýylyň noýabr aýynda Syýahatçylyk komitetiniň işini guramak we syýahatçylyk pudagyny çalt ösdürmek barada kabul edilen prezidentiň karary bilen kesgitlenildi Täze platforma arkaly, daşary ýurtly syýahatçylar döwlet serhedinden geçenlerinde, syýahatçylaryň elektron SIM kartasyna birikdiriler we olaryň razylygy bilen awtomatiki ýagdaýda bolýan ýerlerinde wagtlaýyn hasaba alynarlar. Şeýle hem, ulag biletlerini we muzeýlere we beýleki syýahatçylyk ýerlerine bilet satyn almak mümkin bolar Platforma, syýahatçylara interaktiw kartalar, ses we wideo gollanmalary we onlaýn ýaýlymlar arkaly syýahatçylyk ýerleri barada maglumat berýän sanly gollanma hyzmatyny öz içine alar. Mundan başga-da, raýatlar “Soliq” ykjam programmasy arkaly ýönekeý usulda ýurt jaýlaryny kärendesine alyp bilerler Wagtlaýyn ukypsyzlyk başlaýar 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap, ätiýaçlandyrylan ýagdaýlarda ätiýaçlandyrylanlara wagtlaýyn ukypsyzlyk boýunça kömek pullary tölener. 2025-nji ýylyň 17-nji dekabrynda hökümet “Döwlet sosial ätiýaçlandyryşynyň çäginde wagtlaýyn ukypsyzlyk we çaga dogurmak boýunça kömek pullaryny bellemek we tölemek tertibi barada” düzgüni tassyklady. Täze prosedura laýyklykda, azyndan alty aýlyk ätiýaçlandyryş ýazgysy bolan işgäri kesel rugsady barada şahadatnama alsa, iş beriji senenama ýylynyň ilkinji bäş güni üçin ýeňillikleri töleýär, altynjy günden 182 güne çenli tölegler Döwlet sosial ätiýaçlandyryş gaznasyndan tölener Tölegler, adam gatnaşmazdan işjeň ýagdaýda hasaplanar we awtomatiki usulda sosial karta geçiriler. Peýdalar her aý iki basgançakda tölener: aýyň birinji ýarymyna, 25-nji ýyla, ikinji ýarymyna bolsa indiki aýyň 10-yna çenli. Peýdanyň mukdary işgäriň ortaça aýlyk aýlygy we ätiýaçlandyryş ýazgysy esasynda hasaplanar. Bu ýagdaýda alty aýdan sekiz ýyla çenli ätiýaçlandyryş ýazgysy bolan işgärlere ortaça aýlygynyň 60% -i, sekiz ýyldan gowrak ätiýaçlandyryş ýazgysy bolanlara 80% tölener Korrupsiýa garşy täze ulgam 1-nji iýuldan başlap, döwlet edaralarynda korrupsiýa garşy täze milli sertifikat dolandyryş ulgamy ornaşdyrylar. Ilki bilen, korrupsiýa garşy işleriň netijelerine esaslanýan “kanagatlanarly däl” diýlip baha berlen döwlet edaralary bu ulgama geçiriler. Bellenen möhletde ulgamy girizip bilmedik guramalaryň ýolbaşçylaryna we başlyklarynyň orunbasarlaryna höweslendiriş tölegleri doly durmuşa geçirilýänçä togtadylýar. Şol bir wagtyň özünde korrupsiýa garşy göreş gullugy, hukuk goraýjy we gözegçilik edaralary, ylmy guramalar we raýat jemgyýeti guramalarynyň arasyndaky hyzmatdaşlyga esaslanýan korrupsiýanyň öňüni almak üçin bitewi ulgam giriziler Mundan başga-da, “Digital Compliance” maglumat programma üpjünçiligi toplumy synag esasynda işe giriziler. Onuň üsti bilen korrupsiýanyň öňüni alyş ulgamyna gatnaşyjylaryň arasynda çalt maglumat alyş-çalşygy dörediler. Şeýle hem, döwlet edaralarynyň we guramalarynyň korrupsiýa garşy içerki gözegçilik bölümleriniň işini doly sanlaşdyryp, “E-Compliance” moduly işe giriziler Supporterli önümçilik goldanylmaly Geçen ýylyň 6-njy fewralynda, 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap kabul edilen "Täze ulgam esasynda ýerli önümçiligi we senagat hyzmatdaşlygyny ösdürmegiň ileri tutulýan çäreleri barada" Prezidentiň kararyna laýyklykda bäsdeşlik önümlerini öndürýän telekeçiler goldanylar, araçy dellallara we dilerlere döwlet satyn almalaryna gatnaşmak hukugy berler. Bu maksat bilen jogapkär edara, halk hojalygy üçin goşmaça baha döredýän we önümçilik üçin maslahat berilýän bäsdeşlik önümleriniň sanawyny düzer we neşir eder. Bu sanawda görkezilen haryt önümçiligini özleşdirýän telekeçiler bilen kepillendirilen satyn alyş şertnamalary baglaşylar. Şeýle önümleri öndürýän kärhanalar, işewürlik guramalarynyň durnuklylyk derejesinde goşmaça bal alarlar Mundan başga-da, şu seneden başlap, meýilnamalara girizilen we Özbegistanda öndürilen ekwiwalentleri bolmadyk önümçilik tehnologiki amallarynda ulanmak üçin tassyklanan sanawlar boýunça import edilýän çig mal we komponentler üç ýyl gümrük paçlaryndan boşadylýar Milli şahadatnama almak üçin mugallymlara beriljek subsidiýalar Prezidentiň degişli kararyna laýyklykda, 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan 2028-nji ýylyň 1-nji ýanwaryna çenli hünär biliminiň hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilen aşakdaky subsidiýalar Döwlet iş üpjünçiligi gaznasynyň serişdeleri bilen giriziler: Gurluşyk rugsady almak we ýönekeýleşdirmek üçin peýdaly ulgamlara birikmek 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap, gurluşyk rugsady almak we elektrik, gaz, suw we lagym ulgamlaryna birikmek prosesi ýönekeýleşdiriler we ähli hyzmatlar bir programma esasynda berilýär. Bu barada Prezident Şawkat Mirziýowyň başlyklyk eden wideo konferensiýasynda şu ýylyň 14-nji aprelinde ýaşaýyş jaý gurluşygy we şäherleşme we geljekdäki ileri tutulýan ugurlar boýunça alnyp barylýan işler barada aýdylýar. Duşuşykda raýatlaryň we telekeçileriň ilki bilen dizaýn rugsady almak üçin, soňra bolsa arhitektura meýilnamalaşdyryş işlerini düzmek üçin aýratyn arzalary tabşyrmalydygy tankyt edildi. Daşkentde resminamalary tassyklamagyň wagtynyň iki basgançak bir basgançakda gözden geçirilenden soň üç-dört gezek gysgaldylandygy we bu tejribäni 1-nji iýuldan başlap ýurduň ähli sebitlerinde ornaşdyrmak barada görkezmeler berlendigi bellenildi Şeýle hem ýygnakda elektrik, gaz, suw we lagym ulgamlaryna birikmek üçin tehniki şertleri almak üçin her bir peýdaly gurama aýratyn ýüz tutmagyň mehanizmini ýatyrmak meselesi goýuldy. Iýul aýynyň 1-den başlap, ähli peýdaly ulgamlar üçin bir programma we bir töleg arkaly tehniki şertleri almak mümkin. Bu çäreler soňra resmileşdirildi we şu ýylyň 4-nji iýunynda degişli prezidentiň karary bilen kanuny güýje eýe boldy Daşary ýurtlardan getirilýän smartfonlara we noutbuklara bäş göterim töleg Prezident Şawkat Mirziýowyň şu ýylyň 13-nji aprelinde kabul eden “Özbegistan Respublikasynda elektron söwdanyň mundan beýläk-de ösmegi üçin amatly şertleri döretmek çäreleri barada” kararyna laýyklykda, 1-nji iýuldan başlap, käbir öý enjamlaryny we elektronik önümleri daşary ýurtlardan onlaýn satyn almak üçin 5% gümrük tölegi giriziler Resminama laýyklykda, bu smartfonlar, noutbuklar, planşetler, gürleýjiler, mikserler, şireler, saç guradyjylar, elektrik çäýnekler, köp işleýänler, ütükler we başgalar ýaly harytlara degişlidir. Egin-eşik, aýakgap, sagat, ýat enjamlary, zarýad berijiler, el çyralary, nauşnikler, monitorlar we proýektorlar, wideo oýun konsollary ýaly harytlaryň 30 kategoriýasy üçin goşulan baha üçin salgyt we 3% gümrük tölegi tölener Mundan başga-da, resmi markalary aňladýan halkara derejesinde bellige alnan meşhur haryt önümlerini Özbegistana getirmek we “aýlaw” kanallary arkaly satmak üçin çäklendirmeler giriziler. Has takygy, şeýle harytlary obligasiýa ýerleşdirmek ammarlary, soňra bolsa ýörite onlaýn platformalaryň üsti bilen satmak gadagandyr Energiýa netijeliligi 1-nji iýuldan başlap, döwlet edaralarynyň we döwlet kärhanalarynyň täze gurlan we durky täzelenen binalary iň bolmanda “C” kategoriýa energiýa tygşytlylyk standartlaryna laýyk gelmelidir. Bu, şeýle binalaryň elektrik, gaz we ýylylyk energiýasynyň az sarp edilmegini talap edýän standartlara laýyk gelmelidigini aňladýar. Şeýle-de bolsa, sarp edijileri tordan aýyrmak ýa-da çäklendirmeler girizmek arkaly elektrik we tebigy gazy tygşytlamaga ýol berilmeýär. Prezidentiň degişli karary şu ýylyň 29-njy aprelinde kabul edildi Prezident Şawkat Mirziýewiň şu ýylyň 29-njy maýynda gol çeken “Kiçi telekeçilik guramalarynyň ösmegi üçin has amatly ykdysady we administratiw şertleri döretmek barada” kararyna esaslanyp, salgyt komitetiniň salgyt talapnamasyna düşündirişler we / ýa-da düzedişler berlende salgyt töleýjileriň bank hasaplaryndaky amallary gaýtadan işjeňleşdirmek prosesi doly awtomatlaşdyrylar. Başgaça aýdylanda, salgyt bilen baglanyşykly mesele sebäpli bank hasaby togtadylan bolsa we salgyt töleýji salgyt gullugy tarapyndan talap edilýän resminamalary ýa-da düşündirişleri tabşyrsa, hasap awtomatiki usulda işini dowam etdirer Childokary çaga ýeňillikleri we iň pes aýlyk “Axborot 24” programmasy barada çykyş eden Goranmak ministri Şuhrat Holmuhhammedowyň sözlerine görä, Goranmak ministrliginiň raýat işgärleriniň aýlyklary şu ýylyň 1-nji iýulyndan 20% ýokarlanar Mundan başga-da, 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan başlap, pensiýa we ýeňillikler, şeýle hem sosial kömek sanawyna girizilen maşgalalara çagalara berilýän kömek we maliýe kömegi 7% ýokarlandyrylar. Bu, prezidentiň "Aýlyk haklarynyň, pensiýalaryň, stipendiýalaryň we ýeňillikleriň mukdaryny köpeltmek barada" karary bilen kesgitlenildi Durmuş sanawyna girizilen maşgalalar üçin aýlyk kömek pullary: Şol bir wagtyň özünde, 1-nji iýuldan başlap, pensiýalary hasaplamak üçin esasy mukdar aýda 504,000 soum kesgitlener