Gazagystanda awtoulag karzlarynyň berilmegi 26% pese gaçdy

Maliýe bazaryny kadalaşdyrmak we ösdürmek gullugynyň (ARFRDF) habaryna görä, 2026-njy ýylyň aprelinde awtoulag karzlarynyň berilmegi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 26,6% azaldy Düzgünleşdirijiniň belleýşi ýaly, awtoulag karz bermek segmentinde has düýpli pese gaçma hasaba alyndy. Esasy sebäbi, aýry-aýry banklardaky täze meseleler boýunça defolt derejesini azaltmak çäreleri boldy Umuman alanyňda, aprel aýynda Gazagystanyň ilatyna 1,578 trillion tenge möçberinde täze karzlar berildi, bu 2025-nji ýylyň aprel aýyna garanyňda 5,4% az Sarp ediji maksatlary üçin Gazagystanlylar 1,290 trillion teňňe karz aldy, bu geçen ýylkydan 7,7% az. Goragsyz sarp ediji karzlary segmentinde peseliş 4,3% - 1,065 trillion teňňä çenli azaldy Şol bir wagtyň özünde, ipoteka karzy, tersine, ösüşi görkezdi. Aprel aýynda banklar 221 milliard teňňe ipoteka karzy berdi, bu geçen ýylyň degişli aýyndan 3,1% köp. ARRDF muny döwlet maksatnamalary boýunça karzlaryň mukdaryny 13,8% ýokarlandyrmak bilen baglanyşdyrýar ARRFR-yň habaryna görä, maliýe guramalary bal modellerine täzeden seredip, müşderiler üçin talaplary güýçlendirip başladylar Aslynda, banklar geljekde möhleti geçen karz töwekgelçiligini azaltmak maksady bilen karz alyjylary has gowy saýlamagy maksat edinýärler. Netijede, käbir potensial müşderiler karzy tassyklamak üçin has berk şertler bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar Bu fonda karz almak üçin çykdajylar hem ýokarlanýar. Mart aýynda öý hojalygyna berilýän karzlaryň ortaça derejesi 20,9% bolsa, aprel aýynda 21.2% -e çenli ýokarlandy. Sarp ediji karzlary üçin göterim 22.1% -den 23.0% -e çenli ýokarlandy Awtoulag karzlarynyň berilmeginiň azalmagy, maliýe işgärleriniň ilatyň artykmaç bergilerine garşy göreşmek üçin has giň ugruna laýyk gelýär Milli bankyň hasaplamalaryna görä, 2022-nji ýylyň başyndan bäri ilata berilýän karzlaryň mukdary 10 trilliondan 25 trillion tenge çenli ýokarlandy. Bu mukdaryň esasy bölegi sarp ediş karzlaryndan gelýär Karzlaryň çalt ösmeginiň fonunda Milli Bank we ARRDF soňky ýyllarda karz bermek düzgünlerini kem-kemden berkitýärler. Esasy maksat, karz alýanlara ýokary karz ýükleri bilen karz bermekligi çäklendirmek we tassyklanan girdeji bolmazdan karz bermek tejribesini azaltmak Şu gün Milli bankyň başlygy Timur Süleýmenow, Majilisiň gapdalynda, düzgünleşdirijiniň sarp ediş karzlarynyň şertlerini çäklendirendigini we banklar üçin salgyt ýeňilliklerini üýtgedendigini ýatlatdy Onuň sözlerine görä, ilata berilýän karzlar indi 25% göterim bilen girdeji salgydyna, işewür karz bermek üçin bolsa 20% -e galýar Syýasaty berkitmek ýakyn wagtda dowam edip biler 2026-njy ýylyň 1-nji iýulyndan banklardan diňe karz alyjynyň karz gatnaşygy däl, eýsem karz-girdeji gatnaşygy hem göz öňünde tutulmalydyr. Bu ýagdaýda müşderileriň resmi taýdan tassyklanan girdejileri hasaplamalar üçin ulanylar Täze talaplar, karzlary köp bolan karz alyjylar üçin karz ygtyýaryny hasam çäklendirer we bank ulgamynda ýüze çykýan problema karzlarynyň töwekgelçiligini azaltmaga kömek eder diýlip garaşylýar Gazagystanda karz bermegiň täze düzgünleri barada has giňişleýin maglumatymyzy okaň