Gazagystanda başga bir milli pul birligi peýda boldy

Çap edildi 15 Iýun 2026 17:38 Gazagystan sanly tenge üçin kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň emele gelmegini tamamlady we durmuşa geçirmek üçin indiki ädimleri kesgitledi. Maliýe ministriniň orunbasary Aset Turysow Merkezi aragatnaşyk gullugynda geçirilen brifingde bu barada habar berdi Onuň sözlerine görä, sanly tenge resmi taýdan ýurduň üçünji milli pul birligi statusyny aldy Milli walýutanyň eýýäm bar bolan iki görnüşi - nagt we nagt däl pul bilen bilelikde ulanylar "Häzirki wagtda ýurt üçin möhüm taslama sanly tenge bolup, döwlet baştutanynyň hem bu barada aýdypdy. Düzgünleşdiriji goldaw tassyklandy. Resmi taýdan sanly tenge Gazagystanyň üçünji milli pul birligi" -diýdi Wise-premýeriň belleýşi ýaly, soňky bir ýylda Maliýe ministrligi we Milli bank sanly tenge ulanyp 20 töweregi synag taslamasyny durmuşa geçirdiler Synag netijelerine esaslanyp, mehanizm oňyn netijeleri görkezdi, bu bolsa taslamany ösdürmegiň indiki tapgyryna geçmäge mümkinçilik berdi. Şunuň bilen baglylykda hökümet we Milli bank sanly tenge ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda mundan beýläk-de durmuşa geçirmek üçin ýörite meýilnamany tassykladylar Birinji etapda milli walýutanyň täze görnüşi býudjet maksatnamasynyň ýolbaşçylary tarapyndan teklip edilen taslamalarda we hökümet tarapyndan saýlanan başlangyçlarda ulanylar Sanly tenge işjeň durmuşa geçirilmegi geçen ýyl başlandy. 2025-nji ýylyň iýulynda premýer-ministr Olzhas Bektenow respublikan býudjetinden we Milli gaznadan maliýeleşdirilýän azyndan 100 iri taslamany täze sistema geçirmegi buýurdy Sanly tenge ulanylmagy hökümet çykdajylarynyň aç-açanlygyny ýokarlandyrar, býudjet gaznalarynyň hereketini yzarlar we niýetlenen ulanylyşyna gözegçilik eder diýlip çaklanyldy Gazagystanyň resmi milli pul birligi - tenge bar. Şeýle-de bolsa, tehnologiýanyň ösüşini göz öňünde tutup, deň töleg gymmaty bolan üç görnüşde hödürlenýär: nagt (banknotlar we teňňeler), nagt däl pullar (bank kartlarynda we hasaplarynda) we indi sanly tenge (Milli bank tarapyndan çykarylan resmi sanly walýuta) Sanly tengeň aýratynlygy “pul reňklemek” diýilýän tehnologiýa bilen baglanyşykly. Adaty maliýe ulgamynda bir tenge beýlekisinden tapawudy ýok. Digitalöne sanly walýuta her tölegiň özi bilen “bellik” - hereketiň maksady, çeşmesi we ugry barada maglumat almaga mümkinçilik berýär. Şeýle “reňkli” pul, meselem, mekdep stollaryny satyn almak ýa-da klinika gurmak üçin bölünip berilse, başga zada sarp edip bolmaz Şeýlelik bilen, gaznadan ahyrky alyja çenli her bir amaly yzarlamak mümkin bolýar. Hakyky wagtda Kursiw mundan ozal ähli döwlet maliýe serişdelerini sanly tenge geçirmek üçin 3-5 ýyl gerek boljakdygyny ýazypdy. Dolanyşykda takmynan 300 milliard sanly tenge bar Milli bank Gazagystanlylara sanly tenge bilen “shemalar” barada duýduryş berdi: şu ýerde okaň