Özbegistan altyn ätiýaçlyklaryny bäş ýylda 879 tonna artdyrar

Özbegistanyň altyn ätiýaçlyklaryny goşmaça 879 tonna, kümüş ätiýaçlyklaryny 510 tonna, mis ätiýaçlyklaryny geljek bäş ýylda 676 000 tonna artdyrmak boýunça işler başlandy. Prezident Şawkat Mirziýýowyň 9-njy iýunda gözden geçiren magdan we geologiýa pudaklarynda sanly we emeli intellekt tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy baradaky çykyşda bu barada pikir alyşyldy Özbegistanyň ykdysadyýetinde dag-magdan we geologiýa pudagynyň möhüm rol oýnaýandygy bellenildi. 2025-nji ýylda bu pudakdaky kärhanalar senagat önümçiliginiň 20% -ini emele getirdi. Döwlet býudjetine goşan goşantlary 118,5 trillion soum boldy Şonuň üçin pudagyň tehnologiki üýtgemegi, önümçilik we zähmet çeşmelerinden netijeli peýdalanmak we häzirki zaman sanly çözgütleriň giňden ornaşdyrylmagy ykdysady howpsuzlygy üpjün etmek, maýa goýumlaryny artdyrmak we tebigy baýlyklardan tygşytly peýdalanmak üçin strategiki ähmiýete eýe “Durnukly ösüş” we “sanly geologiýa” düşünjeleri dünýäde çalt ösýär. Özbegistanda bu ugurda käbir işler geçirildi. Hususan-da, 2025-nji ýylda iri magdan kärhanalary amal çykdajylarynda 7,3 trillion jan tygşytlady, önümçilik çykdajylary bolsa 9,1% azaldy Mundan başga-da, “Geomonitoring” maglumat ulgamy girizildi we 2000-den gowrak mineral ýerlerdäki maglumatlar sanlaşdyryldy Geljekki bäş ýylda altyn ätiýaçlyklaryny goşmaça 879 tonna, kümüş ätiýaçlyklaryny 510 tonna, mis ätiýaçlyklaryny 676 000 tonna artdyrmak işine başlandygy bellenildi Emeli intellekt tehnologiýalary geologiki maglumatlary çalt seljermäge, mineral baýlyklary çaklamaga, ätiýaçlyklary takyk hasaplamaga we buraw işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär. Bu maksat bilen, geologiki gözlegiň ähli basgançaklarynda AI çözgütleri girizilmegi meýilleşdirilýär Prezident bu pudakda tehnologiki özgerişleri täze tapgyra geçirmegiň we emeli intellektiň kömegi bilen önümçilik proseslerini dolandyrmak we seljermek ulgamyny döretmegiň zerurdygyny aýtdy Magdan we geologiýa pudaklarynda kartalar, gözleg netijeleri, buraw maglumatlary, laboratoriýa derňewleri we önümçilik görkezijileri ýaly köp mukdarda maglumatlar döredilýär. Olary ýekeje elektron maglumat bazasyna ýygnamak, çalt gözlemäge mümkinçilik bermek we 3D modeller arkaly seljermek täze goýumlary kesgitlemek ukybyny artdyrar Netijede önümçilik çykdajylaryny 10% azaltmak, täze goýumlary tapmak üçin zerur wagty iki esse azaltmak we maýadarlara hödürlenýän teklipleriň sanyny dört esse köpeltmek mümkin bolar diýlip garaşylýar Tanyşdyryş maksady, 2030-njy ýyla çenli geologiýa we magdançylyk pudaklaryna 30 milliard dollardan gowrak maýa goýumlaryny çekmekden ybaratdygyny aýtdy. Muňa ýetmek üçin ilki bilen maýadarlar tarapyndan talap edilýän ýokary hilli we ygtybarly sanly maglumatlar binýadyny döretmek zerur Şunuň bilen baglylykda Milli Geologiýa Maglumatlar bazasyny döretmek teklip edildi. Bu prosesiň çäginde Tehnologiki Üýtgeşmeler Merkezi dörediler we bar bolan 36,000-den gowrak hasabat we esasy maglumatlar toplumy sanlaşdyrylar. Netijede, geologiki maglumatlary emele getirmek, ýataklary modellemek we ätiýaçlyklary hasaplamak prosesi iki esse çaltlaşdyrylar Şeýle hem prezentasiýa geologiýa pudagynda we alty sany esasy kärhanada emeli intellekt we sanly tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça 44 taslamany durmuşa geçirmek meýilnamalary barada maglumat berdi: Navoi dag-magdançylyk kompaniýasy, Almalyk dag-magdançylyk toplumy, Nawoýuran, Uzmetkombinat, Özbegkumir we Özbegistan Tehnologiýa metallary zawody Bu taslamalar bäş esasy ugry öz içine alar: önümçilik proseslerini awtomatlaşdyrmak, korporatiw dolandyryşy sanlaşdyrmak, emeli intellekt tehnologiýalaryny ornaşdyrmak, zähmet we senagat howpsuzlygyny üpjün etmek, magdan we geologiki amallaryň sanly üýtgemegi Taslamalaryň netijesinde amaly netijelilik 7%, maşynlaryň we enjamlaryň ygtybarlylygy 20%, energiýa netijeliligi 8% ýokarlanar diýlip garaşylýar. Adam faktoryna degişli töwekgelçilikler we ýalňyşlyklar hem 15% azalmagy mümkin Şeýle hem bu çözgütleriň soň patentlenmelidigi bellendi Resmilere dag-magdan kärhanalary üçin iş meýilnamalary taýýarlanylanda önümçilik we zähmet çeşmeleriniň netijeliligini ýokarlandyrmak we tehnologiki we emeli intellekt taslamalary üçin aýratyn meýilnamalary tassyklamak tabşyryldy