ABŞ we Eýran urşy bes etmek üçin deslapky şertnama gol çekýärler

ABŞ we Eýran urşy bes etmek üçin deslapky şertnama gol çekdiler. Bu barada ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump memoranduma resmi gol çekişlik dabarasynyň anna güni Genevaenewada wise-prezident J.D.Wansyň gatnaşmagynda geçiriljekdigini aýtdy Trump bu şertnamada 60 günlük söweşiň bes edilmegini, Hormuz bogazyndan gämi gatnawynyň täzeden başlamagyny we Eýranyň ýadro programmasy we sanksiýalary ýaly möhüm meseleler boýunça gepleşikleriň başlamagyny talap edýändigini aýtdy. Bu beýannamalaryň fonunda dünýädäki nebitiň bahasy 10-njy martdan bäri iň pes derejä düşdi Deslapky şertnamalara görä, memoranduma gol çekilenden soň, Hormuz bogazynyň söwda gämileri üçin açylyşy başlar we ABŞ Eýran portlarynyň gabawyny aýyryp başlar. Eýranyň Fars gullugy, bogazdan gelýän ulaglaryň Oman bilen bilelikde Tähran tarapyndan düzgünleşdiriljekdigini öňe sürýär Geljek 60 günüň dowamynda taraplar geleşigiň soňky şertleri barada ylalaşmak isleýärler. Gepleşiklerde Eýranyň ýadro maksatnamasynyň geljegi, sanksiýalar we sebitleýin howpsuzlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň we Eýranyň wekilleriniň pikiriçe, Tähran ýadro ýaragyny döretmezlige ýa-da edinmezlige taýýardygyny tassyklady. Soňky şertnama gol çekilýänçä, Eýran urany hasam baýlaşdyrmagy we ýadro infrastrukturasyny giňeltmezligi maksat edinýär Eýran tarapy, gepleşikleriň dowamynda Waşingtonyň täze sanksiýalar girizmezlige razydygyny, şeýle hem nebit çäklendirmeleriniň ýuwaş-ýuwaşdan ýatyrylmagyny, doňdurylan käbir emläkleriň boşadylmagyny we ýurduň ykdysadyýetini dikeltmek üçin maksatnamanyň taýýarlanylmagyny ara alyp maslahatlaşýandygyny aýtdy. Trump hem öz gezeginde Eýrana göni nagt tölegleriň bolmajakdygyny, ýöne sanksiýalary ýatyrmak mümkinçiligine seredilýändigini aýtdy Ylalaşylan ylalaşyklara garamazdan, şertnama eýýäm dürli reaksiýalary döretdi. Amerikan metbugatynyň habaryna görä, Respublikan partiýanyň içindäki käbir syýasatçylar Tähranda eglişikleri gaty möhüm hasaplaýarlar. Ysraýyl häkimiýetleri hem nägileligini bildirýärler Ysraýylyň ýolbaşçylarynyň ýagdaýy bilen tanyş çeşmelere görä deslapky şertnama Eýranyň raketa programmasynyň sökülmegini göz öňünde tutmaýandygy we Tähranyň ýaran toparlara berýän goldawynyň doly bes edilmegini kepillendirmeýändigi sebäpli hususy şertnama “Ysraýyl üçin elhenç” diýlip atlandyryldy Şol bir wagtyň özünde, Waşington atyşygyň dowamynda ABŞ-nyň we Ysraýylyň Eýranyň ýadro programmasy we sebitleýin howpsuzlyk meseleleri baradaky talaplaryny göz öňünde tutjak gutarnykly resminama barada ylalaşyp boljakdygyny çaklaýar