Owganystanda atyşyk sebäpli ezilen aýallara girizilen täze çäklendirmelere garşy protestler

Orda.kz habar gullugynyň habaryna görä, ýerli häkimiýetler aýallara täze çäklendirmeler girizip, geýim kodlaryny bozandygy üçin köpçülikleýin tussag edilip başlandan soň, Owganystanyň Hyrat welaýatynda protestler başlandy Iýun aýynyň başynda Sypaty ösdürmek we Wise-premýeriň öňüni almak ministrligi aýallaryň daşky görnüşine täze talaplary yglan etdi. Sebitiň ýaşaýjylaryna ýüz maskalary we jorap geýmek talap edilýärdi, şeýle hem kosmetika serişdeleri ulanmak gadagan edilipdi Mediaerli metbugat we adam hukuklary guramalarynyň habar bermegine görä, diňe 6-8-nji iýunda Hyratda azyndan 30 aýal-gyz bu talaplary bozandygy üçin tussag edilipdir Tutulanlaryň arasynda “Serhetsiz lukmanlar” halkara ynsanperwer guramasynyň işgäri hem bar. Guramanyň wekilleri, aýalyň we garyndaşlarynyň bellenen geýim ülňülerini berjaý etmek barada wada bereninden iki gün soň boşadylandygyny habar berdiler Herat welaýatynyň gubernatory Nur Ahmad Islamjar tussag edilendigini tassyklady. Şol bir wagtyň özünde, tussag edilen aýallaryň "psihologiki we dini kynçylyklardan ejir çekýändikleri" aýdylýar Tussag edilendigi baradaky habarlardan soň nägilelik bildirmek çagyryşlary sosial ulgamlarda ýaýrap başlady. Eýýäm 9-njy iýunda Hyrat etraplarynyň birinde onlarça adam ýygnanyşyk üçin ýygnandy, olaryň arasynda diňe aýallar däl, eýsem erkeklerem bardy BMG-nyň Owganystandaky kömek missiýasynyň (UNAMA) habaryna görä howpsuzlyk güýçleri demonstrantlara ot açdy. Netijede azyndan iki adam, şol sanda bir çaga öldürildi we 20-den gowrak adam ýaralandy. Şol bir wagtyň özünde owgan polisiýasy demonstrasiýany dargatmak üçin ýarag ulanmagy inkär edýär Protestleri basyp ýatyrandan soň, Talyban howpsuzlyk çärelerini güýçlendirdi. Owganystan halkara guramasy Hyrat we günbatar Kabula goşmaça güýçleriň we harby enjamlaryň ýerleşdirilendigini habar berdi Residentserli ýaşaýjylaryň sözlerine görä, köçelerde ýüzlerçe ýaragly esger, sowutly ulag, tank we artilleriýa peýda bolupdyr. Harby gözegçilikler resminamalary barlady, geçip barýanlary saklady we hereketiniň maksadyny bildi Şuňa meňzeş çäreler Kabulyň Daşt-e-Barçi etrabynda hem girizildi, köçelere harby postlar ýerleşdirildi we ýaşaýjylaryň gözlegleri guraldy. Şeýle hem, häkimiýetleriň çäreleriň güýçlendirilmegi barada goňşy sebitlere we welaýatlara duýduryş iberip başlandygy habar berildi. Bu bildirişler, täze geýim talaplaryna laýyk gelmese, tussag edilmek mümkinçiligini ýokarlandyrýar, bu bolsa Hyratdaky wakalardan bäri gözegçilik amallarynyň ýokarlanandygyny görkezip biler BMG aýal-gyzlary bolup geçýän wakalara alada bildirdiler. Gurama esassyz tussag edilmegiň aýallar üçin uzak möhletli netijelere sebäp bolup biljekdigini belläp geçdi, sebäbi owgan jemgyýetinde tussag edilmegiň köplenç stigmatizasiýa, sosial izolýasiýa we zorluk töwekgelçiligine sebäp bolýandygyny belläp geçdi