Prezident Ylham Alyýew Europeanewropa institutlary - analitik bilen gatnaşyklar barada anyk we anyk pozisiýany beýan edýär

Azerbaýjanyň BAKU, 5-nji maý Analitigiň pikiriçe, ereerewanda geçirilen Europeanewropa Syýasy Bileleşigi sammiti sebitiň geljegi bilen baglanyşykly möhüm syýasy habarlary bilen ýatda galdy "Prezident Ylham Alyýew çärä wideo baglanyşygy arkaly goşuldy we parahatçylyk prosesi, sebit hyzmatdaşlygy we Europeanewropa guramalary bilen gatnaşyklar barada anyk we anyk pozisiýa hödürledi. Prezident Ylham Alyýewiň çykyşy diňe bir häzirki ýagdaýy beýan etmek bilen çäklenmän, eýsem ýakyn ýyllarda geosyýasy ugurlaryň mazmunyny görkezýän habarlar toplumy hökmünde hem ünsi çekdi Prezident Ilham Aliýew çykyşynyň başynda, diplomatik yşarat hökmünde sammite çagyrylandygy üçin minnetdarlyk bildirdi we möhüm bir meselä ünsi çekdi: Azerbaýjan bu platformany bäsdeşlik däl-de, hyzmatdaşlygyň platformasy hökmünde görýär. Şu nukdaýnazardan, 2028-nji ýylda Azerbaýjanda sammiti geçirmek baradaky çakylygy aýratyn möhümdir. Gyzykly tarapy, Prezident Ylham Alyýewiň belleýşi ýaly, Ermenistanyň bu inisiatiwany goldaýandygy, Bakuw bilen ereerewanyň arasyndaky gatnaşyklaryň täze tapgyra gadam basandygyny görkezýär. Bu, köp ýyllyk konfliktden soň sebitde ýüze çykan täze hakykatyň diplomatik beýany Çykyşyň esasy ugry Azerbaýjan-Ermenistan gatnaşyklarynda parahatçylyk meýilnamasy boldy. Prezident Ylham Alyýew partiýalaryň eýýäm “asuda ýaşamagy öwrenýändigini” aýtdy. Bu söz, resmi beýannama däl-de, konfliktden soňky döwrüň psihologiki we syýasy üýtgemelerini görkezýär. Waşingtonda gol çekilen bilelikdäki beýannama, şeýle hem daşary işler ministrleri derejesinde parahatçylyk şertnamasynyň tekstiniň başlanmagy, bu işiň institusional esaslarynyň emele gelendigini görkezýär. Bu ýerde bellemeli zat, azerbaýjan tarapy parahatçylygyň eýýäm hakykat hökmünde kabul edilendigini nygtaýar "-diýdi Onuň sözlerine görä, çykyşda bu hakykatyň amaly netijeleri belli sanlar bilen hem görkezildi "Azerbaýjanyň Ermenistana girizen üstaşyr çäklendirmeleriniň aýrylmagy we on müňlerçe tonna ýük daşalmagy sebitde ykdysady integrasiýanyň başlangyjy hökmünde baha berilip bilner. Has bellemeli ädim, Azerbaýjanyň Ermenistana nebit önümlerini eksport etmeginiň başlangyjydyr. Bu diňe bir ykdysady hyzmatdaşlyk hökmünde däl-de, eýsem birek-birege ynam döretmek üçin hyzmat edip biljek strategiki hereket hökmünde hem baha berilip bilner Sebitleýin hyzmatdaşlygyň çäginde Prezident Ylham Alyýewiň bellän esasy taslamalarynyň biri Orta Koridor we düzüm bölegi hökmünde hödürlenen Trump halkara parahatçylyk we abadançylyk ýoly boldy. Bu ýoluň has giň geo-ykdysady giňişlik üçin Azerbaýjany Nakhivan bilen birleşdirmekden başga-da ähmiýeti bellendi. Aslynda, bu başlangyç Günorta Kawkazy global söwda we logistika zynjyrynda möhüm baglanyşyga öwrüp biler. Bu ýerde Azerbaýjan we Ermenistan üçin ykdysady girdejiler aýdyň görünýär. Şu nukdaýnazardan seredilende, parahatçylyk etabynyň diňe bir syýasy däl, eýsem ykdysady sebäplere görä gurulýandygy aýdyň bolýar Prezident Ylham Alyýew çykyşynda Europeanewropa Komissiýasynyň parahatçylyk etabyna berýän goldawyna ýokary baha berse-de, Europeanewropa guramalarynyň hemmesiniň şol bir pozisiýany eýelemeýändigini aç-açan aýtdy. Europeanewropa Parlamenti we Europeewropa Geňeşiniň Mejlis Mejlisi (PACE) aýratyn berk tankyt edildi. Prezident Ylham Alyýew bu guramalary goşa standartlarda aýyplady we işleriniň obýektiw däldigini aýtdy Garaýew, PACE bilen baglanyşykly öňe sürlen pikirleriň haýran galdyryjy nokadynyň, Azerbaýjanyň bu gurama ençeme ýyl bäri işjeň gatnaşýandygyny we ýaňy-ýakynda çäklendirmeler bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aýtdy "Prezident Ylham Alyýew bu üýtgemäni Garabagda separatizm gutarandan soň bolup geçen syýasy reaksiýalar bilen baglanyşdyrdy. Bu çemeleşme Bakuwyň resmi pozisiýasyny aç-açan açýar: Azerbaýjanyň territorial bitewiligini dikeltmek halkara hukugyna laýyklykda ädim hökmünde baha berilmeli, käbir Europeanewropa guramalary muňa başgaça garaýarlar Şol tankyt theewropa Parlamentine-de gönükdirildi. Prezident Ylham Alyýewiň pikiriçe, bu edara parahatçylyk etabyny goldamagyň deregine ony bozýar. Köp sanly kararlar soňky bäş ýylda kabul edilen basyş guraly hökmünde görkezildi. Bu nukdaýnazardan, Azerbaýjan mejlisiniň Europeanewropa Parlamenti bilen hyzmatdaşlygy togtatmak kararyna resmi Bakuwyň berk jogaby hökmünde baha bermek bolar. Mundan başga-da, Azerbaýjanyň mejlisi, dartgynly gatnaşyklaryň fonunda has berk ädim ätmek bilen, onewropa Parlament Assambleýasynyň agzalygyny togtatmak üçin resmi karar kabul etdi. Bu karar Bakuwyň resmi Europeanewropa guramalary bilen hyzmatdaşlyk modeline täzeden seredýändigini we mundan beýläk has saýlama we prinsipial çemeleşmäni görkezjekdigini görkezýär. Şol bir wagtyň özünde, bu ädim hakykatdanam gatnaşyklaryň täze tapgyrynyň - has prinsipial we saýlama hyzmatdaşlygyň başlangyjy bolup biler Sözüniň ahyrynda Prezident Ylham Alyýew premýer-ministr Nikol Paşinýany sammiti Ermenistanda geçirmegi bilen gutlady we Azerbaýjanyň parahatçylyk gün tertibine ygrarlydygyny gaýtalady. Bu çykyşyň äheňini kesgitleýän möhüm jikme-jiklikdi: berk tankytlara garamazdan, umumy habar konstruktiw we geljegi ulydy Umuman aýdanyňda, ereerewan sammitinde öňe sürlen pikirler Günorta Kawkazyň täze tapgyra gadam basýandygyny görkezýär. Bu etapyň esasy aýratynlygy gapma-garşylykdan hyzmatdaşlyga geçmekdir. Azerbaýjan bu işde inisiator we esasy rol oýnaýar. Parahatçylyk şertnamasynyň baglaşylmagy, ulag we energiýa taslamalarynyň giňeldilmegi, şeýle hem halkara platformalarynda has işjeň diplomatik liniýanyň durmuşa geçirilmegi sebitiň geljekdäki ösüş ýoluny kesgitlän esasy faktorlar bolup durýar "-diýdi analitik