Ombudsmen: Neşe serişdeleriniň ýetmezçiligi rak keseliniň bejergisinden ýüz öwürmegine sebäp bolýar

Gyrgyzystanda rak keseli bilen kesellänler üçin derman üpjünçiligi bilen baglanyşykly ýagdaý kanagatlanarly däl. Bu, häkimligiň adam we raýat hukuklary we azatlyklary barada ýyllyk hasabatynda beýan edilýär Gözegçilik maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylyň iýulyna çenli Kyrgyzpharmacy döwlet kärhanasyndan neşe serişdesi ýokdy. Täzeden başlandan soň, lukmançylyk edaralarynyň zerurlyklaryny üpjün etmek üçin üpjünçiligiň mukdary ýeterlik däl Gözegçilik wagtynda Milli onkologiýa we gematologiýa merkezi hassalary doly bejermek üçin zerur bolan 80-e golaý derman serişdeleriniň ýetmezçiligini gördi Şol bir wagtyň özünde hatda esasy himiýa bejergisi hem dermanlar bilen yzygiderli üpjün edilýär Hünärmenler arzalary öwrenmekde häzirki ýagdaýyň esasy sebäpleriniň biriniň gowşurylyşyň gijikdirilmegi we Gyrgyzyfarmadan satyn alyş mukdarynyň ýeterlik däldigine göz ýetirdiler. Mundan başga-da, aç-açan mehanizmiň we birmeňzeş gowşuryş tertibiniň ýoklugy hassalaryň bejergisini meýilleşdirmegi kynlaşdyrýar Hasabatda berlen maglumatlara görä, rak keselini döwrebap himiýa bejergisi, maksatly we antitora garşy dermanlar bilen üpjün etmek üçin takmynan 2,5 milliard som gerek Dermanlar iki çeşmeden satyn alynýar: esasy dermanlar Saglygy goraýyş ministrliginiň ýanyndaky hökmany saglyk ätiýaçlandyryş gaznasy arkaly, maksatly, immunoterapiýa we käbir himiýa bejergisi dermanlary Technologyokary tehnologiýa gaznasy arkaly maliýeleşdirilýär Söhbetdeşliklerde näsaglar zerur maksatly dermanlaryň ýoklugy sebäpli gymmat dermanlary özbaşdak satyn almaly bolýandyklaryny habar berdiler Enäniň we çaganyň saglygy milli merkeziniň çaga onkologiýasynda çynlakaý bökdençlikler hasaba alyndy. Aciti lenfoblastiki leýkozy bejermek üçin asparaginaz, şeýle hem gaty çişleri we gan kesellerini bejermekde ulanylýan karboplatin, ifosfamid, etopozid we sitarabin ýaly möhüm dermanlaryň ýetmezçiligi hakda gürleşýäris Hasabatda 2024-nji ýylda zerur dermanlaryň noýabr aýyna çenli gelmändigi, bejerginiň düýpli kesilmegine sebäp bolandygy aýdylýar. 2025-nji ýylda ýagdaý düýpgöter gowulaşmady: awgust aýyna çenli talap edilýän maliýeleşdirmegiň diňe 1,6% -i gowşuryldy Akyikatchy institutynyň habaryna görä, durnuksyz neşe serişdeleri rak keselini ilatyň iň ejiz kategoriýalarynyň birine öwürýär. Üpjünçiligiň kesilmegi we gymmat bahaly bejergini tölemek zerurlygy köplenç hassalaryň bejergiden ýüz öwürmegine, keseliň gidişiniň ýaramazlaşmagyna we ölüm derejesiniň ýokarlanmagyna sebäp bolýar Baş sahypadaky suratly surat: nytimes.com