NASA Bakuw kenaryndaky emeli hemra suratynyň syryny açýar - surat

NASA her aý syrly hemra suratyny çykarýar. Tomaşaçylar hem öz gezeginde suratyň nirede alnandygy we näme üçin üýtgeşikdigi barada öz çaklamalaryny iberýärler. Bu däp-dessuryň bir bölegi hökmünde NASA aprel aýynyň sütüninde Hazar deňziniň bir böleginiň Zira (Baku) ugruna emeli hemra suratyny çap etdi we tomaşaçylary çarçuwanyň syryny açmaga çagyrdy. Surat NASA web sahypasynda çap edilende, elbetde, planetanyň haýsy bölegine düşendigi görkezilmedi 21-nji aprelde NASA tomaşaçylaryň pikirlerine esaslanyp suratyň syryny açdy. Habar gullugy bu suratyň Hazar deňzindäki köp wulkan adalarynyň biri bolan Hara Zira adasyny (ozal Bulla adasy diýlip atlandyrylýar) görkezýändigini tassyklady Adelaida uniwersitetiniň geology Mark Tingaýyň pikiriçe, bu ada 1961-nji we 1995-nji ýyllarda güýçli atyşyklary başdan geçirdi we henizem iki sany "pes işjeň" palçyk wulkany bar. Aşakdaky umumy meýilnamada goňşy adany demirgazyk-günbatarda - Duwanny (Zenbil) görüp bilersiňiz. 2006-njy ýylda atyldy we henizem demirgazyk tarapynda işjeň howa geçirijileri bar Tingey "Bu adanyň guýruklarynyň boş palçyk çökündileriniň eroziýasy netijesinde emele gelen bolmagy ähtimal" -diýdi. "Akymlaryň we tolkunlaryň iň az täsiri bolan adanyň kenar ýakasynda emele gelen we gaýtadan çökündi çökündileriň gerişlerine meňzeýär." Günortada çökündi guýrukly ýene iki sany adada meňzeş ada bar, olar hem günorta-günbatara tarap ugur alýarlar. Şolardan biri Sengi Mugan (öňki Swinoý adasy) aýratyn güýçli atyşlar bilen tanalýar, iň soňkusy 2002 we 2008-nji ýyllarda bolup geçdi diýip Tingey aýtdy. Iň meşhur wakalaryň biri 1932-nji ýylda bolup geçdi, duýduryş bermän, atyş 150 metr beýiklikde ody döretdi. Şol wakanyň netijesinde 13 adam ýaralandy we adadaky maýak düýbünden weýran boldy Palçyk wulkanlary geologlary gyzyklandyrýar we köplenç ýerasty galyndy ýangyç ýataklarynyň görkezijisi bolup hyzmat etse-de, öňünden aýdyp bolmajak we howply bolup biler. Tingey: "Olar" paroksismal atyşlary "- gysga, ýöne aşa güýçli atyşlara ukyply" -diýdi. "Käwagt ullakan ot açýarlar we birnäçe minutda täze adalary döredýärler." NASA Azerbaýjanyň palçyk wulkanlarynyň köpüsiniň Abşeron ýarym adasyndaky Baku we Gobustan şäherleriniň golaýynda jemlenendigini, landşaftdaky gurluş gatlaklarynyň we kemçilikleriniň metana baý palçyklaryň üstüne çykmagyna mümkinçilik döredýän çatryklary döredendigini belleýär. Gury ýerde palçyk wulkanlary adatça beýikligi 20-den 400 metre, diametri 100-den 4500 metre çenli konus gurluşlaryny emele getirýär Azerbaýjanyň kenaryndaky Hazar deňziniň günortasynda azyndan 140 suwasty palçyk wulkany bar, şol sanda Bakuw arhipelagynda sekiz ada