Kongres Eýrana garşy söweş ygtyýarnamalaryny tassyklandan soň näme bolar?

Eýrana garşy söweş 28-nji fewralda başlaly bäri ilkinji gezek respublikanlaryň köplügi bolan ABŞ Kongresi respublikan prezident Donald Trumpyň harby operasiýalarynyň dowam etmeginiň öňüni almaga gönükdirilen kararlary goldady. Bu ösüş, respublikan partiýanyň içinde üç aýa golaý wagt bäri dowam edip gelýän konflikt baradaky aladalary görkezdi Wekiller palatasy 4-nji iýunda uruş ygtyýarlyklary baradaky kanuny kabul eden wagtynda, Senat 19-njy maýda şuňa meňzeş, ýöne aýratyn karar boýunça prosessual ses berişlikde öňegidişlik gazandy. Sesleriň dowamynda respublikan senatorlaryň we wekilleriň az sanlysy partiýanyň ýolbaşçylarynyň pozisiýasyna garşy çykdylar we ähli Demokratlar bilen bilelikde goldaw berdiler Aşakda ABŞ-daky Uruş güýçleri baradaky kanunyň mazmunyna we geljekde bolup biljek wakalara baha berilýär ABŞ Kongresi, 1973-nji ýylda, Wýetnam söweşinden soň, halk köpçüliginiň goldawyny almadyk prezidentiň ygtyýarlyklaryny barlamagy maksat edinýän "Uruş güýçleri kanuny" diýlip hem atlandyrylýan söweş güýçleri baradaky kanuny kabul etdi Kanun prezidentden harby operasiýa başlanandan 48 sagadyň dowamynda Kongrese habar bermegini talap edýär. Şeýle hem, adatdan daşary ýagdaý ýüze çykmasa, Kongresiň razylygy bolmazdan başlanan islendik harby operasiýanyň 60 günüň içinde bes edilmelidigi aýdylýar Eýran kontekstinde 60 günlük möhletiň 1-nji maýda gutarýandygy aýdylýar. Trump ýaraşygy yglan etdi we konfliktiň "gutarandygyny" aýtdy. Şeýle-de bolsa, hüjümler dowam edýär we Eýranyň portlaryna gözegçilik dowam edýärkä, bu teswir jedele öwrüldi Hukuk hünärmenleri, Trumpyň delillendirilmeginiň kazyýet seljerişine garşy bolup bilmejekdigini aýdýarlar. Şeýle hem kanun, Kongrese kanun çykaryjy tarapyndan ygtyýar berilmedik harby işleri bes etmek üçin uruş ygtyýarlyklary baradaky kararlara ses bermäge mümkinçilik berýär Bu kararlaryň aýratyn prosessual statusy barlygy sebäpli, Palatanyň ýa-da Senatyň ýolbaşçylarynyň razylygy bolmazdan ses berlip bilner ABŞ we Ysraýyl güýçleri tarapyndan 100 günden gowrak mundan ozal amala aşyrylan bombaly hüjümlerden soň Senat Eýrana ýedi sany aýratyn karar berdi we Wekiller palatasy gün tertibine degişli dört kanun taslamasyny goýdy Iki kanun taslamasy hem uly päsgelçilikler bilen ýüzbe-ýüz bolýar Senatda kanun taslamasy şu wagta çenli diňe prosessual ses berdi we henizem Senatyň umumy mejlisinde kabul edilmedi. Kanun taslamasy Senatdan geçse-de, güýje girmezden ozal Wekiller palatasy tarapyndan tassyklanmalydyr. Şeýle-de bolsa, respublikan ýolbaşçylaryň kanun taslamasynyň Wekiller palatasynda ses berilmegine ýol bermegi ähtimal däl Kanun taslamasy Wekiller palatasyndan geçse-de, Trumpyň weto ygtyýarlyklaryndan peýdalanmagyna garaşylýar. Şol sebäpli, düzgüniň kanuna öwrülmegi üçin, iki palatada üçden iki bölegi köplük bilen üpjün edilmeli, weto hukugyny ýeňip geçmek üçin ýeterlik Wekiller palatasy tarapyndan kabul edilen aýratyn kanun taslamasy Senatdan geçmeli. Senatyň agzalarynyň orunbasarlary, kanun taslamasynyň ýörite prosessual statusy barmy ýa-da ýokdugy barada parlament geňeşçisiniň pikirine garaşýandyklaryny mälim etdiler. Taslamanyň bu aýratyn statusdan peýdalanmajakdygyna baha berilse, Trumpyň hataryndan seýrek gabat gelýän Senatyň respublikan köpçüliginiň lideri Jon Thunyň kanun taslamasyny ses bermegi ähtimal ABŞ-nyň konstitusiýasy gysga möhletli operasiýalardan ýa-da haýal etmän howplara garşy çärelerden başga-da, prezident däl-de, Kongresiň harby güýç ulanmaga ygtyýarly ýeke-täk ygtyýarlygynyň bardygyny göz öňünde tutýar Taslamalary goldaýanlar, iki partiýanyň Kongres agzalarynyň goldawynyň kanun çykaryjy guramanyň uruş yglan etmek we Trump döwründe Ak tamyň ygtyýarlyklaryny çäklendirmek üçin konstitusiýa ygtyýarlygyny gaýtadan dikeltmek isleýän möhüm habarydygyny öňe sürýärler Taslamalara garşy çykýanlar olary syýasy pozisiýa hökmünde häsiýetlendirýärler we bu başlangyçlaryň Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň garşydaşlaryny höweslendirip biljekdigini öňe sürýärler. Garşydaşlaryň pikiriçe, kararlar prezidentiň medaragly güýçleriň baş serkerdesi hökmünde ygtyýarlyklaryna päsgel berýänligi sebäpli konstitusiýa taýdan jedelli Hünärmenler sesleriň simwoliki we syýasy taýdan möhümdigini aýdýarlar Katerin onon Ebraýt, Brennan merkeziniň Erkinlik we milli howpsuzlyk boýunça maksatnamasynyň geňeşçisi Wekiller palatasy tarapyndan kabul edilen uruş ygtyýarlyklarynyň rezolýusiýasynyň "prezidente iki partiýanyň kanun çykaryjylarynyň bu urşuň zerurlykdan has uzaga çekendigini we Uruş güýçleri baradaky kanuny hem, konstitusiýany hem bozýandygyny" güýçli habar iberýändigini aýtdy Ebraýt, Trump-a hem ses berişlige çynlakaý seredýän ýalydygyny aýtdy we ABŞ-nyň prezidentiniň ses berişligi "watansöýüjilik" diýip häsiýetlendirendigini we Demokratlar bilen ses beren respublikanlaryň "özlerinden utanmalydygyny" aýtdy. Halk köpçüliginiň goldawynyň ýokdugy aýdylýan bu söweşiň noýabr aýynda geçiriljek saýlawlara täsir edip biljekdigi we respublikanlaryň Kongresde köplügini saklajakdygy kesgitlener. Reutersakynda "Roýter" habar gullugynyň pikir soralyşygynda Amerikalylaryň 36% -i ABŞ-nyň Eýrana garşy hüjümlerini goldaýar, diňe 25% -i bu amallaryň gymmada düşýändigini aýdýar