Kendirbaýewa gyrgyz dilinde okadylýan dersler bilen baglanyşykly jedel barada teswir berdi

Bilim ministri Dogdurkul Kendirbaewa, mekdep biliminiň çäginde döwlet diliniň ösüşi baradaky çykyşyna teswir berdi 3-nji iýunda Birinçi radiosyna beren interwýusynda ministr geljekde käbir dersleriň döwlet dilinde öwrediljekdigini aýtdy. Bu, sosial ulgamlarda gyzgalaňly çekişmä sebäp boldy we ministr has jikme-jik düşündiriş bermek kararyna geldi “Gyrgyz diline näme üçin aýratyn üns we goldaw berilmeli? 2023-nji ýylda Gyrgyz diliniň milli gözleginde okuwçylaryň okamak we düşünmek endikleriniň 50% -den gowragynyň esasy talaplara laýyk gelmeýändigi anyklandy Gyrgyz dili aýratyn goldaw talap edýär, sebäbi bu tizlik bilen dowam etse, dil ýok bolmak bosagasyndaky kiçijik dilleriň sanawyna goşulyp biler Gyrgyzystanyň her bir raýaty gyrgyz dilini özleşdirip bilmese, ynamly gatnaşyp bilmez we döwletiň syýasy, ykdysady, jemgyýetçilik, medeni durmuşynda we işewürlik ugurlarynda üstünlikli lider bolup bilmez. Şonuň üçin döwlet dilini bilmek döwlet gullugynda-da, hyzmat pudagynda-da hökmany talapdyr. Döwlet dilini bilmeýän islendik çaganyň öz ýurdunda özüni oňaýsyz duýmagyny islemeýärin Çykyşymda dil arkaly birleşmek, sosial sazlaşygy berkitmek, şeýle hem Gyrgyzystanyň taryhy ýa-da geografiýasy ýaly aýry-aýry dersleri öwrenmek bilen geljekde gyrgyz dilinde dil almagyň üstünlikli usullarynyň biri hökmünde seredilip bilinjekdigini aýtdym Sebäbi iki dilli ulgam ýa-da birnäçe dil ulanylýan onlarça mekdepde eýýäm üstünlikli tejribe bar Döwlet dili baradaky konstitusiýa kanunynyň çäginde rus dilindäki mekdeplerde deňlik esasynda gyrgyz dilindäki ilkinji synplar açylýar. Ownurdumyzda öz dilimizi yzarlamalymy? " - ministr ýazdy Bilim ministrliginiň başlygy Gyrgyzystanda rus diliniň konstitusiýa goldawynyň bardygyny aýtdy. Resmi dil statusyna eýe we kanunyň talaplary doly ýerine ýetirilýär Kendirbaýewa geçen ýyl gyrgyz dili üçin göz öňünde tutulan bir sagadyň matematika geçendigini, ýöne şu ýyl yzyna gaýtarylandygyny ýatlatdy 12 ýyllyk bilim meselesini ara alyp maslahatlaşmak meselesinde ministr ýurduň eýýäm täze modele geçendigini aýtdy Okuw kitaplarynyň ýetmezçiligi baradaky çekişme barada ministr bu meseläniň çözülýändigini aýtdy. Theyllaryň dowamynda takmynan 3 million kitap neşir edilen bolsa, 2024/25-nji okuw ýylynda takmynan 4,6 million täze nesil okuw kitaplary neşir edildi. Şu ýyl täze okuw kitaplary hem çap ediler