Bakuwda 2026-njy ýyldaky Bütindünýä daşky gurşaw güni boýunça halkara konferensiýa tamamlandy (FOTO)

BAKU, Azerbaýjan, 5-nji iýun. Bakuwda Bütindünýä daşky gurşaw gününe (WED) bagyşlanan halkara konferensiýa geçirildi “Tebigatdan ylham aldy. Howa üçin. Geljegimiz üçin” şygary bilen guralan bu çäre Ekologiýa we tebigy baýlyklar ministrligi bilen Birleşen Milletler Guramasynyň Daşky gurşaw maksatnamasy (UNEP) arasynda hyzmatdaşlygyň çäginde geçirildi Maslahatda ekologiýa we tebigy baýlyklar ministri Raşad Ismaýilow we UNEP-iň ýerine ýetiriji direktory Inger Andersen çykyş etdi Şeýle hem wideo habarlary BMG-nyň Baş sekretary António Guterres, Türkiýe Respublikasynyň Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum we BMG-nyň Howanyň üýtgemegi konferensiýasynyň prezidenti COP31, COP30 prezidenti Andre Aranha Corrêa do Lago, BMG-nyň Habitat ýerine ýetiriji direktory Anaklaudiýa Rossbach tarapyndan iberildi. Stiell Ekologiýa we tebigy baýlyklar ministri Raşad Ismaýilow bu çärede çykyş edip, Hazar deňzinde suw derejesiniň üýtgemegi meselesiniň Azerbaýjan üçin esasy meseledigini aýtdy "Hazar deňzinde suwuň derejesini üýtgetmek meselesi biziň ilkinji nobatdaky wezipämizdir. Hazaryň üç kenaryndaky ýurt bilen gözegçilik we diskussiýalar eýýäm başlandy" -diýdi Onuň sözlerine görä, Azerbaýjan eýýäm 20-den gowrak daşky gurşaw konwensiýasyna we teswirnamalaryna goşuldy "Bu, biziň ýurdumyzyň global daşky gurşaw we howanyň gün tertibine ygrarlylygynyň we halkara hyzmatdaşlygyna berýän ähmiýetiniň aýdyň görkezijisidir COP29-ny kabul etmek bilen, Azerbaýjan howa gepleşikleri prosesinde möhüm gepleşik merkezine öwrüldi we global raýdaşlygy berkitmekde işjeň rol oýnady. Birnäçe wagt ozal Azerbaýjan BMG-Habitat maksatnamasy bilen bilelikde Bütindünýä şäher forumynyň 10-njy sessiýasyny üstünlikli geçirdi. Şeýle wakalar, beýleki zatlar bilen bir hatarda, ilatymyzyň ekologiki medeniýetiniň we ekologiki pikirlenmesiniň ösmegine goşant goşdy "-diýdi Birleşen Milletler Guramasynyň Daşky gurşaw maksatnamasynyň (UNEP) ýerine ýetiriji direktory Inger Andersen, Azerbaýjanyň global, sebitleýin we milli derejede howanyň üýtgemegine garşy göreşde möhüm rol oýnamagyny dowam etdirýändigini aýtdy Onuň sözlerine görä, COP29-ny kabul etmek “Bakuwyň borçnamasy” we “Bakuwyň netijeleri” maksatlaryna ýetmäge goşant goşdy: "2024-nji ýylda Bakuwda geçirilen klimat gepleşikleri 2035-nji ýyla çenli 300 milliard dollarlyk klimat maliýeleşdirilmegi barada ylalaşyga getirdi. Recentlyakynda Bakuwda howanyň durnuklylygy we şäherler bilen tebigatyň arasyndaky baglanyşyk barada Bütindünýä şäher forumy geçirildi. Bu gün, kararymyzy berkitmek we howanyň üýtgemegine garşy göreşmek üçin global meseleler bolup durýar. bize signal iberýär - ýylylyk tolkunlary, guraklyk, suw joşmalary, çölleşmek, gum we tozan tupanlary bu signallaryň beýanydyr Bu netijeler hemmelere täsir edýär, ýöne ilatyň garyp we ejiz gatlaklary has köp ejir çekýärler. Azerbaýjan, beýleki ýurtlar ýaly howanyň çynlakaý kynçylyklary bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Dag ekosistemalarynyň zaýalanmagy we Hazar deňziniň suw derejesiniň peselmegi portlara, ykdysady işjeňlige, balykçylyga, infrastruktura we kenarýaka jemgyýetlerine möhüm täsir edýär “Emma, bu umytsyzlyga sebäp bolmaly däldir. Bu umytsyz bolmak üçin ýazýan hekaýamyz däl - hekaýa entek ýazylmady we ruçka elimizde. Bu geljegi kesgitläp bileris "-diýdi BMG wekili global temperaturanyň ýokarlanmagynyň ýakyn wagtda Pari Paris şertnamasynda kesgitlenen 1,5 dereje Selsiýadan ýokary bolup biljekdigini aýtdy “Şonuň üçin asyryň ahyryna çenli bu derejä gaýdyp barmak üçin has köp işlemeli, şol bir wagtyň özünde jemgyýetleri we ýurtlary, esasanam kiçi ada ösýän döwletleri howanyň üýtgemeginiň has agyr we ýygy-ýygydan täsirlerinden goramaly Bu, energiýa ulgamlarymyzdaky gazylyp alynýan ýangyçlardan adalatly, tertipli we adalatly geçmegi aňladýar. Munuň üçin gyssagly we uly göwrümli maýa goýumlary we bar bolan çözgütleriň durmuşa geçirilmegi talap edilýär. Şeýle hem, Bakuwda wada berlişi ýaly, ygtybarly maliýeleşdirmek, täsirli uýgunlaşma çäreleri, irki duýduryş ulgamlary we betbagtçylyga taýýarlygy güýçlendirmek diýmekdir. Howanyň üýtgemegi boýunça köptaraplaýyn hyzmatdaşlyk muny amala aşyryp biler. “2015-nji ýylda Pari Agreement şertnamasy kabul edilende temperaturanyň ýokarlanmagy 3,5 dereje bolar diýlip çaklanylýar. Azerbaýjan howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly möhüm signallary hem iberýär "-diýdi COP30-nyň prezidenti Andre Korrea do Lago wideo habarynda COP29-nyň COP30 üçin möhüm ýollary açandygyny aýtdy Corrêa do Lago Bütindünýä daşky gurşaw gününi howanyň üýtgemegi bilen baglanyşykly kynçylyklary çözmek we global daşky gurşaw çärelerini öňe sürmek üçin möhüm platforma hökmünde häsiýetlendirdi "COP29 COP30 üçin möhüm ýollary açdy" -diýdi. "Howa borçnamalaryny mümkin boldugyça çalt ýerine ýetireris diýip umyt edýärin." Onuň sözleri, ýurtlaryň howanyň hereketini öňe sürmek we halkara borçnamalaryny ýerine ýetirmek ugrundaky tagallalaryny dowam etdirýändigi sebäpli COP29 netijeleri bilen COP30-a taýýarlyklaryň arasyndaky baglanyşygy görkezdi Türkiye Respublikasynyň Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri we COP31-iň prezidenti bolan Murat Kurum, COP31-iň howanyň borçnamalaryny iş ýüzünde durmuşa geçirjekdigine ünsi çekdi “Daşky gurşaw üçin göreş, biriniň watanyna we adamzada bolan söýgidir. Landerimizi, suwumyzy, howamyzy we geljekki nesillerimizi goramak islegi COP30-nyň başlygy hökmünde biz bu düşünişmek bilen her etapda hereket etdik. Hususan-da, Baku Maksadyny goşmak bilen COP29-da kesgitlenen maksatlaryň ýerine ýetirilişine ýakyndan gözegçilik ederis. Sebäbi biziň aýdýan köptaraplaýynlygymyz diňe maksat goýmak bilen gazanylmaýar. Bu wadalary ýerine ýetirmek, kabul edilen kararlary durmuşa geçirmek we adamlaryň durmuşyna täsir edýän anyk netijeleri bermek arkaly gazanylýar Bu düşünişmek bilen, COP30 diňe täze borçnamalaryň ara alnyp maslahatlaşylýan sammiti bolmaz. COP30 amaly durmuşa geçirmegiň, hyzmatdaşlygyň we anyk netijeleriň merkezi boljak waka bolar. Sebäbi dünýä indi diňe täze wadalary eşitmek islemeýär. Dünýä olaryň ýerine ýetirilmegini görmek isleýär Bu üstünligiň açary, jemgyýetiň ähli gatlaklarynyň bu işe gatnaşmagyndadyr. Hökümetlerden başlap, ýerli dolandyryş edaralaryna, hususy sektordan akademiýa, ýaşlardan aýallara we raýat jemgyýetinden maliýe pudagyna çenli her kimiň bu özgerişligiň bir bölegi bolmalydygyna ynanýaryn "-diýdi BMG-nyň Baş sekretary António Guterres zyňyndylaryň düýpgöter azaldylmalydygyny we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerine geçişiň tizlenmelidigini aýtdy Onuň sözlerine görä, Birleşen Milletler Guramasynyň Daşky Gurşaw Maksatnamasy (UNEP) hökümetler bilen adamlary halas etmek, adamlary goramak we ykdysadyýeti güýçlendirmek üçin işlemäge borçlanýar "Has durnukly we elýeterli energiýa çözgütlerini durmuşa geçirmeli we hakyky energiýa howpsuzlygyny üpjün etmeli Bu maksada ýetmegiň iň çalt we tygşytly usulynyň eýýäm görnüp durýandygyny we täsirli çözgütleriň bardygyny belläsim gelýär. Tokaýlary, gury ýerleri we deňizleri goramak, şeýle hem jemgyýetlere ýylsaýyn weýran bolýan howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak üçin kömek etmek möhümdir "-diýdi Birleşen Milletler Guramasynyň Adam ýerleşdiriş maksatnamasynyň (BMG-Habitat) ýerine ýetiriji direktory Anaklaudia Rossbach, şu ýyl COP29 we Bütindünýä şäher forumy (WUF13) Bütindünýä daşky gurşaw gününiň global wakalaryna, şeýle hem indiki resmi UNFCCC (Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly Konwensiýasy) Howa hepdeliginiň möhüm köpri bolup hyzmat edýändigini aýtdy Onuň sözlerine görä, Bütindünýä şäher forumynda Bakuwyň Durnuklylyk koalisiýasy COP prezidentlerini we Bütindünýä şäher forumlaryny birleşdirýän we şäher we howa syýasaty meýilnamalaryny birleşdirýän we Pari Paris şertnamasy bilen Täze şäher gün tertibiniň arasyndaky sazlaşygy güýçlendirýän möhüm platforma döretdi Anakludiýa Rossbach, munuň Azerbaýjan hökümetiniň global meýilnamalary utgaşdyrmaklyga berýän ähmiýetiniň ýokarydygyny görkezýär "-diýdi '' Bütindünýä şäher forumyndan herekete çagyryş, şäherlerimiziň durmuşy dowam etdirýän tebigy ulgamlar bilen sazlaşykly ösmelidigini ýatladýar. Şol bir wagtyň özünde, Bütindünýä daşky gurşaw gününiň mowzugy - “Tebigatdan ylham aldy: Howa, geljegimiz üçin” - bu çemeleşmäni hasam güýçlendirýär Bakuwyň herekete çagyryşy, şäherleriň durnukly ösüşinde ýaşaýyş jaýynyň esasy ornuny görkezýär we hemmeler üçin öz içine alyjy, elýeterli we howanyň çydamly ýaşaýyş jaýyna aýgytly geçişe çagyrýar Bu çagyryş, ekologiýa taýdan arassa çözgütlere, ekosistemany dikeltmäge, has ýaşyl şäher giňişliklerini döretmäge we çydamlylygy ýokarlandyrmaga talap edýär. Onuň maksady diňe bir ilatly ýerleriň daşky gurşawa ýetirýän täsirini azaltmak däl (uglerod yzy) jemgyýetleriň durnuklylygyny işjeňleşdirmek üçin Şäher meýilnamasyny tebigatyň paýhasy bilen deňeşdirip, şäherlerimizi howanyň hereketleri we öz içine alyjy abadançylyk üçin hereketlendiriji güýç edip bileris we şeýlelik bilen geljek nesiller üçin has durnukly we geljegi uly geljegi üpjün edip bileris "-diýdi