Basyp alyş döwründe azerbaýjan medeni mirasynyň ýok edilmegine ähliumumy gymmatlyklar - PIKIR

Azerbaýjanyň basyp alan ýerlerinde taryhy we medeni mirasyň ýok edilmegi meselesine diňe bir sebit meselesi hökmünde däl, eýsem halkara hukugy we ähliumumy gymmatlyklar nukdaýnazaryndan baha berilmelidir Deputat Şahin Seýidzade muny "Hasabat" beren beýanynda aýtdy Onuň sözlerine görä, Ermenistan ýaragly güýçleri tarapyndan azerbaýjanlaryň basyp alan sebitlerinde azerbaýjanlylara degişli köp sanly taryhy we medeni ýadygärlikleriň ýok edilmegi, kemsidilmegi ýa-da bikanun ulanylmagy bilen baglanyşykly köp fakt bar: "Bu faktlary halkara hukugy derejesinde derňemek we olary gün tertibinde saklamak diňe bir taryhy adalatyň dikeldilmegi üçin däl, eýsem geljekde şeýle ýagdaýlaryň öňüni almak üçinem möhümdir. Dürli çeşmeler we gözlegler Azerbaýjanyň territoriýalarynda ýerleşýän metjitler, mazarlar, gonamçylyklar we beýleki medeni mysallaryň yzygiderli ýok edilendigini görkezýär Şeýle hadysalary resminamalaşdyrmagyň netijesinde ýüze çykýan faktlar diňe bir fiziki taýdan ýok edilmegi däl, eýsem medeni şahsyýeti ýok etmäge gönükdirilen bilgeşleýin syýasatyň hem bardygyny görkezýär. Birnäçe ýadygärligiň diňe bir weýran edilmän, eýsem käbir dini ýerleri we taryhy binalary bellenmedik maksatlar üçin, hatda ykdysady maksatlar üçin hem ulanylandygy anyklandy. Bu, medeni mirasa bolan garaýşyň ulgamlaýyn häsiýete eýedigini görkezýär Deputat şeýle hereketleriň halkara ynsanperwer hukugynyň esasy ýörelgelerine ters gelýändigini we medeni mirasy goramak baradaky halkara borçnamalarynyň gödek bozulmagy hasaplanýandygyny aýtdy S. Seýidzade Azerbaýjanyň basyp alyşdan azat bolan sebitlerde medeni mirasy goramak, dikeltmek we kanuny taýdan hasaba almak ugrunda yzygiderli we yzygiderli syýasaty durmuşa geçirýändigini aýtdy: "Medeniýet mirasyny goramak, ösdürmek we dikeltmek boýunça Döwlet gullugy tarapyndan Medeniýet ministrliginiň garamagynda geçirilen gözegçilik we inwentar işleriniň netijesinde azat edilen ýerlerde jemi 550 ýadygärligiň sanawy tamamlandy. Şol bir wagtyň özünde 402 obýekt täze açylan ýadygärlik hökmünde hasaba alyndy. Gözlegleriň netijesinde 68 ýadygärligiň düýbünden ýok edilendigi, 114 ýadygärligiň çynlakaý zeper ýetendigi we beýleki ýadygärlikleriň dürli derejede zeper ýetendigi anyklandy. Käbir ýadygärlikleriň gaýtadan dikeldilendigi we ykdysady maksatlar üçin ulanylandygy, wandalizmiň derejesini has aýdyň görkezýär Milli Mejlisiň agzasy resmi statistiki maglumatlaryň we döwlet tarapyndan geçirilen inwentar işleriniň bu weýrançylyklaryň gerimini anyk faktlar bilen subut edýändigini aýtdy "Şol bir wagtyň özünde, kabul edilen kadalaşdyryjy-hukuk aktlary we strategiki resminamalar medeni mirasy goramak babatynda döwlet syýasatynyň yzygiderli we dowamly häsiýete eýedigini görkezýär. Güýçli subutnama binýady, halkara hukuk mehanizmleriniň işe girizilmegi, institusional özgertmeler we täsirli maglumat syýasaty bu prosesiň esasy sütünidir. Diňe şeýle çylşyrymly we yzygiderli çemeleşmegiň netijesinde medeni mirasy goramak ugrunda hakyky netijeleri gazanyp bolýar we taryhy adalaty dikeldip bolýar" Ulanylanda saýtdaky materiallara ýüzlenmek möhümdir. Web sahypalarynda maglumat ulanylanda, giperlink bilen salgylanmak hökmanydyr