Futbol tarapyndan döredilen hekaýa - Abulfaz Süleýmanli ýazýar

Dünýäniň bir ujundaky baý telekeçi we beýleki ujundaky garyp mähelläniň çagasy şol oýna garaşýarlar. Kimdir biri uly ekranyň öňünde, beýlekisi oba çaýhanasynda, beýlekisi kiçi telefon ekranynda şol bir tolgunmany başdan geçirýär: bagtly, gynançly, umytly. Millionlarça adamyň söýgüli oýny - uzak taryhy bolan futbol we iň uly global karnawal, dört ýylda bir dünýäni şol bir tolgunma bilen birleşdirýän Dünýä çempionaty hakda aýdýarys. Aöne futbol oýny, şol bir wagtyň özünde köp dürli adamlaryň şatlygyny, gynanjyny, umydyny we ýatlamalaryny nädip oýandyrýar? Sebäbi futbol meýdançada oýnalýan adaty oýnuň çäginden uzak wagtlap geçdi. Countriesurtlaryň arzuwlaryny, halklaryň ýadyny, şäherleri we obalary tolgundyrmagy, çagalaryň arzuwlaryny we millionlarça adamyň şahsy hekaýalaryny herekete getirýän ajaýyp köpçülikleýin çärä öwrüldi. Çempionatyň toparçasy we ondan soňky oýunlar muny ýene bir gezek görkezdi Garaşylmadyk netijeler futbolyň diňe bir halanýanlaryň bäsleşigi bolman, eýsem her pursatda täze hekaýalaryň ýazylýan uly tapgyrydygyny subut etdi. Häzirki zaman dünýäsiniň kiçijik modeli hem bu sahnada görünýär: bir tarapdan ajaýyp futbol däbi bolan ýurtlar, beýleki tarapdan ilkinji gezek bu tolgunmanyň bir bölegine öwrülen toparlar bar. Bu nukdaýnazardan dünýä çempionaty diňe bir güýçli adamlaryň göreşi bolman, eýsem özüni görmek, tanamak we özüni dünýä görkezmek isleýän ýurtlar üçin möhüm mümkinçilikdir Bu ýaryş biziň üçin aýratyn duýgy döretdi. Türkiýäniň milli ýygyndysyna ençeme ýyllap tüýs ýürekden goldaw berenler üçin topar tapgyry umyt we lapykeçlik bilen ýatda galdy. Türk toparynyň uly zehinleri we çynlakaý mümkinçilikleri bardy. Emma futbol zehin bilen birlikde ýumşaklygy, oýun düzgünini, taktiki hasaplamany we ýagdaýy dogry okamak ukybyny talap edýär. Uly umytlara garamazdan, käbir tehniki we taktiki nokatlar dogry hasaplanmady we netijede ir çykmaga sebäp boldy Özbegistanyň dünýä çempionatyna gatnaşmagy türk dünýäsi üçin aýratyn many berdi. Netijelere garamazdan, dogan ýurduň bu sahnada ilkinji çykyşyny diňe sport çäresi hökmünde kabul edip bolmaz. Bu, ýurduň futbol kartasynda has görünýändigini we ýaşlary üçin täze arzuwlar meýdançasyny açýandygyny aňladýar. Indiki dünýä çempionatynda Azerbaýjanyň milli ýygyndysynyň bu uly sahna gatnaşmagyny isleýäris, şeýle hem, Döwlet Gimnimiziň ekranlaryň öňünde oýnamagyna buýsanç bilen tomaşa ederis, medeniýetimiziň reňkleri we nyşanlary we janköýerlerimiziň joşguny bütin dünýä görkeziler. Mini-futbol toparymyzyň dünýä we Europeanewropa çempiony hökmünde gazanan üstünligi, futbol ruhy we potensialy taýdan hiç kimden yzda däldigimizi görkezdi. Käwagt uly ýaryşa gatnaşmak çagalara "muny hem edip bileris" diýen ynam döredýär. Bu ynam käwagt ýeňişden has gymmatlydyr Çempionatyň ajaýyp taraplaryndan biri milli ýygyndylarda görlen täze dünýägaraýyşdyr. Ençeme ýyl ozal köp ösen ýurtlaryň toparlarynda ene-atalary beýleki ýurtlardan göçüp gelen futbolçylaryň sany hem ünsden düşmeýär. Bu häzirki zaman jemgyýetleriniň üýtgeýän keşbini görkezýän möhüm sosial hakykat. Milli ýygyndy düşünjesi indi diňe doglan ýurduňyz bilen düşündirilmeýär; maşgala taryhy, göç ýollary, integrasiýa tejribesi we köp gatlakly şahsyýetler hem bu düşünişmegiň bir bölegine öwrülýär Çempionatyň ýene bir tarapy janköýerleriň döreden reňkli sahnasydyr. Stadionlar oýun meýdançalaryndan uly karnawal meýdançalaryna öwrülýär. Facesüzlerine baýdak dakýan, milli eşik geýen, maşgalalary bilen münberlere gelýänler, müňlerçe kilometr ýol geçip, toparyny yzarlaýanlar bu ýaryşyň aýrylmaz bölegidir. Käwagt kameralar münberdäki çaganyň tolgunmasyny, garry janköýeriň dogasyny, meýdançadaky futbolçy däl-de, ýeňilenden soň gözýaşlaryny saklap bilmeýän ýigidiň ýüzi ýadyna düşýär Aslynda adamlar köplenç futbolyň özi däl-de, döredýän hekaýasyna eýerýärler. Iň soňky minutdaky maksat umydyň gaýdyp gelmegi. Geçirilen jeza durmuşyň käwagt kyn bolup biljekdigini ýatladýar. Losingitirilen toparyň futbolçysy üçin bu pursat professional durmuşynda sahypa hasap edilip bilner, emma millionlarça janköýer üçin bu ýyllar bäri gürleşiljek ýat bolýar Futbolyň şeýle gowy görülmeginiň esasy sebäplerinden biri onuň ýönekeýligi. Sportuň köp görnüşi ýörite meýdançalary, enjamlary we desgalary talap edýär. Futbol üçin käwagt iki daş, köne top we boş ýer ýeterlikdir. Top ýok wagty çagalar plastik gapdan, mata bölejiginden ýa-da köne jorapdan top ýasap oýnaýarlar. Futbolyň ilkinji uly syry şu ýerde: hemmelere degişlidir oýun Emma häzirki zaman futbol indi köçäniň, goňşularyň we çagalyk arzuwlarynyň serhedinde galmaýar. Bu uly ykdysadyýet. Broadaýlym hukuklary, hemaýatkärlik, transferler, mahabat, forma satuwy, syýahatçylyk we metbugat bu oýny ägirt uly pudaga öwürdi. Dünýä çempionatynyň günlerinde stadionlardan, myhmanhanalardan, restoranlardan, awiakompaniýalardan, teleýaýlymlardan we sosial media platformalaryndan başga-da bu uly dolanyşyga gatnaşýar Bu goşa häsiýet käwagt gapma-garşylyklary döredýär. Futbol adamlara degişlilik, agzybirlik, şatlyk we tolgunma berýär. Şol bir wagtyň özünde aşa fanatizme, maşgala dartgynlygyna, sosial gapma-garşylyklara we endikli hereketlere sebäp bolup biler. Bir toparyň utulmagy millionlarça adamyň hepdelik keýpini üýtgedýär. Kazynyň karary öýlerde, kafelerde we sosial ulgamlarda uzak çekeleşikleriň temasyna öwrülýär Topar tapgyry, halanýanlar düşünjesiniň näderejede gowşakdygyny görkezdi. Kagyz ýüzünde güýçli görünýän toparlar käwagt meýdançada şol bir güýji görkezip bilmeýärler. Has gowşak hasaplanýanlar, guramalary, söweşmek karary we topar ruhy bilen uly garşydaşlaryna kyn günleri berýärler. Statistika futbolda möhüm, ýöne hemme zady düşündirmeýär. Sebäbi meýdançada adamlar bar. Adam bar ýerinde ýalňyşlyk, batyrlyk, gorky we iman hem bar Dünýä çempionatynyň günlerinde gündelik durmuşyň ritmi üýtgeýär. Adamlar işden soň öýlerine howlukmaýarlar; kafeler, oba çaýhanalary we jaýlar futbol gepleşikleriniň merkezine öwrülýär. Maşgalalar bilelikde oýunlara tomaşa edýärler, dostlar topary birleşýär. Iň esasy pursatlaryň biri, futbolyň indi diňe erkekleriň gyzyklanmasy hökmünde görülmezligi. Aýallaryň bu uly tolgunmanyň işjeň gatnaşyjylaryna öwrülendigi has aýdyň görünýär Futboly şeýle güýçli edýän bolsa gerek: bu her kime öz hekaýasyny tapmaga mümkinçilik berýär. Çaga geljegini meýdançadaky ýyldyzda görýär. Kaka şol oýunda ýaşlygyny ýada salýar. Şäher toparynyň üstünliklerine buýsanýar. Milli ýygyndynyň ýeňşinde ýüzüni dünýäde görünýänini duýýar Şeýlelik bilen, futbol karnawaly dowam edýärkä, kimiň ýeňendigini diňe synlamarys. Dünýäniň nädip begenýändigini, nähili gynanýandygyny, nädip birleşýändigini we käwagt nädip bölünýändigini synlarys. Sebäbi futbolyň togsan minutlyk oýundan has uly manysy bar. Kämahal bir milletiň umydy, bir ýeri ýatlamak, çaganyň arzuwy we millionlarça adamyň umumy hekaýasy