Hünärmen: Azerbaýjanyň roly Günorta Kawkazyň strategiki ähmiýetini ýokarlandyrýar

Rumyniýanyň "Libertatea" neşrinde çap edilen giňişleýin söhbetdeşlikde Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) abraýly seljeriş merkezlerinden biri bolan Germaniýa Marşal Gaznasynyň Günorta we Giňeldilen Europeewropa Maksatnamasynyň taslama menejeri Irina Neagu Günorta Kawkazda ýüze çykýan täze geosyýasy hakykatlary, sebitiň Europeewropa üçin ähmiýetini we bu işiň roluny seljerdi AZERTAC, bilermeniň pikiriçe, soňky ýyllarda bolup geçen wakalar Günorta Kawkazy Europeanewropa syýasatynyň gyrasyndan aýyrdy we strategiki bähbitleriň kesişýän esasy sebitleriniň birine öwürdi. Esasanam Ukrainada söweş başlanandan soň Europeanewropa Bileleşigi we ABŞ sebite diňe bir howpsuzlyk nukdaýnazaryndan däl, eýsem energiýa, logistika we geo-ykdysadyýet nukdaýnazaryndan has köp üns berip başlady Irina Neagu, sebitde bolup geçýän üýtgeşmeleriň fonunda Azerbaýjanyň rolunyň birinji orunda durýandygyny belleýär. Onuň sözlerine görä, häzirki wagtda Azerbaýjan diňe bir energiýa eksport edýän ýurt däl, eýsem Europeewropa bilen Aziýanyň arasynda emele gelen täze ulag we logistika ulgamynyň esasy gatnaşyjylaryndan biridir. Soňky ýyllarda resmi Baku tarapyndan amala aşyrylan iri infrastruktura taslamalary ýurduň geosyýasy agramyny ep-esli ýokarlandyrdy Söhbetdeşlikde Azerbaýjanyň Europeewropanyň energiýa howpsuzlygyndaky ähmiýetiniň ýokarlanandygy nygtalýar. Azerbaýjan, Russiýa energiýa garaşlylygyny azaltmaga synanyşýan Unionewropa Bileleşigi üçin ygtybarly we uzak möhletli hyzmatdaş hökmünde çykyş edýär. Günorta gaz koridory, onuň düzüm bölekleri TANAP we TAP taslamalary eýýäm Europeewropanyň energiýa kartasynyň möhüm elementleriniň birine öwrüldi Bilermeniň pikiriçe, Azerbaýjanyň strategiki ähmiýeti diňe bir energiýa pudagy bilen çäklenmeýär. Orta koridor taslamasynyň ösdürilmegi netijesinde ýurt Europeewropa bilen Merkezi Aziýanyň arasyndaky esasy tranzit merkezine öwrülýär. Azerbaýjanyň Hytaýdan Europeewropa täze ulag ýollaryna gatnaşmagy sebitiň geo-ykdysady ähmiýetini hasam artdyrýar. Bu nukdaýnazardan Baku diňe bir Günorta Kawkazyň däl, eýsem asewraziýa giňişliginiň esasy logistika merkezleriniň biri hökmünde çykyş edýär Irina Neagu, Ermeni-Azerbaýjan konflikti gutarandan soň sebitdäki täze hakykatyň ykdysady hyzmatdaşlygy we transport gatnaşyklaryny giňeltmek üçin goşmaça mümkinçilikler döredendigini aýtdy. Onuň sözlerine görä, durnukly parahatçylygy üpjün etmek Günorta Kawkazy Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky iň möhüm geo-ykdysady köprüleriň birine öwrüp biler Makalada Rumyniýanyň bu etapdan peýdalanyp biljek esasy ýurtlaryň hataryndadygy aýdylýar. Konstana porty, Gara deňiz gämi gatnawy we Europeanewropanyň ulag ulgamlary Rumyniýany Azerbaýjandan we Merkezi Aziýadan ýük akymlarynyň möhüm ýerine öwrüp biler. Bilermen, Buharestiň strategiki bähbitleri Azerbaýjan we Günorta Kawkaz bilen hyzmatdaşlygyň giňelmegini talap edýär diýip hasaplaýar Irina Neagu, Gara deňiz sebitiniň we Günorta Kawkazyň eýýäm aýrylmaz geosyýasy giňişlik hasaplanýandygyny nygtaýar. Bu nukdaýnazardan, Azerbaýjan energiýa howpsuzlygy, ulag ýollary we sebitdäki durnuklylygy üpjün etmek babatynda Europeewropa üçin aýratyn ähmiýete eýe Bilermeniň pikiriçe, Waşington bilen Brýusseliň sebite bolan garaýyşlarynda käbir tapawutlar bar bolsa-da, iki tarap hem Azerbaýjanyň we umuman Günorta Kawkazyň strategiki ähmiýetini kabul edýär. ABŞ howpsuzlyga we geosyýasy durnuklylyga has köp üns berýän bolsa, Europeanewropa Bileleşigi energiýa we ykdysady integrasiýa taslamalaryny ileri tutýar. Şeýle-de bolsa, sebitiň durnuklylygy we halkara transport baglanyşyklarynyň ösüşi iki çemeleşmäniň özenidir Söhbetdeşlikde Rumyniýanyň Waşington bilen Brýusseliň arasynda saýlamaly däldigi nygtaldy. Munuň tersine, Buharest Europeanewropa Bileleşiginiň ykdysady mümkinçiliklerini we ABŞ-nyň howpsuzlyk başlangyçlaryny birleşdirýän köpri bolup biler. Bu, Rumyniýanyň Gara deňiz sebitindäki ornuny hasam güýçlendirip biler Irina Neagu, ýakyn ýyllarda Günorta Kawkazyň halkara syýasatynda tutýan ornunyň ýokarlanjakdygyna ynanýar. Azerbaýjanyň energiýa çeşmeleri, ulag mümkinçilikleri we garaşsyz daşary syýasaty ýurdy sebitiň esasy strategiki oýunçylarynyň birine öwürdi. Şol sebäpli Europeanewropa Bileleşigi we ABŞ sebit syýasatlaryny düzenlerinde Bakuwyň roluny göz öňünde tutmaga mejbur bolýarlar Makalada täze geosyýasy şertlerde Azerbaýjan diňe bir Günorta Kawkaz döwleti däl, eýsem Europeewropa bilen Aziýany birleşdirýän strategiki platformanyň esasy gatnaşyjylaryndan biri diýen netijä gelindi. Bu hakykat ikisidir Rumyniýanyň we umuman Europeanewropa Bileleşiginiň sebite bolan gyzyklanmasyny ýokarlandyrýan esasy faktorlaryň biri hasaplanýar 2026 © AZERTAC. Awtorlyk hukugy goralandyr. Maglumatyň ulanylyşy giperlink bilen görkezilmelidir