Esarymaý diplomatiýasy - Yslamabat ABŞ bilen Eýranyň arasynda esasy araçy

Düýn agşam ABŞ / Ysraýyl bilen Eýranyň arasynda iki hepdelik ot açyşlyk baradaky ylalaşyk, öňki günlerde görlen çalt depginde möwç alýan döwürde diplomatiki üstünlik boldy. Şunuň bilen baglylykda, bu wakada dogan doganymyz Pakistanyň möhüm rol oýnandygyny bellemek ýakymly Yslamabatyň üsti bilen taraplaryň arasynda esasy signal alyş-çalşygy soňky hepdelerde bolup geçdi we tagallalarynyň netijesinde (Türkiýe we Müsür bilen bilelikde) gapma-garşylygy özara iş taşlaýyş tapgyryndan işjeň gepleşik formatyna geçirmek mümkin boldy ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump harby işjeňligi togtatmak kararyny Pakistanyň premýer-ministri Şahbaz Şerif we ýurduň medaragly güýçleriniň baş serkerdesi Asim Munir bilen aragatnaşyklar bilen gönüden-göni baglanyşdyrdy. Şerif hem öz gezeginde ABŞ we Eýran delegasiýalaryny Yslamabat şäherine mundan beýläkki gepleşiklere çagyryp, taraplaryň görkezýän “konstruktiwligini” we “syýasy paýhasyny” nygtap, üstünligi berkitmäge taýýardygyny tassyklady Bu nukdaýnazardan seredilende, Pakistanyň “aragatnaşyk kanaly” hökmünde ozalky rolundan has öňe geçendigi we diplomatik işiň esasy gatnaşyjylarynyň birine öwrülendigi äşgärdir. Bu, esasan, şahsy we gurluş faktorlarynyň utgaşmasy sebäpli mümkin boldy: Şerif bilen Muniriň Waşington bilen gepleşikleri ýönekeýleşdiren Trump bilen ynamdar gatnaşygy bar, Yslamabat bolsa Tähran bilen geografiýa, uzak araçäk we durnukly medeni we dini gatnaşyklar bilen baglanyşyklydyr Şol bir wagtyň özünde-de, Pakistan özboluşly bitaraplyk ýagdaýyna düşýär - bu konflikte gönüden-göni gatnaşmaýar we öz territoriýasyndaky Amerikan bazalaryny kabul etmeýär, bu bolsa iki tarap üçinem kabul ederlikli araçy boldy. Muny belläp, Yslamabadyň parahatçylygy goraýyş missiýasynda pragmatiki maksatlara ýetendigini hem bellemelidiris. Hormuz bogazynyň üsti bilen nebit üpjünçiligine ykdysady garaşlylyk eýýäm ýangyjyň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp bolupdy we Pakistan häkimiýetlerini tygşytlaýyş çäreleri görmäge mejbur edipdi, şonuň üçin ýokarlanmak diňe bir diplomatik däl, eýsem ýurt üçin içerki zerur mesele hem bolupdy Päkistanyň diplomatiýasyny has gymmatly edýän zat, bu hereketleriň aşa duýgur ýagdaýlarda amala aşyrylmagydyr - bu ýurtda Owganystan bilen dowam edýän dartgynlylyk, Hindistan bilen dowam edýän gapma-garşylyk we Saud Arabystany üçin goranyş borçnamalary konfliktiň giňelmegi bilen baglanyşykly näbellilik döredýär Goşmaça basyş içerki faktor bilen hem döredilýär - jemgyýetde Eýran bilen yslam raýdaşlygy duýgusy ABŞ-nyň syýasy goldawyny aç-açan goldaýar Hawa, analitikleriň köpüsi häzirki ýaraşyk konfliktiň gutarnykly çözgüdi däl-de, wagtlaýyn üstünlik ýaly bolup görünýär: onuň ykbaly Waşington bilen Tähranyň has durnukly şertnamalara geçmek ukybyna bagly bolar. Şeýle-de bolsa, biz eýýäm Pakistanyň rolundaky hil taýdan üýtgeşiklik barada gürleşip bileris - mundan beýläkki ösüşlere garamazdan, ýokary näbellilik şertlerinde işlemäge ukyply we gapma-garşy taraplary kyn eglişiklere alyp barýan çynlakaý araçy statusyny aldy