Brýusseldäki egos söweşi: Ursula fon der Leýen-Kaja Callas dawasy çuňlaşýar - ANALIZ

Ewropa Bileleşigi taryhynyň iň çylşyrymly döwürlerini başdan geçirýär. Ukrainadaky söweş, energiýa howpsuzlygy meseleleri, ykdysady ösüşiň gowşaşmagy, migrasiýa krizisi we ABŞ bilen gatnaşyklardaky näbellilik Europeanewropa Bileleşigini çynlakaý synaglaryň öňünde goýdy. Şeýle döwürde Brýusselden garaşylýan esasy wezipe bitewi syýasy erk döretmek, agza döwletleriň utgaşdyrylmagyny güýçlendirmek we kärdeşler arkalaşygynyň öňünde durýan kynçylyklara umumy jogap bermekdi Emma soňky aýlarda bolup geçen wakalar düýbünden başga bir keşbi açýar. Europeanewropa Komissiýasynyň prezidenti Ursula fon der Leýen bilen EUewropa Bileleşiginiň Daşary gatnaşyklar we howpsuzlyk syýasaty boýunça ýokary wekili Kaja Callasyň arasyndaky barha aç-açan dawa Brýusseliň esasy problemasynyň diňe daşarky howplar däldigini görkezýär. Unionewropa Bileleşiginiň ýolbaşçylygynda şahsy abraý, liderlik we güýç ugrundaky göreş barha görnüp başlaýar Won der Leýen bilen Kallasyň arasyndaky dartgynlyk, institusional düşünişmezlik, Unionewropa Bileleşigindäki liderlik krizisi, dolandyryş bulam-bujarlygy we syýasy ambisiýalar umumy Europeanewropanyň bähbitlerine kölege salýar Europeewropanyň daşary syýasatyny kim dolandyrýar? Häzirki wagtda Brýusselde iň köp berilýän soraglaryň biri: actuallyB-niň daşary syýasatyna kim ýolbaşçylyk edýär? Resmi taýdan bu wezipe Kaja Kallasyň üstüne düşýär. Şeýle-de bolsa, soňky ýyllarda Ursula fon der Leýen daşary syýasat, howpsuzlyk, goranmak we halkara diplomatiýa ugurlarynda görlüp-eşidilmedik işjeňlik görkezdi Ukraina söweşinden soň Europeanewropa Komissiýasy özüni diňe bir ykdysady we dolandyryş edarasy hökmünde däl-de, eýsem geosyýasy karar merkezi hökmünde görkezip başlady. Won der Leýen ähli halkara krizislerine diýen ýaly gatnaşmaga synanyşdy Bu, elbetde, Callasyň ýolbaşçylygyndaky diplomatik institut bilen gyzyklanma gapma-garşylygyny döretdi Häzirki wagtda Brýusselde iki sany parallel daşary syýasat merkezi döredildi. Iki tarap hem Europeewropanyň esasy geosyýasy şahsyýeti bolmak isleýär, netijede bitewi utgaşdyrmagyň ýerine bäsdeşlik bolýar Kallas krizisiň ýokdugyny aýdýar, ýöne dartgynlygy boýun alýar Won der Leýen bilen Kallasyň arasyndaky dartgynly gatnaşyk indi syr däl. Bu dartgynlyk metbugat tarapyndan ünsden düşmeýär. Kallasyň journalistsurnalistleriň biriniň bu dartgynlylyk baradaky soragyna beren jogaby bu talaplaryň asla esassyzdygyny görkezýär. Habar beriş serişdelerinde ulanylýan "güýç göreşi" jümlesine ýaňsylaýan çemeleşip, "Gowy syýasy dawa hekaýasyny kim halamaýar?" Soňra sözüniň üstüni ýetirdi: "Degişmeler bir gapdala, gaty gowy düşünişýäris" Emma bu sözleriň dowamy hökmünde Kallas has möhüm boýun aldy. Theewropa Bileleşiginiň guramalarynyň arasyndaky dartgynlygyň täze däldigini we bu problemalaryň ulgamyň gurluşy sebäpli ýüze çykýandygyny aýtdy Kallasyň pikiriçe, Europeanewropa raýatlary Komissiýanyň, Geňeşiň ýa-da Daşarky hereket gullugynyň arasyndaky tapawudy duýmaýarlar we olar üçin esasy mesele Europeewropanyň bir topar bolup işlemegi Kallas bu sözleri bilen şahsy manyda göni gapma-garşylygy inkär edýär, ýöne meseläniň bardygyny gytaklaýyn tassyklaýar Paralel gurluşlar Europeanewropanyň dolandyryşyny gowşadýar Won der Leýen bilen Kallasyň arasyndaky gapma-garşylygyň iň aýdyň ýüze çykmagy howpsuzlyk we aňtaw pudagynda görünýär Geňeşiň içinde aýratyn seljeriş we howpsuzlyk mümkinçiliklerini döretmek başlangyjy aslynda Europeanewropanyň Daşarky Hereket Gullugynyň ygtyýaryndadyr Bu, şol bir funksiýalary ýerine ýetirmäge synanyşýan EUB-de paralel gurluşlaryň döremegine getirýär. Bu theewropa Bileleşiginiň esasy meselesi. Brýussel täze meseleleri çözmegiň ýerine täze býurokratik merkezleri döredýär. Her bir edara täsir sferasyny giňeltmäge synanyşýar, netijede karar bermek mehanizmi has çylşyrymlaşýar Kallasa nägilelik artýar Kaja Kallasyň işi EUB-de çynlakaý jedelleri hem döredýär. Russiýa garşy alyp barýan berk pozisiýasyny Baltika ýurtlary we Polşa goldaýan bolsa-da, beýleki agza ýurtlarda alada döredýär Slowakiýanyň premýer-ministri Robert Fiko Callasyň işinden aýrylmagyny aç-açan çagyrýar. Kallasyň syýasaty Europeanewropanyň diplomatiýasyny gowşatdy we Brýusseli hakykatdan daşlaşdyrdy diýip hasaplaýar Europeanewropa Parlamentindäki birnäçe deputat hem onuň işini tankytlady we EUB-ni has berk gapma-garşylyk syýasatyna iterýändigini aýtdy Kallasyň ynamsyzlygy Estoniýanyň premýer-ministri bolanda başlaýar. Aýalynyň Russiýa bilen baglanyşykly işleriniň töwereginde dawa onuň abraýyna çynlakaý zarba urdy Fon der Leýene garşy ynam krizisi Won der Leýene garşy nägilelik has giň geografiýany öz içine alýar. Wengriýanyň öňki premýer-ministri Wiktor Orban ençeme ýyl bäri Europeanewropa Komissiýasyny syýasy tarapdan aýyplaýar. Budapeşt, Brýusseliň kanunyň we demokratiýanyň hatyrasyna dürli syýasy pozisiýalary bolan hökümetlere basyş edýär diýip hasaplaýar Slowakiýanyň premýer-ministri Robert Fiko hem şuňa meňzeş aýyplamalary öňe sürýär. Onuň sözlerine görä, Brýussel Ukraina meselesinde alternatiw pozisiýalary kabul etmeýär we agza döwletleri ýeke-täk ideologiýa ugruna tabşyrmaga synanyşýar Italiýanyň premýer-ministri Jorjio Meloni Komissiýanyň migrasiýa syýasatyny birnäçe gezek tankytlady. Beýleki tarapdan Fransiýa, Europeanewropanyň diplomatik ulgamyny täzeden gurmak üçin başlangyç etdi we häzirki modele ynamsyzlygyny görkezdi Pfizer sanjym şertnamalary COVID-19 bilen baglanyşykly dawa fon der Leýeniň abraýyna uly zeper ýetirdi. Aç-açanlyk we jogapkärçilik meselesi häzirki wagtda alyp barýan işleri bilen baglanyşykly esasy soraglaryň biri bolmagynda galýar ABŞ we Ukraina meselesine bölün Brýusseldäki liderlik krizisi daşary syýasatda-da ýüze çykýar. Donald Trumpyň Ak Tama gaýdyp gelmeginiň fonunda Europeanewropa Bileleşigi ýekeje strategiýa döredip bilmeýär Kallas has berk howpsuzlyk ugruny goldaýar. Won der Leýen şol bir wagtyň özünde Europeewropanyň strategiki garaşsyzlygy barada gürleşýär we ABŞ bilen hyzmatdaşlygy ileri tutýar Bu gapma-garşylyklar, agza döwletleriň arasyndaky bar bolan düşünişmezlikler bilen theB-niň bitewi daşary syýasaty alyp barmak ukybyny gowşadýar Netije: Europeewropa problemalar bilen göreşýär, Brýussel täsir üçin göreşýär Won der Leýen bilen Kallasyň arasyndaky dawa indi diňe institusional dawa hökmünde garalmaýar. Soňky aýlarda bolup geçen wakalar, Brýusseldäki esasy göreşiň köplenç Europeewropanyň meselelerini çözmek däl-de, eýsem syýasy täsir we liderlik bilen baglanyşyklydygyny görkezýär Bir tarapynda Europeanewropa Komissiýasyny has güýçli syýasy merkeze öwürmäge synanyşýan Won der Leýen, beýleki tarapdan EUB diplomatiýasynyň esasy şahsyýeti hökmünde öz ornuny saklamaga synanyşýan Kallas Bu bäsleşigiň netijesi Europeanewropa Bileleşigini güýçlendirmek däl. Munuň tersine, karar bermek işiniň gijikdirilmegi, institusional bölünişik, agza döwletler bilen Brýusseliň arasyndaky ynamsyzlygyň ýokarlanmagy we theB-niň halkara arenasyndaky täsiriniň gowşamagy Bu, häzirki wagtda Europeanewropa Bileleşiginiň öňünde durýan esasy kynçylyklaryň biri: daşarky kynçylyklar çalt artýar, ýöne Brýusseldäki ýokary syýasy ýolbaşçylar güýç, täsir we liderlik ugrundaky göreş bilen has köp aladalanýana meňzeýär. Europeanewropanyň paýtagtlarynda barha artýan nägilelik, bu prosesiň dowam etmegi bilen theB-de liderlik krizisiniň daşarky howplar ýaly töwekgelçilik faktoryna öwrülip biljekdigini görkezýär