Alymlar düşündirdiler: Näme üçin adamlaryň köpüsi sag eli?

Dünýädäki adamlaryň takmynan 90 göterimi sag eli. Mekdep stollaryndan başlap gündelik zatlara çenli köp ulgam bu köplük üçin döredildi Alymlar ençeme ýyl bäri adamlaryň näme üçin sagçydygyna düşünmäge synanyşýarlar Gözleg ýöremegi baglanyşdyrýar Oksford uniwersitetiniň täze gözlegleri sag eliň agdyklyk etmeginiň adam beýnisiniň ewolýusiýasy bilen baglanyşyklydygyny ýüze çykardy Gözleglere görä, bu adamlaryň iki aýakda ýöräp başlamagy bilen baglanyşykly bolup biler. Gözleg, eliň yzlarynyň adamzat taryhynyň has irki döwürlerine degişlidigini mälim etdi Primatlardan tapawutlanýar Gözlegçiler, beýleki bir jandar görnüşinde el ulanylyşynyň has deňagramlydygyny, adamlar bolsa bir eli aç-açan saýlaýandyklaryny bellediler Alymlaryň pikiriçe, adamlaryň dik ýöräp başlamagy we beýnileriniň ösmegi saglygyň ýaýramagyna goşant goşdy El bilen ileri tutmak ýatgyda başlaýar Gözleg, eliň ýatgydan başlanýandygyny we ýetginjeklik döwrüne çenli dowam edýändigini mälim etdi Hünärmenler daşky gurşaw faktorlarynyň hem täsirlidigini aýdýarlar. Bir eliň has ýygy ulanylmagy, esasanam çagalykda, süňk gurluşynda we myşsanyň güýjünde fiziki tapawutlar döredip biler Beýni täze baglanyşyklar edip biler Alymlar agdyklyk etmeýän eliň ulanylmagy beýnide täze nerw baglanyşyklaryny döredip biljekdigini aýdýarlar "Newplasticity" diýilýän bu prosesiň netijesinde beýniniň hereketi we utgaşdyryş ýerleri güýçlendirilip bilner. Gözlegçileriň bellemegine görä, esasy eli inçe motor ukyplarynda has görnüklidir, beýleki tarapdan deňagramlylyk we goldaw meselelerinde has işjeň rol oýnaýar Çepçiler üçin dünýä henizem kyn Gözleg, saglygyň biologiki esaslary barada möhüm maglumatlary berýän hem bolsa, hünärmenler daşky gurşawa täsirleriň henizem uly rol oýnaýandygyny aýdýarlar Çep elli adamlaryň henizem gündelik durmuşda sag eli köplük üçin döredilen dünýä uýgunlaşmaga synanyşýandyklary aýdylýar