Казакстанда дагы бир улуттук валюта пайда болду

2026-жылдын 15-июнунда жарыяланды 17:38 Казакстан санариптик теңгенин ченемдик укуктук базасын түзүүнү аяктады жана аны ишке ашыруунун мындан аркы кадамдарын аныктады. Бул тууралуу Борбордук коммуникациялар кызматында өткөн брифингде каржы вице-министри Асет Турысов билдирди Анын айтымында, санариптик теңге расмий түрдө өлкөнүн үчүнчү улуттук валютасы статусун алды Ал улуттук валютанын буга чейин иштеп жаткан эки формасы - накталай жана накталай эмес акча менен бирге колдонулат "Бүгүнкү күндө өлкө үчүн маанилүү долбоор санариптик теңге болуп саналат, ал тууралуу мамлекет башчысы да айтты. Ченемдик-укуктук колдоо бекитилди. Расмий түрдө санариптик теңге Казакстандын үчүнчү улуттук валютасы болуп саналат", - деди Турысов МККнын мамлекеттик каржыны санариптик трансформациялоого арналган брифингинде Вице-министр белгилегендей, өткөн жылы Финансы министрлиги менен Улуттук банк санариптик теңгени колдонуу менен 20га жакын пилоттук долбоорлорду ишке ашырган Тестирлөөнүн жыйынтыгы боюнча механизм оң натыйжаларды көрсөттү, бул долбоорду иштеп чыгуунун кийинки этабына өтүүгө мүмкүндүк берди. Буга байланыштуу өкмөт менен Улуттук банк санариптик теңгени экономиканын түрдүү тармактарында мындан ары ишке ашыруу боюнча атайын планды бекитти Биринчи этапта улуттук валютанын жаңы формасы бюджеттик программалардын администраторлору тарабынан сунушталган долбоорлордо, ошондой эле өкмөт тарабынан тандалып алынган демилгелерде колдонулат Санариптик теңгенин активдүү ишке ашырылышы былтыр башталган. Премьер-министр Олжас Бектенов 2025-жылдын июль айында республикалык бюджеттен жана Улуттук фонддон каржылануучу 100дөн кем эмес ири долбоорлорду жаңы системага өткөрүү тапшырмасын берген Санариптик теңгени колдонуу мамлекеттик чыгымдардын ачыктыгын жогорулатат, бюджеттик каражаттардын кыймылына көз салып, алардын максаттуу пайдаланылышын көзөмөлдөйт деп болжолдонгон Казакстандын бир расмий улуттук валютасы бар – теңге. Бирок, технологиянын өнүгүшүн эске алуу менен, ал бирдей төлөм наркына ээ болгон үч формада көрсөтүлөт: накталай акча (банкноттор жана монеталар), накталай эмес акчалар (банктык карталарда жана эсептер боюнча) жана азыр санариптик теңге (Улуттук банк тарабынан чыгарылган расмий санариптик валюта) Санариптик теңгенин өзгөчөлүгү "акчаны боёо" деп аталган технология менен байланыштуу. Кадимки каржы системасында бир теңге башкасынан эч айырмаланбайт. Бирок санариптик валюта ар бир төлөмдү өзү менен кошо алып жүрүүгө мүмкүндүк берет - максаты, булагы жана кыймылынын маршруту жөнүндө маалымат. Эгерде мындай “түстүү” акча, мисалы, мектеп партасын сатып алууга же клиника курууга бөлүнсө, аны башка эч нерсеге жумшоого болбойт Ошентип, ар бир транзакцияга - казынадан акыркы алуучуга чейин байкоо жүргүзүү мүмкүн болот. Жана реалдуу убакытта Буга чейин Курсив мамлекеттик бардык каржыны санариптик теңгеге өткөрүү үчүн 3-5 жыл керек экенин жазган. Жүгүртүүдө 300 миллиардга жакын санариптик теңге бар Улуттук банк казакстандыктарга санариптик теңгенин “схемалары” тууралуу эскертти: бул жерден окуңуз