"Алар аны түздөп, капыстан секирүүдөн качууга аракет кылышат." Кыргызстанда күйүүчү-майлоочу майдын баасы көтөрүлүшү мүмкүн

Жакынкы Чыгыштагы элдешүү фонунда мунайдын баасы кескин төмөндөдү. Бирок Кыргызстандагы май куюучу станциялардагы баалар азырынча ошол бойдон. Кырдаал кайра курчуса, өлкөдө күйүүчү-майлоочу майлар кескин көбөйөт деп эскертет Нефтетрейдерлер ассоциациясы Жакынкы Чыгыштагы жаңжал дүйнөлүк экономикага түздөн-түз таасирин тийгизүүдө. Ал эми Кыргызстан да четте калган жок. Импорттолуучу күйүүчү майга көз каранды болгон өлкөдө күйүүчү-майлоочу майдын баасы кескин, жана кыйла кымбатташы мүмкүн Эгерде бүгүн дизель майы бир доллардан бир аз арзаныраак болсо, анда көп өтпөй литри бир доллар 18 центке жетиши мүмкүн. Базардын катышуучулары өлкө бийлигинен күйүүчү-майлоочу майларга салыктарды жана акциздик салыктарды убактылуу алып салууну суранышууда. "Энергетика министрлигиндеги штабдын алкагында бизнес-ассоциациялардын, анын ичинде Нефтетрейдерлер ассоциациясынын катышуусунда [талкуулоо] үстүндө иштеп жатабыз. Кыска мөөнөттүү иш-чаралардын планы сунушталды, атап айтканда, салык жүгүн азайтуу, анткени салык жүгү олуттуу үлүштү ээлейт", - дейт Кыргызстан нефтетрейдерлер ассоциациясынын жетекчиси Канат Эшатов Нефтетрейдерлер бул чара бекитилсе, баалардын кескин көтөрүлүшүнө жол бербөөгө жардам берет деп үмүттөнүшөт Күйүүчү майдын бардык түрлөрү кымбаттайт, бирок нефтетрейдерлер жана бийлик өкүлдөрү өзгөчө дизель жана АИ-92 бензинине басым жасап жатышат – алар социалдык маанидеги товарлардын тизмесине киргизилген. Эми соодагерлерде мурдагы баада сатылып алынган запастар бар дейт Эшатов. Жана алар болжол менен бир жарым айга созулат. "Биздин компаниялар бир жарым ай көлөмүбүз бар болгондуктан, аны жылмакай кылып, капыстан секириктерге жол бербөөгө аракет кылып жатышат. Бул продукцияларды аралаштырып, орточо бааны чыгарышат. Ошондуктан бизде күтүүсүз секирик жок. Мисалы, Өзбекстан, Тажикстан сыяктуу коңшу өлкөлөрдө алар чоң секириктерди жасап жатышат. Учурда Тажикстанда бензиндин баасы Өзбекстанга салыштырмалуу 20 сомго кымбат экени белгилүү болду. сомго жогору», - деп белгилейт Эшатов. Кыргызстан Орусиядан күйүүчү-майлоочу майларды өкмөттөр аралык келишимдин негизинде – экспорттук алымсыз сатып алат. Бирок Кыргызстандын өзүндө мунай продуктыларына жергиликтүү салыктар жана акциздик салыктар кирет. Бул төлөмдөр керектөөчүлөр үчүн күйүүчү майдын акыркы баасынын болжол менен 25 пайызын түзөт. "Бул (салык жүгүн азайтуу - ред.) убактылуу болорун эске алышыбыз керек, анткени, мисалы, Казакстанда бааны өзгөртүүгө мораторий алынып салынганда, алар баанын бир аз көтөрүлүшүн баштан кечирип жаткан. Бул жолу да акциздик салыктан түшкөн кирешелер бюджеттин жалпы кирешесинде жакшы үлүшкө ээ. Ошондуктан, бул маселени комплекстүү түрдө эске алуу керек", - деди ал. Дуйшеналиева, Бишкек шаарынан экономист. Бул күндөрү орус мунайынын баасы акыркы 13 жылдагы эң жогорку чегин көрсөтүүдө. Анткен менен Жакынкы Чыгыштагы кырдаал чындап турукташып, дүйнөдөгү мунай менен газдын 20 пайызга жакыны өткөн Ормуз кысыгы жүк ташуу үчүн жабылса, анда мунайдын баасы төмөндөйт. Соодагерлер мындай шартта Кыргызстандын күйүүчү-майлоочу май рыногунда абал жакшырып, күйүүчү май арзандашы мүмкүн деп болжошууда Azattyk Asia © 2026 RFE/RL, Inc. | Бардык укуктар корголгон