Сүйлөшүүлөрдөгү туңгуюк Газадагы согуштун кайра башталышы коркунучун жаратууда

Израил менен ХАМАСтын ортосунда ок атышпоо боюнча сүйлөшүүлөр токтоп, Газа кайрадан согушка тартылуу коркунучу бар Ушул аптада Израилдин аба соккусунан ХАМАСтын лидери жана башкы сүйлөшүүчү Халил ал-Хайянын уулу набыт болду жана палестиналык булактар Би-Би-Сиге тараптар сүйлөшүүдө туңгуюкка жеткенин ырасташты Израилдик маалымат каражаттары Израил туңгуюктан улам Газа тилкесиндеги кагылышууларды кайра баштоого даярданып жатканын жана Хамастын куралын таштоодон баш тартканын билдирүүдө Израилдин премьер-министринин кеңешчиси Майкл Эйзенберг ХАМАСты “өкүнө албаган террордук уюм” деп атап, “Хамастын куралсызданбай турганын түшүндүк, баары түшүндү жана алар өз максаттарын көздөп жатышат” деди "Израилде эч ким согушка кайра баргысы келбейт" деди Эйзенберг, "Бирок бардык варианттар азыр үстөлдө" деп кошумчалады Израилдин 12-каналы телеканалынын атын атабаган коопсуздук булактарына таянуу менен билдиргенине караганда, Вашингтон Израилге «операцияларды» кайра баштоо үчүн «жашыл жарык» бериши мүмкүн Кабарда Израилдин карап жаткан негизги варианттарынын биринин ок атышпоо учурунда Газанын болжол менен 60 пайызынын толук Израилдин аскерий көзөмөлүндө калышына себеп болгон «Сары сызыктын» кеңейиши экени белгиленген. Газанын жашоочулары бул азыртадан эле болуп жатканын айтышууда Израил Хамастын куралсыздануу ыкмасын 10-октябрда күчүнө кирген ок атышпоо келишимин бузду деп ырастаса, Хамас болсо Израил гуманитардык жардам берүү боюнча милдеттенмелерин аткарбай, кол салууларды улантуу менен келишимди бузуп жатат деп ырастоодо Хамастын шаршемби күнкү билдирүүсүндө, "АКШ администрациясы жана Шарм-эш-Шейх [ок атышпоо] келишиминин кепил мамлекеттери" Израилдин "Газадагы бейкүнөө адамдарга каршы агрессиясын" токтотуу үчүн "тез арада чара көрүүгө" чакырды Бул чакырык Израилдин аба соккуларынан Палестина аймактарынын ар кайсы аймактарында кеминде алты киши, анын ичинде ХАМАСтын командири жана Хамастын башкы сүйлөшүүчүсү Халил Аль-Хайянын уулу Аззам Аль-Хайя набыт кеткенден кийин айтылды. Халил Аль-Хайя Израил менен кыйыр сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жаткан Газанын саламаттыкты сактоо министрлигинин маалыматына караганда, ок атышпоо башталгандан бери аймакта кеминде 846 киши, анын ичинде көптөгөн аялдар жана балдар набыт болду. Израилдин айтымында, ошол эле мезгилде беш аскери каза болгон Газадагы гуманитардык кырдаал оор бойдон калууда, эки миллиондон ашуун калктын көбү жер которгон. Адамдар согуш кайра башталышы мүмкүн деп кооптонууда "Ачыгын айтсам, жетишет деп айтам, жетишет. Согуш кайра башталбайт деп үмүттөнөбүз. Кол салуулар дагы эле уланууда", - дейт Газа шаарында жер которгон Самах "Биз Хамаска куралдарын тапшырууну кайра карап чыгууну айтып жатабыз, анткени бизде шейиттер жетиштүү жана курчоо узакка созулду. Эл аман болсун. Биз чарчадык" Коңшуларынын бири Абу Фирас аль-Жиди Израилди “кесири жок” деп айыптап, дүйнө Иран менен Ливандагы согуштарга көңүл буруп турган маалда “Газанын кайра кагылышууга тартылуу коркунучу бар” деп билдирди АКШ баштаган Тынчтык Кеңеши менен Хамастын лидерлеринин Каирдеги акыркы сүйлөшүүлөрү менен тааныш палестиналык эки расмий өкүл сүйлөшүүлөр туңгуюкка кептелгенин ырасташты Би-Би-Сиге расмий өкүлдөрдүн айтымында, Израил президент Трамптын 20 пункттан турган планынын экинчи фазасына өтүүнү талап кылып, биринчи фазадагы милдеттенмелерин аткара электе куралсызданууга басым жасап жатат ХАМАСтын талаптарынын арасында Израилдин артиллериялык аткылоосун, жердеги чабуулдарын жана Газадагы башка аскерий операцияларды токтотуу бар, дейт бийлик өкүлдөрү Уюм ошондой эле жардамдын көлөмүн көбөйтүүнү жана урандыларды тазалоо үчүн убактылуу баш калкалоочу бөлүмдөрдүн жана оор техникалардын киришине уруксат берүүнү каалайт. Дагы бир өтүнүч, Египеттин Рафах чек ара дарбазасы аркылуу чыгууга уруксат берилген палестиналык бейтаптардын жана жүргүнчүлөрдүн санын көбөйтүү Израил коопсуздук үчүн Газага кирип-чыгууга тыюу салганын билдирди Хамас ок атышпоонун биринчи этабына көңүл буруп, октябрь айында Шарм эл-Шейхте Израил менен кол койгон документтин шарттарына шилтеме кылууну улантып жатканда, Израил Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук Кеңешинин резолюциясы менен бекитилген президент Трамптын 20 пункттан турган кеңири тынчтык планын кабыл алды. Хамас Трамптын планын изилдеп чыкканы менен аны толугу менен расмий түрдө кабыл ала элек «Биринчи жана экинчи фаза деген нерсе жок, бул Хамастын ойдон чыгарылганы», - дейт израилдик консультант Майкл Эйзенберг жана Израил учурда өз милдеттенмелерин ашыра аткарып жатканын кошумчалады. Ал жардам берип жатканын айтат "Хамас куралсыздандырылып, аскерий дараметин ажыратып, радикалдашуудан алыс болушу керек. 20 пункттан турган планга ылайык, бул Газанын келечеги" Март айында Тынчтык кеңешинин Газа боюнча атайын өкүлү Николай Младенов палестиналык куралдуу топторду куралсыздандыруу боюнча деталдуу планын айтты; Бул процесс ракеталар, жардыргыч заттар жана автоматтар менен башталмак. Чечүүчү жолдун Израилдин аскерлеринин чегинүүсү жана Газанын кайра курулушу менен байланышы бар экенин белгилеген Младенов, эгер бул четке кагылса, кайра согушка алып барышы мүмкүн экенин эскертти Младенов ушул аптада Израилдин i24 кабар каналына Тынчтык кеңеши менен Израилдин ортосунда коопсуздук маселеси боюнча "эч кандай пикир келишпестик" жок экенин айтты. Ал туруктуу тынчтыкка жетишилмейинче, донорлор Газаны кайра курууну каржылабай турганын баса белгиледи "Тынчтык кеңеши каржылоо жагынан Перс булуңундагы өлкөлөрдөн олуттуу милдеттенмелерди алды, бирок бул Газадагы согуштун кайра башталышына жол бербөө үчүн шарттар түзүлгөндө гана мүмкүн болот, анын ичинде Газадагы курал-жарактарды иштен чыгаруу", - деди Младенов Хамас Палестинанын 15 мүчөдөн турган жаңы технократтык комитетинин түзүлүшүн эл алдында кубаттап, бийликти бул органга өткөрүп берүүнү убада кылганы менен, топтун бийлигин кайра чыңдап жатканынын белгилери өсүүдө Соодагерлер жана дүкөнчүлөр ал товарларга жана кызмат көрсөтүүлөргө жаңы салыктарды киргизгенине нааразы. Хамас полиция күчтөрүн жандандырды Трамптын 20 пункттан турган планына ылайык, Газага эл аралык стабилдештирүү күчтөрү кирип, жаңы түзүлгөн палестиналык полиция күчтөрү менен иштешет деп күтүлүүдө. Планга ылайык, 2023-жылдын октябрында Израилде кандуу кол салуу жана массалык барымтага алуу менен согушту тутанткан Хамастын келечектеги башкарууда эч кандай ролу болбошу керек Израилдин расмий өкүлдөрүнүн айтымында, Хамас жетектеген чабуулда болжол менен 1200 адам өлүп, 251 киши барымтага алынган. Газадагы саламаттыкты сактоо мекемесинин маалыматына караганда, Израилдин чабуулдары Газада 72 миң 628 адамдын өмүрүн алды Аймактык ортомчулар Катар, Египет жана Түркия учурда Хамаска куралсызданууда прогресске жетишүү үчүн катуу кысым көрсөтүүдө