Ар бир азербайжан тируу кезинде 4 уй жана 35 койду жейт - ИЗИЛДӨӨ

Дүйнөдө тамак-аш керектөө боюнча эл аралык изилдөөлөр көрсөткөндөй, адамдардын эт жана балык керектөөлөрү өлкөдөн өлкөдө олуттуу түрдө айырмаланат. Бул айырмачылыктар бир жылдык килограммдан гана эмес, адам өмүрүндө канча мал жегенинен да байкалат. Modern.az сайтынын ФАОнун (БУУнун Азык-түлүк жана айыл чарба уюму), эл аралык статистиканын жана жашоонун узактыгынын көрсөткүчтөрүнүн негизинде жасаган эсептөөлөрү ар кайсы өлкөлөрдө адам өмүр бою жүздөгөн, айрым учурларда миңдеген жаныбарларды жей турганын көрсөттү. Дүйнөдө жаныбарларды эң көп жеген өлкө – Америка Кошмо Штаттары. Scientific American маалыматы боюнча, орточо америкалыктар өмүр бою 7000дей жаныбар жейт - 4500 балык, 2400 тоок, 80 үндүк, 30 кой, 27 чочко жана 11 уй. Азербайжан бул контекстте орточо индекске ээ өлкөлөрдүн арасында. Эсептөөлөргө ылайык, Азербайжанда бир адам өмүр бою 4 баш бодо мал (уй), 32-35 баш майда мүйүздүү жандык (кой же эчки), 710-750 тоок жана 320-350 балык жейт. Жалпысынан бул сан 1060тан 1140ка чейин жетет. Республикада кой этинин жогорку улушуне ээ болуу Азербайжанды бир катар башка елкелерден айырмалап турган негизги белгилердин бири болуп саналат. Бул тизмеде Япония өзгөчө орунду ээлейт. Бул жерде тамактанууда балык негизги ролду ойнойт. Орточо жашоо узактыгынын 84 жашка жакын болушу да жалпы керектөөнү көбөйтөт. Натыйжада жапон адам өмүр бою 3 баш бодо мал, 850–920 тоок жана 2700–2900 балык жейт. Жаныбарлардын жалпы саны 3550дөн 3820га чейин. Бир кыйла салмактуу көрүнүш Европа өлкөлөрүндө байкалат. Испанияда адам өмүрүндө болжол менен 5 баш бодо мал, 9-11 кой, 1250-1350 тоок жана 2000-2300 балык жейт. Жалпы көрсөткүч 3260–3660 чейин. Францияда адам өмүр бою болжол менен 8–9 бодо мал, 11–13 кой, 950–1050 тоок жана 1700–1900 балык жейт, бул жалпысынан 2660–2970 жандыкты билдирет. Италияда бул көрсөткүч 2400–2600 диапазондо: 6–7 бодо мал, 7–9 кой, 950–1050 тоок жана 1400–1600 балык. Орусия, Украина сыяктуу өлкөлөрдө тооктун этин керектөө басымдуулук кылат. Орусияда бир адам тирүү кезинде 6 баш бодо мал, 6-7 кой, 1350-1450 тоок жана 900-1000 балык жейт. Жалпы саны 2260–2460 ортосунда өзгөрөт. Украинада бул көрсөткүчтөр төмөн: 3-4 бодо мал, 3-5 кой, 950-1050 тоок жана 650-750 балык. Жалпы керектөө 1600-1800 баштын тегерегинде. Казакстанда кызыл эт, өзгөчө кой эти негизги азык-түлүк булагы болуп саналат. Казакстанда адам өмүр бою 8-10 баш бодо мал, 30-35 кой, 650-750 тоок жана 450-550 балык жейт. Жалпы көрсөткүч 1150дөн 1350гө чейин. Түркия, Грузия жана Армения сыяктуу өлкөлөрдө Азербайжанга окшош тамактануу модели бар. Түркияда бир адам өмүр бою 5-6 уй, 25-30 кой, 1050-1150 тоок жана 350-420 балык жейт. Жалпы көрсөткүч 1450-1600 диапазондо. Грузияда бул керсеткучтер 1220—1430 малды тузет, анын ичинде 5—6 уй, 20—22 кой, 750—850 тоок жана 450—550 балык Арменияда 4-5 уй, 18-20 кой, 850-950 тоок жана 450-550 балык керектөө менен жалпы көрсөткүч 1320-1520 арасында өзгөрөт. Изилдөөлөр көрсөткөндөй, адам тирүү кезинде жеген жаныбарлардын саны болжол менен 400дөн 3800гө чейин көбөйүшү мүмкүн. Бул айырмачылык негизинен өлкөлөрдүн экономикалык өнүгүү деңгээлине, тамактануу салттарына, географиялык шарттарга жана азык-түлүк ресурстарына жеткиликтүүлүгүнө байланыштуу