Азербайжан-Европа Биримдиги мамилелериндеги ишеним жана стратегиялык өнөктөштүк: жаңы реалдуулуктар жана перспективалар - ПИКИР

Азербайжан менен Евробиримдиктин ортосундагы мамилелер жакында сапаттык жактан жаңы баскычка чыкты жана барган сайын тереңдеп, көп кырдуу болуп баратат Милли Межлис депутаты Мушфиг Жафаров АПАга билдиргендей, бул динамика аймактык геосаясий өзгөрүүлөрдүн да, тараптардын ортосунда түзүлгөн өз ара ишеним чөйрөсүнүн да натыйжасы. Айрыкча, Европа Биримдигинин (ЕБ) тышкы иштер жана коопсуздук саясаты боюнча Жогорку өкүлү, Еврокомиссиянын вице-президенти Кая Калластын Азербайжанга сапары бул мамилелер ишенимдүү негизде өнүгүп жатканын ачык көрсөтүп турат Кая Калластын сапары: ишеним жана саясий диалогдун көрсөткүчү Кая Калластын Азербайжанга сапары кокусунан эмес жана бул Европа Биримдиги-Азербайжан мамилелеринин жогорку деңгээлинин ачык мисалы. Депутат бул сапардын Арменияда өткөн Европа Саясий Биримдигинин Саммитинен кийин болгондугун белгилеп, Брюсселдин Баку менен болгон карым-катнаштарына маани бергендигинин көрсөткүчү экенин белгилеп: "Кая Каллас буга чейин Азербайжанга барып, түрдүү эл аралык платформалардын алкагында президент Илхам Алиев менен жолугушууларды өткөргөн. Бул тараптардын ортосунда түзүлгөн тынымсыз саясий диалогдун көрсөткүчү",-деди Депутат Европарламенттеги ар кандай саясий топтор Азербайжан-Европа Биримдиги алакаларына доо кетирүүгө аракет кылганы менен бул аракеттер реалдуу натыйжа бербегенин айтты: "Тескерисинче, Евробиримдиктин аткаруу түзүмдөрү, өзгөчө Еврокомиссия менен Азербайжандын ортосунда тыгыз жана үзгүлтүксүз кызматташтык бар. Дал ушул институттук кызматташтык мамилелердин чыныгы табиятын жана стратегиялык мүнөзүн аныктайт" Кызматташтыктын конкреттүү күн тартиби Мушфиг Жафаров Тышкы иштер министри Жейхун Байрамов менен Кая Калластын бүгүнкү жолугушуусу мамилелердин өнүгүү багыттарын дагы бир жолу ачык көрсөткөнүн баса белгиледи: "Жекеме-жеке жана кеңири сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө Азербайжан-Европа Биримдиги алакаларынын учурдагы абалы жана келечектеги перспективалары кеңири талкууланды. Жолугушууда саясий жогорку деңгээлдеги диалогдун интенсивдүүлүгү жана өзгөчө маанилүүлүгү баса белгиленди. Тараптар өз ара урматтоо, тең укуктуулук жана жалпы кызыкчылыктардын принциптерине негизделген кызматташтыкты өнүктүрүүнүн маанилүүлүгүн белгилешти Депутат институционалдык диалог механизмдери Азербайжан менен Евробиримдиктин ортосундагы мамилелердин туруктуу өнүгүшүн камсыз кылган негизги факторлордун бири экенине көңүл бурду. Учурда тараптардын ортосундагы диалог үч негизги багыт боюнча ийгиликтүү уланууда: транспорт, энергетикалык коопсуздук жана коопсуздук. Бул механизмдер системалуу жана узак мөөнөттүү негизде кызматташтыкты орнотууга кызмат кылат Азербайжандын энергетикалык коопсуздуктагы стратегиялык ролу Бүгүнкү күндө Азербайжан Европанын энергетикалык коопсуздугунда маанилүү ролду ойногон негизги өнөктөштөрдүн бири. Мушфиг Жафаров бул факты Кая Каллас баш болгон европалык расмий адамдар тарабынан бир нече жолу айтылганын баса белгилейт: «Учурда Азербайжан газы Европанын 10 өлкөсүнө экспорттолуп жатат. Акыркы убакта Австрия, Германия сыяктуу өлкөлөрдү энергия менен камсыздоонун кеңейиши бул кызматташтыктын географиясын дагы да жогорулатты. Каспий чөлкөмүндө болуп жаткан геосаясий процесстердин фонунда Азербайжандын ишенимдүү энергетикалык өнөктөш катары ролу күч алууда» Азербайжандын көпүрө миссиясы Азербайжан энергетика тармагында гана эмес, транспорт жана логистика багытында да стратегиялык позицияга ээ. Депутат Каспий жана Кара деңиз бассейндерин бириктирген долбоорлор, анын ичинде TRIPP демилгеси Евробиримдик тарабынан оң бааланып жатканын айтат: «Азербайжан Европа менен Азиянын ортосундагы маанилүү транзиттик борбор катары иш алып барып, дүйнөлүк соода жолдорунун диверсификациясына салым кошууда. Бул өлкөнүн геоэкономикалык маанисин ого бетер арттырат» Тынчтык күн тартиби жана аймактык туруктуулук Мушфиг Жафаров белгилегендей, Азербайжан аймактагы тынчтык күн тартибинин негизги демилгечилеринин бири катары иш алып барат. Бул багытта өлкөнүн таштаган кадамдары Евробиримдик тарабынан оң бааланып: «Президент Илхам Алиевдин Европа саясий биримдигинин саммитинде сүйлөгөн сөзү бул контекстте маанилүү жана тарыхый окуя. Бул сөз Азербайжандын аймактык жана дүйнөлүк деңгээлдеги позициясын дагы бир жолу көрсөттү. Азербайжан менен Армениянын ортосундагы мамилелерде да белгилүү позитивдүү динамика байкалууда. Экономикалык мамилелердин бара-бара енугушу аймактагы стабилдүүлүктү чыңдоого кызмат кылат. Азербайжан аймак өлкөлөрү үчүн энергетика тармагында маанилүү өнөктөш катары иш алып барууда жана бул контекстте Армениянын энергетикалык коопсуздугуна кыйыр түрдө салым кошууда. "Жакынкы Чыгыштагы окуялардын фонунда Армениянын энергетикалык тартыштыкка кабылуу ыктымалдыгы бар болгону менен, Азербайжандын болгон мүмкүнчүлүктөрү аймактагы энергетикалык туруктуулукту сактоого шарттарды түздү" Өз ара пайдага негизделген стратегиялык өнөктөштүк Депутат Жейхун Байрамов менен Кая Калластын жолугушуусунда экономика, соода, жашыл энергетика жана санариптештирүү тармактарында кызматташууну кеңейтүү мүмкүнчүлүктөрү талкууланып жатканына көңүл бурду: Жолугушууда Азербайжандын Европанын энергетикалык коопсуздугуна кошкон салымы жана анын ишенимдүү өнөктөш катары ролу өзгөчө баса белгиленди. Азербайжан-Европа Биримдиги мамилелери өз ара пайдалуу, тең укуктуулук жана стратегиялык өнөктөштүк принциптеринин негизинде динамикалуу өнүгүп жатат. Бул карым-катнаштар энергетика тармагында гана эмес, саясий, экономикалык жана коопсуздук тармактарын камтыган кеңири кызматташтык аянтчасына айланды. Учурдагы динамика сакталса, жакынкы келечекте Азербайжан менен Евробиримдиктин карым-катнаштары тереңдейт жана бул кызматташтык аймак үчүн да, Европа үчүн да туруктуулуктун жана өнүгүүнүн маанилүү кепилдиги болуп калат»,-деди