Азербайжан менен Евробиримдиктин мамилеси Түштүк Кавказдын стабилдүүлүктүн жерине айланышына өбөлгө түзөт

Алибала Махаррамзаде Жогорку Кеңештин депутаты, профессор Азербайжан менен Евробиримдиктин (ЕБ) ортосундагы мамилелер жакында өнүгүүнүн жаңы этабына кирди. Жогорку деңгээлдеги өз ара визиттердин активдешүүсү, саясий диалогдун активдешүүсү жана кызматташтыктын күн тартибинин кеңейиши тараптардын ортосундагы ишенимдин чыңдалгандыгын көрсөтүп турат. Ушуга байланыштуу Еврокомиссиянын төрагасынын Азербайжанга сапарын эки тараптуу мамилелердин өнүгүү динамикасын жана стратегиялык өнөктөштүктүн жаңы багыттарын чагылдырган маанилүү саясий окуя катары баалоого болот Сапар учурундагы талкуулар Азербайжан-Европа Биримдиги кызматташтыгы бир гана энергетика тармагында эмес экенин көрсөтүүдө. Тараптар биргелешкен кызматташтыктын күн тартибинин негизги багыттары катары саясий диалог, соода, транспорт-логистика, жашыл энергетика, аймактык байланыштар жана коопсуздук маселелерин түзүшөт. Бул мамиленин дагы институттук жана узак мөөнөттүү болуп калганын көрсөткөн маанилүү көрсөткүч Экономикалык кызматташтык мамилелердин негизги таянычтарынын бири бойдон калууда. Европа Биримдигинин Азербайжандын эң ири соода өнөктөштөрүнүн бири болушу, анын өз ара соода жүгүртүүдөгү үлүшүнүн жогору болушу жана Азербайжандын Түштүк Кавказдагы Европа Биримдигинин негизги экономикалык өнөктөшү катары иш алып барышы азыркы кызматташтыктын стратегиялык маанисин арттырат. Бул динамика келечекте инвестиция, өнөр жай жана технология тармагында кызматташууну кеңейтүү үчүн жагымдуу мүмкүнчүлүктөрдү түзөт Энергетикалык коопсуздук өнөктөштүктүн негизги стратегиялык багыты бойдон калууда. Азербайжандын Европаны энергия менен камсыздоодо ишенимдүү өнөктөш катары позициясы акыркы жылдары бекемдеди. Айрыкча, Түштүк газ коридорунун активдүүлүгү жана Европа рыногуна газ экспортунун көбөйүшү Азербайжандын континенттин энергетикалык коопсуздугун камсыздоодогу ролун олуттуу түрдө күчөттү. Учурдагы инфраструктураны кеңейтүү жана жаңы экспорттук мүмкүнчүлүктөрдү түзүү бул кызматташтык келечекте дагы тереңдей тургандыгын көрсөтүп турат Ошол эле учурда кызматташуунун жаңы приоритеттүү багыттарынын бири энергиянын кайра жаралуучу булактары болуп саналат. Азербайжандын күн, шамал жана гидроэнергетикалык потенциалын экономикалык циклге киргизүү, ири инвестициялык долбоорлорду ишке ашыруу жана “жашыл энергияны” өндүрүүнү көбөйтүү өлкөнүн энергетикалык стратегиясында жаңы этаптын башталышынан кабар берет. Бул багытта Европа Биримдиги менен кызматташуу энергия булактарын диверсификациялоого да, глобалдык климаттык максаттарга да көмөктөшүүчү маанилүү фактор болуп саналат Жаңы геосаясий реалдуулуктардын фонунда транспорт жана логистика тармагындагы кызматташтык дагы чоң мааниге ээ болууда. Азербайжандын Чыгыш-Батыш жана Түндүк-Түштүк транспорт коридорлорунун кесилишинде жайгашуусу, заманбап порт, темир жол жана логистикалык инфраструктурага салынган инвестиция өлкөнүн эл аралык жүк ташуудагы негизги транзиттик борборлордун бирине айланышын тездетет. Бул Европа менен Азиянын ортосундагы экономикалык мамилелерди өнүктүрүүдө Азербайжандын стратегиялык ролун дагы да жогорулатат Кызматташтыктын маанилүү компоненттеринин бири катары аймактык коопсуздук жана тынчтык күн тартиби да алдыңкы планга чыгат. Азербайжан менен Армениянын ортосундагы нормалдашуу процессинин жүрүшү, аймактагы экономикалык мамилелерди калыбына келтирүүгө жана коммуникацияларды ачууга багытталган кадамдар Түштүк Кавказда кызматташтыктын жаңы чөйрөсүн түзүүгө кызмат кылууда. Европа Биримдигинин бул процесске саясий колдоосу аймакта узак мөөнөттүү ырааттуулукту бекемдөө жагынан маанилүү Учурдагы өнүгүү динамикасы Азербайжан менен Евробиримдиктин ортосундагы мамилелер өз ара кызыкчылыктардын, прагматикалык кызматташтыктын жана стратегиялык өнөктөштүк принциптеринин негизинде кеңейип жатканын көрсөтүүдө. Энергетика, соода, транспорт, жашыл экономика жана аймактык коопсуздук чөйрөлөрүндөгү кызматташтыкты тереңдетүү тараптардын кызыкчылыктарына да кызмат кылат жана Түштүк Кавказды стабилдүүлүктүн, өнүгүүнүн жана өз ара пайдалуу кызматташтыктын жайына айлантууга өбөлгө түзөт