Азербайжан менен Армения эң көп "аскердик жүктөмү" бар он өлкөнүн катарына кирди - 14:59 жаңыланды

Азербайжан менен Армения 2025-жылдын акырына карата дүйнөдөгү “аскердик жүк” эң көп он өлкөнүн катарына кирди. Бул тууралуу Стокгольм эл аралык тынчтыкты изилдөө институтунун (SIPRI) 2026-жылдын апрель айында жарыяланган акыркы баяндамасында айтылат Эксперттердин пикири боюнча, Түштүк Кавказдын эки өлкөсүндө тең ички дүң продуктунун (ИДП) пайызында аскердик чыгымдардын үлүшү дүйнөлүк орточо көрсөткүчтөн бир топ жогору, ал 2025-жылы 2,5% болгон. Аскердик чыгымдардын интенсивдүүлүгү боюнча дүйнөлүк рейтингде Азербайжан дүйнөдө 6-орунду ээлеген. Республикада коргонууга чыгымдардын үлүшү ИДПнын 6,5% түздү. Анын артында дүйнөлүк тизменин 7-сапында ИДПнын 6,1% көрсөткүчү менен Армения турат SIPRI талдоочулары белгилегендей, Азербайжан да аскерий жүктөмдү жыл ичинде эң байкаларлык өскөн өлкөлөрдүн катарына кошуп, бул көрсөткүчтү 1,4 пайыздык пунктка көбөйткөн Глобалдык контекстте Түштүк Кавказ экономикалык милитаризациянын деӊгээлин активдүү кагылышуулардын зоналарына жана салттуу түрдө жогорку коргонуу бюджети бар аймактарга салыштыра тургандыгы белгиленет. Салыштыруу үчүн, 2025-жылы эң көп аскердик жүк тарткан алдыңкы беш өлкөнүн катарына төмөнкүлөр кирет: Украина – 40%; Алжир – 8,8%; Израиль – 7,8%; Россия – 7,5%; Сауд Арабиясы - 6,5% Эксперттер Түштүк Кавказ чөлкөмүндө коргонуу бюджетинин өсүшүн куралдуу күчтөрдүн жүрүп жаткан модернизациясы жана жалпы геосаясий туруксуздуктун шартында улуттук коопсуздукту чыңдоо зарылдыгы менен байланыштырышат 2025-жылы дүйнөлүк аскерий чыгымдар 2,887 триллион долларга чейин өстү. Бул тууралуу Стокгольм эл аралык тынчтыкты изилдөө институтунун (SIPRI) баяндамасында айтылат 2025-жылы дүйнөлүк аскерий чыгымдардын жарымынан көбү үч өлкөгө туура келген: АКШ, Кытай жана Орусия Документте: «Аскердик чыгымдардын эң алдыңкы үч өлкөсү — АКШ, Кытай жана Орусия — жалпысынан 1,48 триллион доллар сарптаган, бул дүйнөлүк сумманын 51 пайызын түзөт», — деп айтылат документте Институт 2025-жылы дүйнөлүк аскердик коргонуу чыгымдары 2,88 триллион долларга чейин өскөнүн билдирди. Эксперттердин айтымында, бул сандар он биринчи жыл катары менен өсүп жатат. Ошол эле учурда дүйнөлүк ИДПда аскердик чыгымдардын үлүшү 2,5 пайызга жетти. Бул 2009-жылдан берки эң жогорку көрсөткүч