Сурамжылоонун жыйынтыктары жарыяланды: Европалыктардын 10 пайызы гана АКШны союздаш катары көрүшөт

Алдыдагы жумаларда Франция менен Түркияда өтө турган G7 жана НАТОнун критикалык саммиттеринин алдында Европанын тышкы байланыштар кеңешинин (ECFR) аналитикалык борбору тарабынан жарыяланган отчет европалыктардын АКШга карата «терең ишенбөөчүлүк» бар экенин көрсөттү Сурамжылоо көрсөткөндөй, көптөгөн европалыктар Дональд Трамп президенттиктен кеткенден кийин Вашингтон менен мамилеси жакшырат деп ишенишкени менен, алар бул аралыкта Европанын коргонуусун күчөтүү аркылуу АКШнын ишенимсиздигинен коргонууга даяр экенин көрсөттү Докладда; АКШ президентинин Жакынкы Чыгыштагы агрессивдүү саясаты, Гренландияга каршы коркутуулары, европалык базалардан аскерлерди чыгарып кетүү убадалары жана НАТОнун келечегине ишенбөөчүлүк менен мамиле кылуусу Европада прагматизмди күчөткөндүгү айтылды ECFR саясат боюнча улук эксперти Яна Кобзова Вашингтонго көз карандылыкты азайтуу үчүн континентте ачык колдоо бар экенин баса белгиледи Кобзова европалыктар коргонуу чыгымдарын көбөйтүүгө барган сайын ачык болуп жатканын жана коңшу мамлекеттер кризис учурунда жардамга келерине чоң ишеничте экенин белгиледи. Докладга салым кошкон Павел Зерка коомчулуктун өзүн-өзү камсыз кылуу талабы европалык лидерлерге коопсуздук боюнча мындан аркы жана тезирээк кадамдарды таштоо үчүн мүмкүнчүлүк терезесин сунуштап жатканын белгиледи Май айында Австрия, Болгария, Дания, Эстония, Франция, Германия, Венгрия, Италия, Нидерландия, Польша, Португалия, Испания, Швеция, Швейцария жана Улуу Британияда жүргүзүлгөн сурамжылоого катышкандардын орто эсеп менен 11 пайызы гана АКШны союздаш катары көрөрүн көрсөттү Бул көрсөткүч алты ай мурун 16 пайызды жана 2024-жылдын ноябрында 22 пайызды түздү. Учурдагы көз караш үстөмдүк кылып жаткан АКШ азыр “негизги өнөктөш” болуп саналат, ал эми европалыктардын 13 пайызы АКШны атаандаш, 12 пайызы түздөн-түз душман катары сыпатташат Сурамжылоого катышкан бардык өлкөлөрдүн көпчүлүгү АКШга кол салуу болгондо жардамга келерине ишенишпейт. Болгариядан башка көпчүлүк өлкөлөрдө адамдар "жок дегенде кээ бир европалык өлкөлөр" ушундай сценарийде аларга жардам берет деп ишенишет Бул ишеним Франция, Италия, Нидерландия жана Швеция сыяктуу ири оңчул партиялары бар өлкөлөрдө да сакталып калган Европалыктардын улуттук коргонуу чыгымдарынын көбөйүшүн колдоосу өткөн жылга салыштырмалуу орто эсеп менен 4 пайызга өссө, Италия бул өсүшкө так көпчүлүк каршы чыккан жалгыз өлкө болду Респонденттердин орто эсеп менен 47 пайызы Евробиримдиктин жогорку коргонуу чыгымдарын каржылоо үчүн биргелешкен карыз алуу идеясын колдосо, 35 пайызы каршы. Биргелешкен карыз алуу үчүн эң күчтүү колдоо Португалия (59 пайыз), Дания (56 пайыз), Нидерландия (55 пайыз) жана Испаниядан келген Сурамжылоого катышкан дээрлик бардык өлкөлөрдүн көпчүлүгү АКШнын аскердик техникасына стратегиялык көз карандылыкты азайтуу керек деп эсептешет «Европа товарларын сатып ал» ыкмасын колдогондордун саны Данияда 75 пайыз, Нидерландияда 72, Швецияда 70, Португалияда 69, Францияда 66, Швейцарияда 64, Англия жана Испанияда 62 пайыз катары белгиленди Тескерисинче, жогорку улуттук коргонуу бюджеттерин канааттандыруу үчүн ички мамлекеттик чыгымдарды кыскартуу идеясын колдоо кыйла төмөн бойдон калууда (29 пайыз). Бул кыскартууларга эң катуу каршы болгон өлкөлөр Италия (63 пайыз), Австрия (59 пайыз), Германия (56 пайыз), Испания (54 пайыз) жана Дания (52 пайыз) болду НАТОнун ордуна Евробиримдиктен гана турган жаңы коргонуу механизмин түзүү идеясы жалпысынан канааттандырылган жок Болгариядан башка дээрлик бардык өлкөлөрдө Трамптын кетиши менен АКШ-Европа мамилелери "балким жакшырат" деген көз караш үстөмдүк кылууда. Францияда, Испанияда, Данияда, Нидерландыда жана Швецияда бул күтүү 60 пайыз же андан жогору Энергиянын кымбаттаганына карабастан, европалыктардын 44 пайызы Орусиядан мунай менен газды кайра импорттой баштоону “абдан жаман” же “өтө жаман” идея деп эсептешет Украинанын Евробиримдикке кирүү максаты Европадагы коомдук пикирди бөлүүнү улантууда Венгрия, Болгария, Австрия, Германия жана атүгүл Киевдин эң күчтүү колдоочуларынын бири болгон Эстониядагы респонденттер Украинанын биримдикке кабыл алынышына аны колдогондорго караганда “азыркы шарттарда” каршы чыгууга көбүрөөк ыктайт