Өзбекстан атмосфераға шығарылатын зиянды заттардың көлемін төрттен біріне азайтты

Өзбекстан жасыл дамуда айтарлықтай жетістіктерге жетті, бірақ ел қоршаған ортаның ластануымен күресу шараларын күшейтуі керек. Бұл туралы Еуропалық экономикалық комиссияның (БҰҰ ЕЭК) сарапшылары мәлімдеді, деп жазады БҰҰ жаңалықтар қызметі. Олар Самарқандта Өзбекстанның қоршаған ортаны қорғау қызметінің төртінші шолуын ұсынды «Өзбекстан ауқымды реформаларды жүзеге асырды және инновациялық тәсілдер енгізді, атап айтқанда жасыл даму, жаңартылатын энергия көздері және табиғатқа негізделген шешімдер», - деді БҰҰ ЕЭК Атқарушы хатшысы Татьяна Молчан 2018-2024 жылдар аралығында Өзбекстанда атмосфераға ластаушы заттардың шығарындылары 25%-ға қысқарды, деп атап өтті БҰҰ ЕЭК. Парниктік газдар шығарындыларын шектеу туралы заң қабылданды Орманмен қамтылған аумақ 8,7%-ға дейін өсті. Өзбекстан әсіресе Арал өңірінде орман өсіру және экожүйені қалпына келтіру жұмыстарының ауқымын айтарлықтай кеңейтті. 2021 жылы негізінен шөлді аймақтарда 600 мың гектардан астам орман отырғызылды Елімізде 2030 жылға дейін жасыл экономикаға көшу стратегиясы да қабылданып, жасыл облигациялар іске қосылды. Электр энергиясын өндірудегі жаңартылатын энергия көздерінің үлесі 15-18%-ға жетті Сарапшылар менеджмент саласындағы реформаны да атап өтті: Экология министрлігі 2025 жылы Президент жанындағы Экология және климаттың өзгеруі жөніндегі тәуелсіз ұлттық комитет болып қайта құрылды Өзбекстан БҰҰ ЕЭК ұсынымдарының 77%-ын сәтті орындады немесе жүзеге асыруда Сарапшылар Өзбекстанның қазба отындарына әлі де қатты тәуелді екенін атап өтеді. 2023 жылы табиғи газ бастапқы энергия тұтынудың 80%, мұнай – 10%, көмір – 8% қамтамасыз етті. Қатты тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеу деңгейі 2024 жылы небәрі 5,2% құрады Елде су тапшылығы мен тиімсіз суару жүйелері де жалғасуда. Бақыланатын су объектілерінің тек 48%-ы ғана таза, 48%-ы орташа, 4%-ы қатты ластанған деп саналады Сырдария өзені бассейнінің 90%-ға дейін ластануы ауыл шаруашылығымен байланысты Өзбекстанда климаттың өзгеруінен экономикалық шығын 2030 жылға қарай ЖІӨ-нің 1 пайызына жетуі мүмкін. Еліміз ауадағы зиянды PM2.5 бөлшектерінің шоғырлануы бойынша 138 елдің ішінде 19-шы орында. Ал тіркелген 200-ден астам полигонның көпшілігі экологиялық стандартқа сай емес Бұдан әрі реформалар үшін БҰҰ ЕЭК (Германия, Италия, ЮНЕП және БҰҰДБ сарапшыларының қолдауымен) 45 ұсыным дайындады. Олардың қатарында климаттың өзгеруі туралы кешенді заң мен Ұлттық бейімдеу жоспарын қабылдау, ағынды суларды тазартуды жаңғырту, табиғи негіздегі шешімдерді инфрақұрылымға жүйелі түрде енгізу және қоршаған ортаны ластағаны үшін төлем тетіктерін әзірлеу бар Негізгі беттегі иллюстративті фото: Unsplash/A. Брызгалов