Rekord sürət, artan gözləntilər: Özbəkistan növbəti artım dalğasını gözləyir

BAKI, Azərbaycan, 28 aprel. 2026-cı ilin birinci rübünün yekunları Özbəkistan iqtisadiyyatının transformasiyasının sürətlənməsinin bariz göstəricisidir. Son illərdə ölkə liberallaşma, sənayeləşmə və xarici investisiyaların cəlb edilməsinə üstünlük verib və ilin ilkin göstəriciləri bu islahatların davamlılığının və qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik şəraitində artım sürətini saxlamaq qabiliyyətinin əsas göstəricisi kimi çıxış edir İlkin məlumatlar faktiki nəticələrin proqnozları üstələdiyini göstərir. Yanvar-mart ayları arasında Özbəkistanda ümumi daxili məhsul 8,7%, sənaye istehsalı 8%, xidmətlər sektoru 16,1%, kənd təsərrüfatı məhsulları isə 5,1% artıb. İxrac 5,8 milyard dollara, xarici investisiyalar isə 13,7 milyard dollara çatıb, illik inflyasiya isə 7,1%-ə düşüb Bu nəticələr mühüm struktur tendensiyanı ortaya qoyur: iqtisadi artım bir neçə sektorda eyni vaxtda baş verir və bununla da xarici bazarın dalğalanmalarına qarşı həssaslığı azaldır və ümumi artımın davamlılığını artırır Xidmətlər sektoru bu genişlənmənin əsas sürücüsü olaraq qalır. Onun 16%-dən çox artımı güclü daxili tələbi və ticarət, nəqliyyat, bankçılıq, rəqəmsal xidmətlər və kiçik biznes fəaliyyətlərinin genişlənməsini əks etdirir. Keçid iqtisadiyyatı üçün xidmət sektorunda belə inkişaf bazar yönümlü islahatların dərinləşməsinin əsas göstəricisidir Sənaye də möhkəm sürətini qoruyur. Özbəkistan istehsalın lokallaşdırılması, daha dərin xammal emalı, maşın istehsalı, toxuculuq və kimya sənayesinin inkişafı istiqamətində öz kursunu davam etdirir. Bu, daxili əlavə dəyərin artırılması və qeyri-əmtəə ixracının artırılması üçün xüsusilə vacibdir Hakimiyyət inflyasiyaya da ciddi diqqət yetirir. 7,1%-ə qədər azalmaya baxmayaraq, Daşkənd rəsmiləri qiymət artımının əsas problemlərdən biri olaraq qaldığını etiraf edirlər Xarici amillər də qiymətlərə təzyiq edir. Qlobal neft qiymətlərinin artması, logistika marşrutlarının dəyişməsi və yüksək nəqliyyat xərcləri idxal və daxili bazarda əlavə gərginlik yaradır. Beynəlxalq Valyuta Fondu həmçinin 2027-ci ildəki hədəfə yaxınlaşmadan 2026-cı ildə inflyasiyanın Mərkəzi Bankın hədəf səviyyəsindən yuxarı qalacağını gözləyir Bu fonda investisiya fəaliyyəti iqtisadi strategiyanın mərkəzi sütunlarından birinə çevrilir. Səlahiyyətlilər 2026-cı ildə 53 milyard dollar həcmində xarici investisiya cəlb etməyi qarşıya məqsəd qoyub, burada təkcə həcm deyil, həm də layihənin keyfiyyətinə - iş yerlərinin yaradılması, ixracın artması və istehsalın texnoloji modernləşdirilməsinə diqqət yetirilir Əlavə investor marağı maliyyə bazarının inkişafı üçün addımlarla dəstəklənir. Aprel ayında Özbəkistanın Milli İnvestisiya Fondunda 30% payın London və Daşkənd birjalarında satışa çıxarılması planları açıqlanıb. Bu, Özbəkistanın dövlət aktivinin beynəlxalq kapital bazarında belə miqyasda ilk yerləşdirilməsi deməkdir Regional amil də mühüm olaraq qalır. Özbəkistan əhalisinə görə Mərkəzi Asiyanın ən böyük bazarıdır və regionda ən sürətlə böyüyən bazarlardan biridir. Bu səbəbdən ölkəyə getdikcə daha çox Çin, Yaxın Şərq və MDB ölkələri arasında potensial istehsal, logistika və investisiya mərkəzi kimi baxılır Eyni zamanda, uğurlarla yanaşı, struktur problemləri də qalmaqdadır. Bunlara əmək məhsuldarlığının yüksəldilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılmasının sürətləndirilməsi, infrastrukturun modernləşdirilməsi və bəzi investisiya layihələrinin səmərəliliyinin artırılması zərurəti daxildir. Səlahiyyətlilərə görə, əvvəllər işə salınmış bəzi müəssisələr hələ də tam gücündən aşağı işləyir Birinci rübün nəticələri əsas məqamı göstərir: Özbəkistan 2026-cı ilə güclü iqtisadi impulsla daxil olur. Əgər ölkə inflyasiyanı nəzarət altında saxlamağa, islahatların sürətini qorumağa və daxil olan investisiya axınından səmərəli istifadə etməyə nail olarsa, Daşkənd Avrasiyanın yeni inkişaf mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini gücləndirə bilər