Sərhədlər və bağlı marşrutlar: məktəb yeməklərinin Əfqanıstana necə çatdırılması

Gücləndirilmiş peçenyelərin daşınması BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramının məktəb qidalanma proqramı çərçivəsində göndərilib. Əfqanıstanda minlərlə uşaq üçün bu yardım sadəcə qəlyanaltı deyil, çox vaxt günün ən qidalı yeməyidir İlkin olaraq ərzaq İndoneziyanın Surabaya limanından Pakistanın Karaçisinə göndərilib. İndoneziya hökuməti Əfqanıstanda məktəblərin qidalanması proqramını dəstəkləmək üçün 3,5 milyon dollar ayırıb. Bu təşəbbüs çərçivəsində 172 min məktəbli yardım almalıdır Lakin Pakistan və Əfqanıstan arasındakı gərginlik səbəbindən sərhəd bağlanıb və planlaşdırılan quru marşrutu mövcud deyildi. ÜƏP təcili olaraq alternativ çatdırılma yolları axtarmalı oldu Yük əvvəlcə Dubaydakı Cebel Əli limanına yönləndirilib, oradan Fars körfəzi üzərindən İrana, daha sonra qurudan Əfqanıstana daşınması planlaşdırılıb. Lakin Yaxın Şərqdəki qeyri-sabit vəziyyət və Hörmüz boğazındakı məhdudiyyətlər səbəbindən marşrut yenidən dəyişdirilməli olub Nəticədə humanitar yük Qafqazdan daha mürəkkəb və bahalı quru dəhlizlə göndərilib. 21 yük maşınından ibarət karvan Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya, Suriya, Türkiyə və Gürcüstandan keçərək Xəzər dənizi vasitəsilə Türkmənistana, oradan da Əfqanıstana gedib Daşımanın hər mərhələsində yeni icazələr, sənədləşmə işləri və sərhədlərdə gözləmə tələb olunurdu. Sürücülərin sözlərinə görə, Azərbaycanın Ələt limanındakı bərə keçidində təxminən 30 kilometr uzanan yüzlərlə yük maşınından ibarət növbə yaranıb Sürücü Huseyin Sarrach Ulus, "Asan deyildi, lakin yükün uşaqlara kömək edəcəyini bilmək mənə güc verdi" dedi 2025-ci ildə Ümumdünya Ərzaq Proqramı Əfqanıstanın səkkiz vilayətində 1,3 milyon şagirdi məktəb yeməkləri ilə təmin edib. 2026-cı ildə ölkədə təxminən 4,9 milyon qadın və uşağın qida çatışmazlığından əziyyət çəkəcəyi təxmin edilir. Vəziyyəti daşqınlar, zəlzələlər, humanitar yardımın kəsilməsi və sərhədlərdə böhran daha da ağırlaşdırır WFP-nin logistika üzrə məsul işçisi Əbdül Əhəd Monibin qeyd etdiyi kimi, uşaqların qəbul etdiyi hər bir peçenye paketi üçün minlərlə kilometr səyahət, gecikmələr və məcburi marşrut dəyişiklikləri var "Uşaqlar üçün bu, onların sağlam qalmasına kömək edən sadəcə bir paket peçenyedir." Ancaq hər bir belə paketin arxasında minlərlə kilometr səyahət, gecikmələr və marşrut dəyişiklikləri var. Bütün maneələrə baxmayaraq, ÜƏP ehtiyacı olanlara yardım edir, dedi