"Yaxshi maktab - bu aktyor va rejissyor uchun eng katta imkoniyat"

Suhbatdoshimiz Ozarbayjon Milliy Yoshlar tomoshabinlar teatri aktyori, Madaniyat va san’at universiteti SABAH markazi rahbari, ilg‘or ta’lim xodimi, xizmat ko‘rsatgan artist, dotsent Nofal Valiyev Nofal aka, so‘nggi paytlarda hayotingizda, ijodingizda nimalar bo‘lyapti? Men o'tgan yilning oxirida onamni yo'qotdim. Bu mag'lubiyat men uchun katta zarba bo'ldi. Ijodimda yangiliklar bor. Milliy yosh tomoshabinlar teatrida Gogolning “Uylanish” spektakli tayyorlanmoqda. Men u yerda Yaichnitsa rolini o‘ynayman. Treninglarimiz davom etmoqda. Shuningdek, men rejissyor sifatida Yerevan teatri ijodiy bo‘limi boshlig‘i G‘umrah Umar taklifi bilan Shekspirning “Romeo va Juletta” asari ustida ishlayapman. Biz juda qizg'in mashg'ulotlar o'tkazyapmiz. Men u erda juda qiziqarli va mehribon xodimlarni uchratdim. Ishimiz juda tez ketmoqda. Shuningdek, Ozarbayjon davlat madaniyat va san’at universitetining IV kurs talabalarim bilan birgalikda diplom ishini tayyorlayapmiz Alloh onangni asrasin! Ijodkor odamlar yo'qotishlarni boshqacha tarzda boshdan kechirishadi. Masalan, o‘sha judolik azobi o‘tmasdan oldin sahnaga chiqish, o‘yin o‘ynash kabi mas’uliyatlar bor. Bu davr siz uchun qanday o'tdi? Onamning vafoti marosimining uchinchi kuni soat 12:00 da tumandan chiqib, 18:30 da teatrga borib, 19:00 da “Layli va Majnun” spektaklida sahnaga chiqdim. G‘alati, spektakllarga tayyorgarlik ko‘rayotganda onamni yo‘qotganini anchadan beri qattiqroq his qilganman. Albatta, bu sahnaga chiqishdan oldin sodir bo'ldi Sizning aktyorlik yo'lingiz Boku kamera teatridan boshlangan. 2009 yildan buyon “Yosh tomoshabinlar” teatrida ishlab kelasiz. Ko'rib turganimdek, siz Kamera teatrini hech qachon unutmaysiz, uni hech qachon unutib qo'ymaysiz. Siz hatto zerikishni his qilasiz Men aktyor sifatida Yosh tomoshabinlar teatrida juda xursandman. Bu yerga kelganimizdan keyin shuhrati yanada oshdi. Men bu teatrni yaxshi ko'raman. Hattoki, Ozarbayjondagi eng kuchli teatr truppalaridan biri, nazarimda, Milliy yosh tomoshabinlar teatri, deb o‘ylayman. Ularning spektakllari va rejissyorlari boshqacha va o'ziga xosdir. Boku kamera teatriga bo‘lgan muhabbatim Yosh tomoshabinlar teatriga hech qanday aloqasi yo‘q. Qizimga bo'lgan muhabbatim ota-onamni unutishga majbur qila oladimi? Albatta yo'q. Kamera teatri mening genetik kodim. U yerda ko‘p rollarni o‘ynaganman. Boku kamera teatri Jannat Salimova va Irina Perlovaning maktabidir. Men o‘sha maktabni hech qachon unutmayman, o‘qituvchilik faoliyatimda o‘quvchilarimga o‘sha maktab estetikasini singdiraman. Inson qayerda bo'lmasin, uning ruhi birinchi o'rinda turadi. Jonim Boku kamera teatriga bog‘langan, gohida tushimda ko‘raman Rassom sifatida eng katta imkoniyatingiz nima deb o'ylaysiz? Men tasodifga ishonmayman. Lekin men ijodkor sifatida qishloq farzandining Jannat Salimovadek san’atkorni uchratishini Allohning eng katta ne’mati deb bilaman. Shundan so'ng Irina Perlovani aytishim mumkin. Ularning sharofati bilan men hech qachon bilmagan butunlay boshqa olamlarga eshiklar ochildi. Endi o‘qituvchi, aktyor, rejissyor bo‘lib yegan nonim o‘sha domlalarning mehnati. Yaxshi maktab - bu aktyor va rejissyorning eng katta imkoniyati O‘qituvchi sifatida Jannat Salimovadan o‘rgangan va bugun shogirdlaringizga yetkazgan uchta asosiy tamoyil nima? Birinchidan, men Jannat Salimova va Irina Perlovadan to‘g‘ri va halol bo‘lishni o‘rgandim. San’atda xato qilishimiz mumkin, lekin ataylab yaxshi-yomonni ajratib bo‘lmaydi. San'atni o'limgacha sevish kerak. Rejissyor sifatida Kannatxonim xonimdan o‘rgangan eng muhim jihatlarimdan biri bu shunchaki spektakl yaratish emas, balki shu fikr bilan bezovtalanishdir. Xo'sh, biz bu ijro bilan nima demoqchimiz? Boshqacha aytganda, fuqaroning pafosi bo'lishi kerak. Uchinchisi, mantiqiy va psixologik - realistik to'liqlik. Men aktyor sifatida hech qachon shunchaki rol o‘ynamayman, nimadir deyishga harakat qilaman Bugun Jannatxonim haqida ustoz sifatida mehr va hurmat bilan gapirayotganingiz quvonarlidir. Sizningcha, Nofal Valiyevning shogirdlari kelajakda uni qanday, qanday va nima bilan eslaydilar, gapiradilar? Avvaliga bu masalaga juda nozik, dil og‘rig‘i bilan yondashdim. Lekin hozir shogirdlarim yetarli. Vaqt o'tishi bilan men bu masalaga odatdagidek yondashishni o'rgandim. Unga Jannatxonim ham saboq bergan. Qarang, qancha shogirdlari bor, hammasini shunday faxr va mehr bilan nomlaydi? Mening shogirdlarim ham shunday. Gohida universitetni tamomlagandan so‘ng intervyuda mening ismimni tilga olgan bir talabam bor edi, hayron bo‘ldim. Ba'zida shunday talab bo'lardiki, men uning rivojlanishiga yillar sarfladim, lekin keyin mening ismim tilga olinmadi. Men bundan xafa emasman, hech kim mening ismimni tilga olishini yoki aytmasligini kutmayman. Ular meni qanday eslashadi? bilmayman, lekin biror joyda foydam teggan bo'lsa, aktyor va rejissyor shogirdlarim bu haqda gapirishadi degan umiddaman Turmush o‘rtog‘ingiz Leyli Valiyeva ham taniqli aktrisa. Siz teatrda ham, universitetda ham yonma-yon ishlaysiz. Ba'zida ular er va xotinning birgalikda ishlashi muammo tug'diradi, deyishadi, ba'zida esa aksincha. Ahvoling yaxshimi? Birgalikda ishlash oilangizda muammolarga sabab bo'lganmi? Men bu fikrga umuman qo‘shilmayman. Bu odamning ishi haqida emas. Odamlarning qalbi do'st bo'lishi kerak. Menimcha, oilaviy rishtalarning mustahkamlanishi o‘zimizning genetik kodimiz va asl oilamizda olgan tarbiyamiz bilan bog‘liq. Buning kasbga aloqasi yo'q. Hech bo'lmaganda, faqat ishimiz tufayli oilamizda hech qanday muammo bo'lmagan. Muammomiz shu ediki, teatrning o‘ta og‘ir damlarida bu san’atga keldik, oila qurdik. Shu sababdan moddiy qiyinchiliklarni boshdan kechirdik, lekin ishimiz oilamizga to‘sqinlik qilmadi. Xotinim shu xarakterga ega bo'lib, boshqa ishda ishlagan taqdirda ham undan xursand bo'lardim Ikkalangiz ham sahna ahli bo‘lsangiz-da, qizingiz bu san’atga kelmadi Qizim juda iqtidorli, ishtiyoqi baland edi. Lekin biz uning bu san’atga to‘sqinlik qilishini xohlamadik, uni ko‘ndirdik. Bu biz uchun juda qiyin edi va biz uning azoblanishini xohlamadik. Qizim bor, uni teatrga yubormayman, dedim. Yaxshiyamki, men hech narsa demadim. Men bu qarordan xursandman. U juda yaxshi filolog, juda yaxshi o‘qituvchi Sizni kino va seriallarda ko‘rmaymiz. Buning sababi nimada? Ha, kinoda emasman, negaligini bilmayman (kuladi). Ko'rib turganimdek, yaxshi seriallar ham suratga olinmoqda. Gohida o‘zimga yoqqanini baham ko‘raman, ijodiy jamoani tabriklayman. Meni hatto kino yoki seriallarga ham taklif qilishmaydi. Bir-ikki marta shunday bo'ldi, meni taklif qilishdi, lekin keyin ruxsat berishmadi. Bu muammo emas. Men kuchimni, mehrimni teatrga berdim. Va men kinoni yaxshi ko'raman. Hatto g'alati bo'lsa ham, men ko'proq kino aktyoriman deb o'ylayman. Faqat bu sohada tajribaga ega bo'lishingiz kerak Tomoshabin sifatida kino va seriallar sektoridan ko'nglingiz to'ldimi? Men oz miqdorda roziman. Bu sohadagi eng katta xatolardan biri bu kastingdir. Aktyor film yoki serialda paydo bo'lishi kerak. Keyin ish muvaffaqiyatli bo'ladi. Yaxshi ishlar ham bor, afsuski, ko'p emas. Lekin bizning qisqa seriallarimiz yaxshi qabul qilinadi, lekin biz uzoq seriallarda unchalik muvaffaqiyatli emasmiz. Masalan, menga “Scorpio fasli”, “Fuqaro A” kabi seriallar yoqdi. Boshqa seriallarni ham tilga olishadi, afsuski hozir ularni ko'rishga vaqtim yo'q. Umid qilamanki, vaqtim bo'lganda ularga ergashaman. Oxirgi paytlarda badiiy filmda yaxshisini uchratmadim. Albatta, men bu sohadagi qiyinchiliklarni tushunaman va u yerda ham hammasi yaxshi bo‘lishiga umid qilaman Shu kunlarda xalq artisti Rasim Balayevni yo‘qotdik, har safar san’atkorlarimizni yo‘qotganimizda ham “U bo‘lmaydi, bunday ijodkorlar boshqa kelmaydi” degan gaplarni eshitamiz. Sizningcha, bu fikrlar haqiqatmi? Rasim domlani olloh rahmatiga olsin. U mening sevimli rassomim. Rasim Balayevning o‘ziga xosligi shundaki, uning rollarida kuchli o‘zgarish, o‘zgarish bor. Unga qarasangiz, uning Rasim Balayev ekanligini unutasiz. Biz unga qaraganimizda, biz faqat xarakterni ko'ramiz. Bu aktyor uchun katta muvaffaqiyat. Lekin “hozir bunday ijodkorlar yo‘q” deyish to‘g‘ri emas. Vaqt va sharoitlar boshqacha. Albatta, ular bizning ustalarimiz, lekin hozir har bir katta teatrda kamida 10 tadan juda yaxshi aktyor va aktrisalar bor. Kichik teatrlarda 3-5 ta juda kuchli aktyorlar bor. Bu shunchaki davr emas. Ular kuchli uyg'onish davri bo'lgan 60-yillarning talabalari. Rasim Balayev o‘shanda Akademik Milliy drama teatriga ishga qabul qilinmagan, kamida 10 ta filmga ruxsat berilmagan. Hozir ham shunday bolalar bor. Lekin yaxshi aktyorlar yo'q deb ayta olmaymiz Ismingiz kelganda birinchi navbatda “Oydin” spektakli yodga tushadi. Qaysi rolni ijodingiz shohi deb bilasiz? O‘shanda Oydinga shunchalik bog‘lanib qolgandimki, menga bir paytlar Aydin bo‘lgandek tuyulardi. Men uning borligiga chin yurakdan ishonardim. 15 yildan keyin men o'zim bu roldan voz kechdim. Chunki ta’mi ta’bimda qolishini istardim. Men Oydinning borligiga shunchalik ishonardimki, qachondir u bilan uchrashib qolishimizga ishonchim komil edi (ko'zlarim yoshlandi). O‘g‘lim bo‘lsa, ismini Oydin qo‘yardim. Lekin qaysi rollarim shedevr ekanligini ayta olasiz. Muhammadhasan amaki Aydindan kichikroq odammi? Yoki Mag‘rur, Molla Abbos, Jorj va boshqa rollarni aytishim mumkin. “Ko‘k tushlar” spektaklida Elya akam rolini o‘ynaganman, uni juda yaxshi ko‘rardim. Har birining o'z o'rni bor. Aktyorlik kasbining o'ziga xosligi shundaki, har bir rolni "bu mening durdonam" deb o'ynash. bilasizmi Lekin rolda nimadir deyish imkoniyati bo'lishi kerak. Bu rejissyorning tuzilishi va aurasidan kelib chiqadi Nega yo'lingizni aktyorlikdan rejissyorlikka o'zgartirdingiz? Men rejissyor sifatida aytadigan gapim bor Aktyorlikdan rejissyorlikka kelganlar muvaffaqiyatga erishadi, deyishadi? Jahon teatridagi eng muvaffaqiyatli rejissyorlar aktyorlikdan rejissyorlikka yetib kelganlardir. Ular shunchaki rejissyorlik qilayotganlarga nisbatan boshqacha yondashuv va boshqa nuqtai nazarga ega. Shuning uchun ham ularning ishi boshqacha Lekin aktyor sifatida qaysi asar va obrazni haligacha o‘ynay olmadingiz? Rasmlar cheksizdir. Brextning “Galiley hayoti” filmidagi Galileyni mamnuniyat bilan o‘ynagan bo‘lardim. Venetsiyalik savdogar Vanya amaki obrazlarini ham o‘ynashni istardim Siz rejissyor sifatida shu asarlardan birini yaratib, o‘zingiz o‘ynay olasizmi? Men rejissyor sifatida yaratgan spektaklda rol o‘ynashni xohlamayman. Chunki kimdir aktyorga tashqaridan qarashi kerak. U rejissyor ham bo'ladi. Men o'ynasam, kim menga aytadi, bu erda siz noto'g'ri? Rejissyor sifatida fikringiz aktyorlarda, aktyor sifatida esa faqat o‘zingizda