Vatan odami

Ijtimoiy tarmoqda ko'rgan video ta'siridan bir necha kun chiqa olmayapman. Gap mening sevimli o‘qituvchim, Boku davlat universitetining “Yangi media va kommunikatsiyalar nazariyasi” kafedrasi mudiri, filologiya fanlari doktori, professor Jahongir Mammadlining arman bosqinidan ozod qilingan ona qishlog‘i Novruzluga qilgan ilk sayohati aks ettirilgan videosyujet haqida ketmoqda. Men bu kichik video materialni vatanparvarlik mavzusida yozilgan qalin kitoblardan ko'ra samaraliroq deb topdim - "Yurt nimadan boshlanadi?" savoliga javob sifatida Professor Jahongir Mammadli o‘zining tug‘ilib o‘sgan qishlog‘i, 30 yil davomida armanlar hukmronligi ostida bo‘lgan Navruzlu qishlog‘iga borganida na olim, na o‘qituvchi, na jamoat arbobi edi. U 84 yoshni qarshilagan, ona yurti uchun burni shishib ketgan, yuzini vatan tuprog‘iga surtib yig‘lagan, kiyimi ham ho‘llanmagan, o‘tmishini, yaqinlarining ruhini buzib shu yerdaman, degan edi. Jahongir domlaning ilohiy sajdadagi muhri Navro‘z tuprog‘i bo‘lib, unga peshonasini qo‘yib, shu tuproq bilan tahorat oldilar. Navro‘z diyori muqaddas qibla, ikki olam to‘qnashgan, zamon va makon birligi mutanosib bo‘lgan ziyoratgoh edi. Bu kelguni-ketishar, o‘lmas olamda, umrining gullagan chog‘ida Yaratgan ota-bobolar maskanini ko‘rish, havosidan nafas olish, tuprog‘iga ta’zim qilish, suvidan ichish, xotiralarini yangilash imkonini berganidan xursand edi So‘z bilan ta’riflab bo‘lmaydigan ilohiy manzarani tomosha qildim, ilohiy tuyg‘uni boshdan kechirdim, indamay yig‘ladim, qalbimdan – beixtiyor. Vatanga qo‘shilish naqadar ilohiy sehr, kuch va buyuk baxt edi! Jahongir afandi bolakay bo‘lib qolgan, o‘zini ham unutib qo‘ygan, o‘zi suratga olayotgani, atrofdagilar ham qishloqni qayta-qayta aylanib, tosh-daraxtlarni silab, qabr toshlarini tegizib, qishloq ahli bilan o‘zi bilan birga bo‘lgandek suhbatlashib, baqir-chaqirlab, mehnatiga halol so‘rardi. Nahotki Navro‘luni, ona qishlog‘ini bundan ortiq sevish mumkinmi? Qattiq! Inson uchun eng aziz joy qarindoshlarini dafn qilgan joy, deb bir joyda o‘qigandim. O'sha joydagi ruhlar insonni butun umri davomida o'ziga jalb qiladi va uni unutishga yo'l qo'ymaydi. Inson unutgisi kelsa ham ruhni izlaydi, toshga, yerga yopishib, panoh topadi Navro‘z bayramida Jahongir domla bilan uchrashganlik baxtiga sherik bo‘lgan jurnalist hamkasbim Mirshahin Ag‘ayevga, bu tasvirlarni suratga olgan suratga olish guruhiga – ular bu ilohiy uchrashuvga guvoh bo‘lganlari, o‘z quvonchlaridan nasibasini olganlari, ichib ruhan poklanganlari uchun havasim keldi. O‘shanda Mirshahin na televidenie rejissyori, na bu xayrli uchrashuvning tashkilotchisi va tashabbuskori edi. Mirshahin Jahongir uning yuzlab shogirdlaridan biri ekanligini unutgan edi. Balki Jahongir domlaning o‘zidir. Hamkasbim o‘zining ma’naviy olamida, ko‘zlari yerga qadalgan, yurti uchun go‘dakdek yig‘layotgan yillar sog‘inchli yurt bilan uchrashuv ham ko‘nglini isitdi. Lekin bu ham uni xursand qilgani yuz-ko‘zidan bilinib turardi. Lekin bir narsa meni hayratda qoldirdi – nega Mirshohin o‘sha paytda Jahongir domla bilan birga sajdaga bormay, yerga ta’zim qilmadi? U hayajondan unutdimi? Zero, o‘sha zamin nafaqat Navro‘z edi, na Agdam emas, balki butun Ozarbayjon edi, Vatan edi, ona yurt edi, unga ta’zim qilish ilohiy FARZ edi "Men uchun dunyodagi eng aziz zamin bo‘lgan Navro‘lu qishlog‘idaman. Navro‘zlu qishlog‘i men uchun ideal maskan, vatanimning so‘l nuqtasi. Bu yerda o‘zimni bugungi kunda dunyodagi eng baxtli odam deb bilaman. Men ham o‘zimni dunyodagi eng baxtli insondek his qilyapman". Jahongir domla o‘zining tug‘ilib o‘sgan qishlog‘idagi Navro‘luda unga bo‘lgan mehrini shunday izhor qiladi. – Bu qishloq menga ko‘p narsa berdi, – deydi u. Dunyoni bevaqt tark etgan onasining, frontdan qaytmagan otasining, yaqinlarining ruhi shu yurtning tuprog‘i, havosi, suvi bilan qorishib, singib ketgan, toshiga, toshiga o‘yib yozilgan. Jahongir janoblari uchun ona shahrining yetimligi ota-onaning yo‘qligidan ham kattaroq dard edi. U tug‘ilgan zaminning 30 yildan ortiq armanlar qo‘lida qolishi yetimlik azobidan ham oshib ketdi. "Tog' bo'lsam erib ketardim, tuproq bo'lsam to'xtardim" degani Navro'zlu uchun Uyi vayron bo‘lgan, qabristoni vayron bo‘lgan o‘g‘liga nima dedi, ko‘p yillik dardni qanday izohladi, ko‘z yoshlarini to‘kib, ko‘nglini bo‘shatdimi? – Bu savollarga javobni Jahongir akadan so‘ramoqchiman. "Men qishloq odamiman, garchi Bokuda 50 yildan ortiq yashagan bo'lsam ham, hech qachon shahar odami bo'la olmadim" Bu yubiley posti emas. Jahongir domlaning ilmiy, badiiy-pedagogik faoliyati haqida shu qadar ko‘p yozildiki... Bu insho 30 yildan so‘ng nashr etiladi. bu uning sobiq shogirdining sajdadagi ustoziga nisbatan his-tuyg'ularining og'zaki ifodasidir - uchrashuvning o'zi kabi nozik va hissiy Jahongir janoblari, “Novruzluda uylar qurilsa, birinchilardan bo‘lib ko‘chaman”, dedingiz. Umid qilamanki! Navruzluda yangi uylar qurilsin, hijrat boshlansin, sizga yangi uy berilsin. Men ham yangi uyingga mehmonga kelaman, aziz ustozim! Alloh orzularimizni amalga oshirsin! Omin! Filologiya fanlari doktori