Vugar Rahimzoda: Minsk guruhi ikkiyuzlamachilik, ikkiyuzlamachilik va neokoloniy tafakkur ramzi sifatida tarixda qoladi

Ozarbayjon yerlarining qariyb o‘ttiz yil davomida bosib olinishi nafaqat Armanistonning bosqinchilik siyosati natijasi bo‘ldi, balki bu jarayon xalqaro tashkilotlar, xususan, YeXHT Minsk guruhining tinimsiz faoliyati, ikki tomonlama standartlarga asoslangan yondashuvi, yirik davlatlarning geosiyosiy manfaatlari tufayli ham cho‘zilib ketdi Bu haqda deputat Vugar Rahimzoda jurnalistlarga bergan bayonotida aytib o‘tdi, deb yozadi “Report” "44 kunlik Vatan urushi yillar davomida Ozarbayjon xalqiga mojaroga harbiy yechim yoʻqligini aytib kelgan xalqaro vositachilar aslida status-kvoni himoya qilishga xizmat qilganini koʻrsatdi. Ozarbayjon oʻzining tarixiy gʻalabasi bilan nafaqat hududiy yaxlitligini tikladi, balki Minsk guruhining diplomatik muvaffaqiyatsizligini butun dunyoga namoyish etdi", deb eslaydi deputat Uning so‘zlariga ko‘ra, YeXHTning Minsk guruhi tuzilganida uning Qorabog‘ mojarosini tartibga solish bo‘yicha rasmiy vositachilik missiyasi bo‘lgan. Biroq yillar oʻtib, bu institut muammoni hal qilishdan koʻra, uni muzlatib qoʻyishdan koʻproq manfaatdor ekani maʼlum boʻldi: “BMT Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzolari boʻlgan AQSh, Rossiya va Fransiya kabi hamraislik qiluvchi davlatlar xalqaro huquqning kafolati boʻlish oʻrniga tanlab yondashishdi. Armaniston qo'shinlarining bosib olingan hududlardan kelgani qog'ozda qoldi Shu o‘rinda savol tug‘iladi: Nega 2011-yilda Minsk guruhi hamraislaridan biri bo‘lgan Fransiya BMT Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyasini amalga oshirib, Liviyani 48 soat ichida bombardimon qilgan, ammo Qorabog‘ bilan bog‘liq rezolyutsiyalar ijrosini qariyb 30 yil kutgan? Hech shubha yo'qki, agar bu qarorlar boshqa mintaqa bilan bog'liq bo'lsa, ular darhol amalga oshirilishi mumkin edi. Biroq, Ozarbayjonga kelganda, xalqaro huquq yillar davomida “murakkab diplomatik jarayon” nomi bilan ortga surilib kelinmoqda. Bu xalqaro munosabatlar tizimidagi ikki tomonlama standartlarning yorqin misollaridan biri edi. Prezident Ilhom Aliyev xalqaro maydonlarda bu haqiqatlarni qayta-qayta ta’kidlab, Minsk guruhining xolis faoliyatini qattiq tanqid qildi. 44 kunlik urushdan keyin u hamraislarga ular endi kerak emasligini va Ozarbayjon ularni mamlakatga taklif qilmasligini aniq aytdi” V.Rahimzoda Minsk guruhining eng koʻp takrorlangan tezislari “mojaroning harbiy yoʻl bilan yechimi yoʻq” degan fikr ekanini taʼkidlab, bu yondashuv Ozarbayjonning ishgʻol bilan yarashishi uchun hisoblanganini taʼkidladi. “Ham raislar Ozarbayjonni murosa nomi ostida taslim boʻlish tinchlik modelini qabul qilishga majbur qilmoqchi edilar”, dedi u Deputat Ozarbayjon suverenitetiga ochiqdan-ochiq hurmatsizlik uchun “Shimoliy Qorabog‘” kabi uydirma atamalar qo‘llanganini ta’kidladi: "Bu yillarda Ozarbayjon shaharlari vayron boʻldi, qishloqlar vayron boʻldi, masjidlar haqorat qilindi, madaniy meroslar vayron qilindi. Bosib olingan hududlarda noqonuniy aholi punktlari amalga oshirildi, tabiiy boyliklar talon-taroj qilindi. Biroq Minsk guruhi bularning barchasiga sukut saqladi yoki rasmiy bayonotlar bilan qanoatlandi" V.Rahimzoda hamraislarning mintaqaga son-sanoqsiz tashriflari samarasiz “diplomatik turizm”dan boshqa narsa emasligini ta’kidladi. Maxsus vakil Anji Kasprshik bu jarayonga yillar davomida yuqori maoshli va qulay faoliyat sohasi sifatida qaragan. 2020-yilda Ozarbayjon armiyasi ham Armaniston armiyasini mag‘lub etdi va Minsk guruhi tomonidan yillar davomida yaratilgan afsonalarni atigi 44 kun ichida yo‘q qildi. Ozarbayjon oʻz kuchi hisobiga BMT rezolyutsiyalarini amalga oshirdi va xalqaro huquq ishlamagan joyda tarixiy adolatni taʼminladi. Shunday qilib, Minsk guruhi diplomatiya tarixida muvaffaqiyatsizlik, ikkiyuzlamachilik va ikki tomonlama standartlar ramziga aylandi Deputatning ta’kidlashicha, mintaqada barqaror tinchlik o‘rnatilishiga to‘sqinlik qilayotgan asosiy omillardan biri Armanistonning mustaqil siyosat yurita olmasligidir. Tarix davomida turli kuchlar himoyasida panoh topgan Armaniston xorijiy doiralarning geosiyosiy rejalarida vosita rolini o‘ynaydi. Bir paytlar Rossiya ta’sirida bo‘lgan Yerevan bugun Fransiyaning mintaqadagi siyosatining asosiy ustunlaridan biriga aylandi. Xususan, Fransiya Armanistondan Janubiy Kavkazdagi ta’sirini kengaytirish uchun foydalanayotgani aniq ko‘rinadi. Parijning yangi mustamlakachilik yondashuvi nafaqat Afrikada, balki Kavkaz siyosatida ham seziladi. Fransiya prezidenti Emmanuel Makron Ozarbayjonga qarshi chiqishlari bilan mintaqada tinchlikka emas, keskinlikka xizmat qiluvchi pozitsiyani namoyon etmoqda. Prezident Ilhom Aliyev Zangilon aholisi bilan uchrashuvida aytganidek, agar qo‘lida kuch bo‘lsa, 2020 yilda Armanistonga yordam beraman. bo'lardi Vugar Rahimzodaning aytishicha, 44 kunlik Vatan urushi nafaqat harbiy g‘alabadir. Qorabog‘ g‘alabasi milliy birdamlik, kuchli siyosiy iroda va mustaqil siyosat har qanday xalqaro bosimni bartaraf etishga qodirligini ko‘rsatdi: "Bu Gʻalaba Kavkazdagi 200 yillik adolatsiz status-kvonni ham yoʻq qildi va mintaqada yangi geosiyosiy voqelikni yaratdi. Boku va Anqara hozir mintaqaviy kun tartibini belgilamoqda. Prezidentlar Ilhom Aliyev va Rajab Toyyib Erdoʻgʻon mintaqadagi tinchlik, xavfsizlik va hamkorlikning asosiy meʼmorlariga aylandi Haqiqat shundaki, bugungi kunda Ozarbayjon Armaniston bilan tinchlik jarayonining asosiy tashabbuskori hisoblanadi. Rasmiy Boku doimiy tinchlik bitimi imzolanishini qo‘llab-quvvatlaydi va mintaqada uzoq muddatli barqarorlikni ta’minlashni istaydi. Biroq, shu bilan birga, Armanistonda revanshist kuchlarning faollashishi va Yevropa Ittifoqi (YEI) missiyasi nomi ostida mintaqada yangi ta’sir mexanizmlarining yaratilishi jiddiy savollarni tug‘dirmoqda. Xususan, Fransiya tomonidan qo‘llab-quvvatlangan YeI missiyasi mintaqada ishonchni mustahkamlashga emas, balki yangi keskinlik manbalarini yaratishga xizmat qiladi. Qo'shimcha kuchlanish manbalarini yaratishga hojat yo'q. Chunki bugun dunyo yangi geosiyosiy inqirozlarga duch kelmoqda Eron-Isroil-AQSh mojarosi, Hormuz boʻgʻozi atrofidagi xavf-xatarlar, energiya va oziq-ovqat narxlarining oshishi jahon iqtisodiyotiga jiddiy taʼsir koʻrsatmoqda. Dunyo neftining qariyb 20 foizi o'tadigan Hormuz bo'g'ozida yuzaga kelgan xavf xalqaro bozorlarda jiddiy xavotirlarga sabab bo'lmoqda Milliy Majlis deputati bugungi urush va mojarolar fonida Ozarbayjonda saqlanib qolgan barqarorlik va xavfsizlik alohida ahamiyatga ega ekanini alohida taʼkidladi. Bugun Ozarbayjon nafaqat mintaqaning kuchli davlati, balki ishonchli hamkor va xavfsizlikni taʼminlovchi hamdir Ulardan foydalanishda saytdagi materiallarga murojaat qilish muhimdir. Veb-sahifalarda ma'lumotlardan foydalanilganda, giperhavola orqali havola qilish majburiydir