VI Turk dunyosi adabiyoti va kitob festivali ochildi

Ozarbayjon Milliy Fanlar Akademiyasi (ANSA) bosh binosi oldidagi Fanlar akademiyasi bog‘ida VI Turk dunyosi adabiyoti va kitob festivali (VI LitBookFest) ochildi 26-mayga qadar davom etadigan festival Xalqaro Turk Yozuvchilar uyushmasi (ITUW), Ozarbayjon Respublikasi Madaniyat vazirligi, Yoshlar va sport vazirligi, Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi, Milliy Majlis Madaniyat qoʻmitasi, Boku shahar ijroiya hokimiyati, Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi, TURKSOY instituti, Xalqaro Turk Akademiyasi, TURKSOY va boshqa institutlar hamkorligida tashkil etildi Ochilish marosimida Ozarbayjon va Turkiya davlat madhiyalari yangradi, Turk dunyosi shahidlari xotirasi bir daqiqalik sukut bilan yodga olindi Ochilish marosimida so‘zga chiqqan AMEA prezidenti, akademik Iso Habibbeyli VI Turk dunyosi adabiyot va kitob festivalini Ozarbayjon va turk dunyosi o‘rtasidagi aloqalarni izchil yo‘lga qo‘yish yo‘lida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli tadbirlarning mantiqiy natijasi sifatida baholadi. Uning aytishicha, mazkur festival turkiy dunyo mamlakatlari o‘rtasidagi integratsiya jarayonlarini chuqurlashtirish, ilmiy, adabiy va madaniy hamkorlik geografiyasini kengaytirishga muhim hissa qo‘shadi Akademik Iso Habibbeyli birinchi Turk dunyosi adabiyot va kitob festivalining o‘tgan davrdagi kuzatuvlari festival ko‘lami yildan-yilga kengayib, ishtirokchi davlatlar soni ortgani, turk dunyosining intellektual va ijodiy salohiyati yanada keng platformada birlashganini ko‘rsatayotganini ta’kidladi: “Bu nufuzli madaniy tadbir Ozarbayjonda ilk bor tashkil etilgan6. bu yil qardosh Turkiya Respublikasida ham xuddi shunday ruh va yuqori tashkiliy saviya bilan muvaffaqiyatli davom ettirildi” AMEA prezidentining ta’kidlashicha, Turk dunyosi adabiyoti va kitob bayramlari nafaqat kitoblar taqdimoti, balki turk dunyosi olimlari, yozuvchilari, yozuvchilari, akademik muassasalari va universitetlari o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlash, yangi ilmiy va adabiy loyihalarni shakllantirish uchun haqiqiy zamin yaratadi. Festivallarda ishtirok etayotgan olim va yozuvchilar o‘rtasida hamkorlik bo‘yicha yangi tashabbuslar paydo bo‘lmoqda, qo‘shma nashrlar tayyorlanmoqda, o‘zaro takliflar, qo‘shma loyihalar muomalaga kiritilmoqda Olim bu festival turk dunyosining birligi, hamjihatligi va hamkorligiga muhim ta’sir ko‘rsatuvchi mushtarak qadriyatlar sari tashlangan strategik qadamlardan biri ekanligini ta’kidlab, Turk dunyosi bilan aloqalarni kengaytirish zarur bo‘lgan hozirgi tarixiy bosqichda VI Turk dunyosi adabiyot va kitob festivali bu integratsiyani yanada chuqurlashtirishga katta hissa qo‘shganini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, so‘nggi yillarda Ozarbayjondagi kitob nashriyotlari turkiy dunyoni yorituvchi olimlar va mualliflarning asarlarini nashr etish ko‘lamini ikki baravarga oshirgan. Xuddi shunday jarayon boshqa turk davlatlarida ham kuzatilmoqda. Bu holat Turk dunyosi adabiyoti va kitob bayramlari turk dunyosi ziyolilari va adiblari o‘rtasida mustahkam ma’naviy-intellektual ko‘prik vazifasini o‘taganini yaqqol isbotlaydi Akademik Iso Habibbeyli o‘z nutqida Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyevning qasamyod qilish marosimidagi dasturiy nutqiga ham to‘xtalib, davlatimiz rahbari Turk dunyosi bilan hamkorlikni Ozarbayjon davlat siyosatining asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilab bergani, Turkiy davlatlar tashkilotini yagona oila sifatida qadrlaganini ta’kidladi. AMEA prezidenti hozirgi tarixiy bosqich turkiy dunyo bilan integratsiyani kengaytirish nuqtai nazaridan yangi imkoniyatlar yaratayotganini, VI Turk dunyosi adabiyot va kitob bayrami ushbu strategik jarayonning uzviy qismi ekanini ta’kidladi Akademik Iso Habibbeyli mamlakatimiz Prezidenti janob Ilhom Aliyevning 2025-yil 22-oktabrdagi “I Turkologik qurultoyning 100 yilligini o‘tkazish to‘g‘risida”gi qarorini eslatib, festival doirasida Birinchi Turkologik qurultoyga bag‘ishlangan kitoblar muhokama qilinishini ta’kidladi. Qurultoy g‘oyalari bugungi kunda ham dolzarbligini saqlab, Ozarbayjon, qardosh Turkiya, shuningdek, Markaziy Osiyo respublikalarida ilmiy va madaniy hamkorlikni rivojlantirishga xizmat qilayotganini alohida ta’kidladi. Birinchi Turkologik qurultoy g‘oyalari asosida tuzilgan akademik-adabiy birlashma ana shu tarixiy qadriyatlarning barhayot va rivojlanib borayotganini tasdiqlaydi, deya qo‘shimcha qildi u “Ushbu festival kitob, ilm-fan va madaniyat bayrami boʻlishi bilan birga Turk dunyosidagi birlik va hamjihatlikning ramzidir. AMEA rahbari internet, sun’iy intellekt va raqamli jamiyatda axborot raqobati kuchayib borayotgan bir sharoitda ushbu festival kitobning rolini kuchaytirish, kitobxonlik madaniyatiga qiziqishni oshirish nuqtai nazaridan alohida ahamiyat kasb etishini ta’kidladi Keyinroq Ozarbayjon Matbuot kengashi raisi, “525 gazetasi” bosh muharriri Rashad Majid so‘zga chiqib, bu festival katta so‘z bayrami bo‘lib, turk xalqlari o‘rtasidagi adabiy-madaniy aloqalarni mustahkamlashga xizmat qilayotganini ta’kidladi. U turkiy mamlakatlardan olimlar, yozuvchilar, noshirlar taklif etilgan festival doirasida she’riyat darslari, suhbatlar, kitob taqdimotlari, atoqli adiblarning yubileylariga bag‘ishlangan anjuman va tadbirlar o‘tkazilishini ta’kidladi Rashad Majid mazkur festival kelajak avlodlar uchun umumiy madaniy xotirani asrash, kitob mutolaa qilish an’analarini rivojlantirish, turkiy dunyo o‘rtasidagi ma’naviy aloqalarni mustahkamlashga xizmat qilishini ta’kidladi Tadbirda Turkiya Respublikasining mamlakatimizdagi Favqulodda va muxtor elchisi Birol Akg‘un, deputat Elchin Mirzabeyli, Shimoliy Kipr Turk Respublikasining Baku vakili Ufuk Turganer, Xalqaro Turk Akademiyasi vakili, professor Abulfaz Sulaymonli, O‘zbekiston Turkiston Xalqaro Texnika Universiteti rektori, O‘zbekiston Turkiston Xalqaro Texnika Universiteti rektori, Lavman Rahimov Mualliflar Xayol Rzo va boshqalar so‘zga chiqib, turkiy dunyoning buzilmas birligiga, turkiy davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarning yanada mustahkamlanishiga hissa qo‘shadi. Adabiyot va kitob bayramining ahamiyati haqida so‘z yuritdilar Festival adabiy-badiiy kompozitsiyalar bilan davom etdi Eslatib o‘tamiz, festivalning birinchi kuni Ozarbayjon-Turkiya, ikkinchi kuni O‘zbekiston-Turkmaniston, uchinchi kuni Qozog‘iston-Qirg‘iziston, to‘rtinchi kuni Vengriya-Shimoliy Kipr Turk Respublikasi, oxirgi kuni esa Turk dunyosi – Yunus Emre kuni deb nomlanadi