Xitoyda 4000 yillik suv kanali tizimi topildi

Markaziy Xitoyda Xenan provintsiyasi madaniy meros instituti arxeologlari qariyb 4000 yil avval mavjud bo‘lgan murakkab suv ta’minoti tizimini topdilar. Bu Sya sulolasi davrida shaharsozlikning rivojlanishini namoyish etadi Natijalar haqida Arkeonews xabar bermoqda Qazishmalar Xenan provinsiyasidagi Vanchengang maydonida olib borildi, bu hudud, ilk Xitoy sivilizatsiyasining shakllanish markazlaridan biri hisoblanadi. Olimlar shimoldan janubga yo‘naltirilgan kengligi taxminan uch metr va uzunligi 120 metrdan ortiq bo‘lgan ikkita yirik sun’iy zovurni topdilar. Ular eni 10 metrgacha bo'lgan kengroq kanalga ulanib, yagona suv ta'minoti va drenaj tizimini tashkil qiladi Asosiy tuzilmalarga qo'shimcha ravishda, arxeologlar kengligi 0,3 dan bir metrgacha bo'lgan kichikroq kanallar tarmog'ini aniqladilar. Taxminlarga ko'ra, ular yomg'ir va oqava suv uchun drenajni ta'minlab, turar-joy binolari va qo'shimcha binolarga ulangan. Ushbu tizim quruq va xavfsiz yashash sharoitlarini saqlashga imkon berdi, bu rivojlangan aholi punktining muhim belgisi hisoblanadi Tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, kanal tuzilishi juda aniq va bir xil bo'lib, o'ylangan dizayn va muvofiqlashtirilgan qurilish ishlarini ko'rsatadi. Bunday infratuzilmani yaratish katta resurslar va mehnatni tashkil qilishni talab qildi, bu esa markazlashgan boshqaruv mavjudligidan dalolat beradi Mutaxassislarning ta'kidlashicha, topilma qadimgi matnlarda tasvirlangan afsona emas, balki Sya sulolasining haqiqiy davlat shakllanishi sifatida mavjudligiga qo'shimcha dalil beradi. Tizimning miqyosi va murakkabligi shuni ko'rsatadiki, o'sha paytda mintaqada muhandislik bilimlari va boshqaruv tuzilmalari mavjud edi Arxeologlar izlanishlarini davom ettirmoqdalar va qadimiy shahar tuzilishi va uning aholisining kundalik hayotini yaxshiroq tushunishga yordam beradigan yangi ob'ektlarni kashf etishni kutishmoqda. Bu kashfiyot Xitoyning ilk tarixini o‘rganish va ilk sivilizatsiyalarning shakllanishida muhim rol o‘ynashi mumkin edi