O‘zbekiston besh yil ichida oltin zaxiralarini 879 tonnaga oshiradi

Kelgusi besh yilda O‘zbekiston oltin zaxirasini qo‘shimcha 879 tonnaga, kumush zaxirasini 510 tonnaga va mis zaxirasini 676 ming tonnaga oshirish ishlari boshlandi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 9-iyun kuni konchilik va geologiya sohalariga raqamli va sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish masalalariga bagʻishlangan taqdimotda shular haqida soʻz yuritildi O‘zbekiston iqtisodiyotida tog‘-kon-geologiya sohasi muhim o‘rin tutishi ta’kidlandi. 2025 yilda ushbu tarmoq korxonalari umumiy sanoat mahsulotining 20 foizini tashkil etdi. Ularning davlat budjetiga kiritgan badallari 118,5 trillion so‘mni tashkil etdi Shu bois iqtisodiyot xavfsizligini ta’minlash, investitsiyalarni ko‘paytirish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanishda sohani texnologik o‘zgartirish, ishlab chiqarish va mehnat resurslaridan samarali foydalanish, zamonaviy raqamli yechimlarni keng joriy etish strategik ahamiyatga ega Butun dunyoda “barqaror rivojlanish” va “raqamli geologiya” tushunchalari jadal rivojlanmoqda. O‘zbekistonda ham bu borada muayyan ishlar amalga oshirildi. Xususan, 2025-yilda yirik tog‘-kon sanoati korxonalari tomonidan 7,3 trillion so‘m operatsion xarajatlar iqtisod qilingan, ishlab chiqarish tannarxi 9,1 foizga kamaygan Bundan tashqari, “Geomonitoring” axborot tizimi joriy etildi, 2000 dan ortiq foydali qazilmalar obyektlari haqidagi ma’lumotlar raqamlashtirildi Keyingi besh yilda oltin zaxiralarini qo‘shimcha 879 tonnaga, kumush zaxirasini 510 tonnaga, mis zaxirasini 676 ming tonnaga oshirish ishlari boshlangani qayd etildi Sun'iy intellekt texnologiyalari geologik ma'lumotlarni tezkor tahlil qilish, mineral resurslarni prognoz qilish, zaxiralarni aniq hisoblash va burg'ulash ishlari samaradorligini oshirish imkonini beradi. Shu maqsadda AI yechimlarini geologiya-qidiruv ishlarining barcha bosqichlarida joriy etish rejalashtirilgan Prezident sohadagi texnologik transformatsiyalarni yangi bosqichga ko‘tarish, ishlab chiqarish jarayonlarini sun’iy intellekt yordamida boshqarish va tahlil qilish tizimini yo‘lga qo‘yish zarurligini ta’kidladi Konchilik va geologiya sohalarida xaritalar, qidiruv natijalari, burg'ulash ma'lumotlari, laboratoriya tahlillari va ishlab chiqarish ko'rsatkichlarini o'z ichiga olgan katta hajmdagi ma'lumotlar hosil bo'ladi. Ularni yagona elektron ma’lumotlar bazasida to‘plash, tezkor qidiruvlarni amalga oshirish va 3D modellar orqali tahlil qilish yangi depozitlarni aniqlash imkoniyatini oshiradi Natijada ishlab chiqarish tannarxini 10 foizga kamaytirish, yangi konlarni ochish vaqtini ikki baravarga qisqartirish va investorlarga taqdim etiladigan takliflar sonini to‘rt barobarga oshirish mumkin bo‘lishi kutilmoqda Taqdimotda 2030 yilgacha geologiya va tog‘-kon sanoati sohalariga 30 milliard dollardan ortiq sarmoya jalb etish maqsad qilingani, bunga erishish uchun birinchi navbatda investorlar talab qilayotgan yuqori sifatli va ishonchli raqamli ma’lumotlar bazasini yaratish zarurligi qayd etildi Shu munosabat bilan Milliy geologik ma’lumotlar bazasini yaratish taklif etildi. Ushbu jarayon doirasida Texnologik transformatsiya markazi tashkil etiladi, 36 mingdan ortiq mavjud hisobotlar va birlamchi ma’lumotlar to‘plami raqamlashtiriladi. Natijada geologik ma'lumotlarni shakllantirish, konlarni modellashtirish va zaxiralarni hisoblash jarayoni ikki barobar tezlashadi Taqdimotda, shuningdek, geologiya sohasiga sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha oltita yirik korxona – Navoiy kon-metallurgiya kompaniyasi, Olmaliq kon-metallurgiya kombinati, Navoiyuron, “O‘zmetkombinat”, “O‘zbekko‘mir” va “O‘zbekiston texnologik metallar zavodi” aksiyadorlik jamiyatida 44 ta loyihani amalga oshirish rejalari haqida ma’lumot berildi Ushbu loyihalar beshta asosiy yo‘nalishni qamrab oladi: ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, korporativ boshqaruvni raqamlashtirish, sun’iy intellekt texnologiyalarini joriy etish, mehnat va sanoat xavfsizligini ta’minlash, kon-geologik operatsiyalarni raqamli transformatsiya qilish Loyihalarni amalga oshirish natijasida ekspluatatsiya samaradorligini 7 foizga, mashina va uskunalarning ishonchliligini 20 foizga, energiya samaradorligini 8 foizga oshirish kutilmoqda. Inson omili bilan bog'liq xavf va xatolar ham 15% ga kamayishi mumkin Bu yechimlar keyinchalik patentlanishi kerakligi ham qayd etildi Mutasaddilarga tog‘-kon sanoati korxonalarining biznes-rejalarini tayyorlashda ishlab chiqarish va mehnat resurslari samaradorligini oshirish chora-tadbirlarini kiritish, texnologik va sun’iy intellekt loyihalari bo‘yicha alohida dasturlarni tasdiqlash topshirildi