O‘zbekistonda uy-joy qurilishi sur’atlari ikki baravar oshirildi va ipoteka bozori isloh qilindi – vazir o‘rinbosari

BOKU, Ozarbayjon, 17-may. O‘zbekiston so‘nggi yillarda uy-joy qurilishi hajmini sezilarli darajada tezlashtirdi, shu bilan birga aholining arzon uy-joylardan foydalanish imkoniyatini kengaytirish va barqaror moliyaviy ekotizimni yaratish maqsadida ipoteka bozorini tubdan qayta tashkil etdi, dedi O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi o‘rinbosari Ilhom Norqulov Bu haqda u Bokuda Butunjahon shahar forumining (WUF13) 13-sessiyasi doirasida bo‘lib o‘tgan Davlat-xususiy sheriklik (PPP)ga bag‘ishlangan Biznes Assambleyasi sessiyasida aytib o‘tdi Vazir oʻrinbosarining soʻzlariga koʻra, 2017-yilda boshlangan tizimli tarkibiy islohotlardan soʻng Oʻzbekistonda yillik uy-joy qurilishi hajmi besh baravardan koʻproq oshdi — oʻtgan yili oʻrtacha 15-20 ming xonadondan 100 mingdan ortiq xonadonga koʻtarildi. Joriy yilda davlat tomonidan 140 mingdan ortiq uy-joy qurilishi loyihalari rejalashtirilgan Biroq, Norqulovning ta'kidlashicha, bunday tajovuzkor kengayishga qaramay, qurilish sur'atlari hali ham tez demografik o'sishni quvib chiqarishga harakat qilmoqda. Har yili taxminan 1 million tug'ilish va har yili 270 000 ga yaqin yangi oilalar paydo bo'lishi bilan mamlakat ko'chmas mulkka barqaror va uzoq muddatli talabga duch keladi Vazir oʻrinbosari taʼkidladiki, samarali va barqaror ipoteka bozorini yaratish rivojlanayotgan davlatlar uchun asosiy makroiqtisodiy muammo boʻlib qolmoqda. O‘zbekiston qarz oluvchilarning oylik moliyaviy yukini engillashtirish maqsadida ipoteka kreditlarining to‘lov muddatini 10 yildan 20 yilgacha uzaytirgan bo‘lsa-da, keyingi tarkibiy islohotlar muhimligicha qolmoqda Ilgari mamlakatning uy-joy qurilishini moliyalashtirish tizimi asosan markazlashtirilgan boshqaruv mexanizmlariga tayangan, bunda davlat tijorat banklariga maqsadli mablag‘larni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ajratgan va bu ko‘pincha bozor buzilishlariga sabab bo‘lgan “O‘tkazilayotgan islohotlarimiz jarayonida O‘zbekiston xalqaro moliya institutlari va tijorat banklarining faol ishtirokida bozor modeliga muvaffaqiyatli o‘tdi”, — deya tushuntirdi Norqulov ​"Ushbu yangi asosda davlat tijorat banklarini Markaziy bankning asosiy siyosat stavkasiga mos keladigan stavkada uzoq muddatli likvidlik bilan ta'minlaydi. Keyin banklar o'zlarining tijorat marjasini qo'shib, haqiqiy bozorga asoslangan ipoteka stavkasini o'rnatadilar. Arzonlikni ta'minlash uchun biz shuningdek, boshlang'ich to'lovni subsidiyalash va kam ta'minlangan uy xo'jaliklarini maqsadli qo'llab-quvvatlash mexanizmlarini joriy qildik ", dedi u Norqulovning taʼkidlashicha, davlat hozirda ipoteka kreditlari likvidligini oshirish uchun bank sektoriga har yili taxminan 1 milliard dollar kiritmoqda. E’tiborlisi, xususiy bank resurslari bugungi kunda umumiy ipoteka bozori hajmining qariyb 50 foizini tashkil qiladi “Ushbu keng qamrovli islohotlar qurilish firmalari o‘rtasida kuchli raqobat muhitini yaratdi, shu bilan birga fuqarolarga davlat subsidiyalari va bozor stavkasi bo‘yicha ipoteka vositalaridan foydalangan holda mamlakatning turli hududlari bo‘ylab uy-joy tanlash erkinligini ta’minladi”, — deya xulosa qildi vazir o‘rinbosari