Buyuk lider Haydar Aliyev: zamonaviy Ozarbayjon davlatchiligi me'mori

Har yili bo‘lgani kabi bu yil ham Ozarbayjon xalqi Buyuk Yo‘lboshchimiz Haydar Aliyev tavalludining 103 yilligini katta hurmat bilan nishonlamoqda. Xalqimiz nafaqat nufuzli davlat arbobini, balki davlatchiligimiz tarixida uzoqni ko‘zlagan faoliyati, milliy manfaatlarimizga javob beradigan strategik qarorlari bilan ajralib turadigan nihoyatda muhim va butun bir davrning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan, Ozarbayjonning zamonaviy davlatchiligini saqlab qolgan, mustahkam, ishonchli asosiy tamoyillarni belgilab bergan dahoni faxr va chuqur hurmat bilan yodga oladi Buyuk Yo‘lboshchi mustaqil davlatchilikni ishonchli himoya qiladigan, kelajakka hisoblangan, dunyoda yagona bo‘lgan boshqaruv modelini shakllantirdi. Bu model kuchli va qat’iyatli rahbar, xalq farovonligini yuksaltirish, xalq-kuch birligi, siyosiy va iqtisodiy mustaqillikni ta’minlash, energetika xavfsizligini ta’minlash, zamonaviy armiya qurish, ozarbayjonlik mafkurasi, milliy ma’naviyatni yuksaltirish, ma’naviy, tarixiy va madaniy qadriyatlarimizni asrab-avaylash va rivojlantirishga xizmat qiladigan ijtimoiy siyosat, milliy manfaatlarga asoslangan mutanosib tashqi siyosat yo‘nalishiga asoslandi Shubhasiz, Buyuk Yo‘lboshchi Haydar Aliyevning 1969-yilda respublikamizga rahbarlik qilishi mamlakatimizni o‘z taraqqiyot tarixida yangi tarixiy bosqichga qadam qo‘yish imkonini berdi. O'sha yildan boshlab respublikada boshqaruv uslubi, iqtisodiy siyosat va ijtimoiy sohalarda mutlaqo boshqacha yangilanish jarayonlari boshlandi. Buyuk Yo‘lboshchi iqtisodiyotning asosiy yo‘nalishlarini modernizatsiya qilish, sanoatni rivojlantirish, professional kadrlar tayyorlash va Ozarbayjon nufuzini Ittifoq darajasida oshirish yo‘lida izchil va maqsadli qadamlar tashladi Ayniqsa, ta’kidlanishi kerak bo‘lgan jihat shundaki, Buyuk Yo‘lboshchi o‘sha davrlarda yuksak prinsipiallik, milliy va davlatchilik pozitsiyasi, qat’iy siyosiy iroda namoyon etib, arman bo‘lginchi va shovinistik doiralari va markaziy hokimiyatda ularni qo‘llab-quvvatlayotgan siyosatchilar tomonidan Ozarbayjonga qarshi turli ig‘vogarlik harakatlari, makkor, yashirin rejalarining oldini olish uchun aniq choralar ko‘rdi 1991 yilda mustaqillikka erishgan Ozarbayjon juda murakkab siyosiy, ijtimoiy va harbiy inqirozga duch keldi. AKP-Musavat juftligining noloyiq boshqaruvi frontda ichki nizolar, tartibsizlik va og‘ir vaziyatni keltirib chiqardi, mamlakatni parchalanish xavfi ostida qoldirdi va 1993-yilda xalq talabi bilan Buyuk Yo‘lboshchining siyosiy rahbarlikka qaytishi mamlakatning barcha hududlarida kuzatilgan tanazzul va og‘ir vaziyatni barqarorlashtirdi, qisqa vaqt ichida davlatchilik inqirozining oldi olindi 1990-yillarning murakkab geosiyosiy sharoitida Ozarbayjonning davlat manfaatlarini himoya qilish boʻyicha Haydar Aliyev tomonidan amalga oshirilgan tashqi siyosat tariximizning alohida bosqichi hisoblanadi. Mustaqilligini tiklagan, lekin institutsional bazasi zaif, frontdagi beqarorlik va ichki qarama-qarshiliklarga duch kelgan davlatning xalqaro maydonda o‘zini namoyon qilishi oson kechmadi. Mintaqaviy va global kuchlar manfaatlari kesishgan Kavkazda muvozanatni topish ham katta siyosiy tajriba, ham strategik fikrlashni talab qildi. Buyuk Yo‘lboshchi Haydar Aliyev aynan ana shunday og‘ir sharoitlarda muvozanatli va ko‘p qirrali tashqi siyosat yo‘nalishini shakllantirib, Ozarbayjon xavfsizligini, mintaqaviy barqarorlikni va xalqaro qonuniylikni ta’minladi Bu qadamlar mamlakatni mintaqaviy notinchlikdan uzoqlashtirdi, Ozarbayjonning yakkalanib qolishining oldi olindi, yirik davlatlar bilan oʻzaro hurmatga asoslangan sheriklik munosabatlarini oʻrnatish imkonini berdi. Sharq va G‘arb, mintaqa davlatlari bilan parallel ravishda hamkorlik aloqalarining o‘rnatilishi Ozarbayjonning mustaqil siyosiy yo‘nalishini yanada mustahkamladi Ushbu tashqi siyosat yo‘nalishining asosiy yo‘nalishlaridan biri suverenitet va hududiy yaxlitlikni so‘zsiz himoya qilish edi. Haydar Aliyev Ozarbayjonning xalqaro tan olingan chegaralari doirasida hududiy yaxlitligini taʼminlashni davlat siyosatining oʻzgarmas ustuvor yoʻnalishi deb eʼlon qildi va bu pozitsiyani barcha xalqaro platformalarda izchil himoya qildi. U mojaroni xalqaro huquqning umume’tirof etilgan tamoyillari asosida hal etish, hududiy yaxlitligimiz va suverenitetimizni himoya qilish masalalarini bir necha bor ko‘tarib chiqdi, bu boradagi asl haqiqatlarni jahon hamjamiyatiga yetkazish borasida keng ko‘lamli diplomatik faoliyat olib bordi Diplomatik kursning yana bir muhim yo‘nalishi xalqaro tashkilotlar bilan faol va tizimli hamkorlik qilish edi. Ozarbayjon Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Yevropa Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti, Yevropa Kengashi, Islom hamkorlik tashkiloti va boshqa nufuzli institutlar bilan aloqalarini kengaytirib, xalqaro huquqqa asoslangan pozitsiyasini mustahkamladi. Qayd etilgan hamkorlik nafaqat siyosiy muloqotni kengaytirdi, balki mintaqaviy muammolarga nisbatan mamlakatning adolatli pozitsiyasini tan olishga muhim hissa qo‘shdi Haydar Aliyev tashqi siyosatining uchinchi strategik ustuni iqtisodiy diplomatiyani kuchaytirish edi. Ayniqsa, neft va gaz sohasida amalga oshirilgan loyihalar Ozarbayjonning xalqaro hamkorligi tarixida yangi bosqichni ochdi. Mamlakatga xorijiy sarmoyalarning kirib kelishi ta’minlandi, iqtisodiy sheriklik aloqalari kengaydi va bu aloqalar faqat iqtisodiy soha bilan cheklanib qolmay, siyosiy xavfsizlikni mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etdi. 1994 yilda imzolangan “Asr shartnomasi” Ozarbayjon taqdirini ham iqtisodiy, ham siyosiy jihatdan o‘zgartirgan qarorlardan biri bo‘ldi. Dunyoning yetakchi neft kompaniyalari ishtirokida imzolangan ushbu xalqaro shartnoma o‘zining ko‘lami, iqtisodiy ahamiyati va geosiyosiy ta’siri jihatidan jahon energetikasi tarixidagi eng muhim loyihalardan biri sifatida baholandi. Bu kelishuv Ozarbayjonning boy energiya resurslarini jahon bozoriga olib chiqish uchun keng imkoniyat yaratdi, mamlakatga milliardlab xorijiy sarmoyalarni jalb qildi. Muvaffaqiyatli amalga oshirilgan neft strategiyasi natijasida Ozarbayjonning xalqaro nufuzi sezilarli darajada oshdi, mamlakatning iqtisodiy qudrati yanada mustahkamlandi. Boku-Tbilisi-Jayhon, Baku-Supsa va boshqa xalqaro energiya liniyalarining amalga oshirilishi bilan Ozarbayjon global energiya xavfsizligining muhim ishtirokchisiga aylandi. Ushbu loyihalar mamlakatimizni ishonchli energetika sherigiga aylantirdi va Ozarbayjonning geosiyosiy ahamiyatini yanada oshirdi. Shu bilan birga, ushbu tarixiy shartnoma kelajak avlodlar farovonligi, ijtimoiy xavfsizlik va davlatning barqaror rivojlanishining ishonchli iqtisodiy poydevori va strategik kafolatini tashkil etdi Shuningdek, mamlakatimizni xalqaro transport xabiga aylantirish yo‘lida muhim qadamlar qo‘yildi. Shunday qilib, 1998-yilning 7-8-sentabr kunlari Umummilliy Yo‘lboshchi tashabbusi bilan Boku shahrida 9 ta davlat (Ozarbayjon, Turkiya, Gruziya, Ukraina, Moldova, Ruminiya, Bolgariya, O‘zbekiston, Qirg‘iziston) davlat rahbarlari, 13 ta xalqaro tashkilot delegatsiyalari ishtirokida tarixiy Ipak yo‘lini tiklashga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi. Ushbu anjuman yakunida Yevropa Ittifoqining TRACEKA dasturi asosida “Yevropa-Kavkaz-Osiyo yoʻlagini rivojlantirish boʻyicha xalqaro transport boʻyicha asosiy koʻp tomonlama bitim” imzolandi va Boku deklaratsiyasi qabul qilindi. Bitim qoidalariga muvofiq, TRASEKA Hukumatlararo komissiyasining Doimiy kotibiyatini Boku shahrida joylashtirishga qaror qilindi va Kotibiyat 2001-yil 21-fevralda rasman ochildi. Shunday qilib, Milliy yetakchi tarixiy Ipak yoʻlining tiklanishiga hissa qoʻshish bilan birga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov rahnamoligida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi 2013-yilning 23-avgust kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov rahnamoligida Oʻzbekiston Respublikasining Boku shahridagi Ipak yoʻlining qayta tiklanishiga hissa qoʻshish bilan bir qatorda, Oʻzbekiston Respublikasining TRASEKA Hukumatlararo Komissiyasining Doimiy Kotibiyatini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. kelajakda 2003-yildan keyin Prezident Ilhom Aliyev umummilliy lider Haydar Aliyev belgilagan siyosiy yo‘nalishni yanada keng ko‘lamda va yangi vazifalarga muvofiq davom ettirdi. Iqtisodiyotni ko‘p qirrali rivojlantirish, noneft sektorini mustahkamlash, hududlarda infratuzilma loyihalarini amalga oshirish va mamlakatimizda makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash uzoq muddatli strategiyani zamon talablari doirasida davom ettirish imkonini berdi Ozarbayjonning harbiy qudratini oshirish, zamonaviy armiya barpo etish, mudofaa sanoatini barpo etish va xalqaro harbiy hamkorlikni kengaytirish Buyuk Yo‘lboshchi yaratgan mustahkam poydevorda shakllandi. Natijada mamlakatimiz mudofaa qobiliyati ancha mustahkamlanib, Ozarbayjonning 2020 va 2023-yillardagi tarixiy G‘alabasi uchun strategik poydevorga aylandi.Prezident Ilhom Aliyevning Oliy Bosh qo‘mondon sifatidagi qat’iy va hayratlanarli rahbarligi natijasida Ozarbayjonning hududiy yaxlitligi va tarixiy adolati tiklandi. Ushbu ajoyib g'alaba zamonaviy Ozarbayjon davlati qudrati, xalqlar birligi va Buyuk Yo'lboshchi Haydar Aliyev vasiyatlari va u belgilab bergan siyosiy yo'lning amalga oshishi tantanasi sifatida tarixda qayd etildi. Qorabogʻning ishgʻoldan ozod etilishi nafaqat Ozarbayjonning harbiy qudrati, balki koʻp yillar davomida amalga oshirilgan muvaffaqiyatli va izchil ichki va tashqi siyosat yoʻnalishi mantigʻi tufayli ham mumkin boʻldi Shonli g‘alabamizdan keyin Prezident Ilhom Aliyev tomonidan ilgari surilgan tinchlik tashabbusi U Janubiy Kavkazda xalqaro huquqning umume’tirof etilgan norma va tamoyillari, o‘zaro hurmat, suverenitet va hududiy yaxlitlikka asoslangan yangi diplomatik, harbiy-siyosiy va iqtisodiy strategiyaga asos soldi Buyuk Yo‘lboshchi merosi Ozarbayjon Respublikasining Birinchi vitse-prezidenti Mehribon Aliyeva boshchiligidagi Haydar Aliyev jamg‘armasi tomonidan muvaffaqiyatli targ‘ib qilinmoqda. Jamg‘arma tomonidan Haydar Aliyev tomonidan davlatchiligimizni asrab-avaylash va rivojlantirish, mamlakatimizning ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy taraqqiyoti, jahon hamjamiyatiga integratsiyalashuvi, xalqning moddiy farovonligini yuksaltirish yo‘lida amalga oshirilayotgan siyosatni chuqur o‘rganish maqsadida muhim loyihalar amalga oshirilmoqda. Buyuk Yo‘lboshchining boy davlatchilik merosini asrab-avaylash, targ‘ib etish va kelajak avlodlarga yetkazish borasida amalga oshirilayotgan tizimli ishlar milliy davlatchilik an’analarini asrab-avaylashda muhim ahamiyat kasb etmoqda Bugungi kunda Ozarbayjonning xalqaro dunyoda nufuzi ortib borayotgani, energetika va transport loyihalaridagi yetakchi mavqei, xavfsizlikka qo‘shayotgan hissasi, mintaqaviy hamkorlik formatlarida faol ishtirok etayotgani buyuk yo‘lboshchi Haydar Aliyevning davlat siyosati, tarixiy muhim merosi barhayot va izchil rivojlanib borayotganini tasdiqlaydi. Davlat arbobi an’analariga asoslangan bu siyosat ham mamlakat xavfsizligini ta’minlashda, ham mintaqaviy barqarorlik va hamkorlikni mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda Umummilliy lider Haydar Aliyevning beqiyos xizmatlari, boy davlatchilik merosi hech qachon unutilmaydi va davlatimiz taraqqiyot yo‘lida hamisha mangu quyoshdek porlab turadi Alloh rahmatiga olsin, ruhi doim shod bo'lsin! Zaur Shukurov, Milliy Majlis deputati