BOLALIK NURIDA YASAYOTGAN SO'Z

Vaqt o‘tgan sari, nazarimda, adabiyot ham ovozdek tuyuladi. Yillar o'tadi, vaqt o'zgaradi, lekin u o'zgarmaydi, faqat odam uni ichida boshqacha eshita boshlaydi Bolaligimizning ovozi ko'pincha ertakdan kelgan. Bu ertaklar nafaqat o'qilgan, balki faqat eslab qolingan. Ular bizning ichimizda yashashgan Ko‘pchiligimiz uning she’rlari bilan o‘sganmiz. Birimiz “Ay pipiyi qon xo‘roz” deb orqasidan yugurdik, ikkinchimiz shoxini ushlash uchun “cho‘chqa-bula bo‘z echki” deb quvdik. Biz tulkining hajga ketayotganiga soddalik bilan ishonib, sochini so‘rab, ayolni suv tubidan tortib olishga shoshildik. Talashib-tortishayotgan daraxtlarning bahslarini tinglab, ustidan kuldik. Vaqt o'tdi, biz katta bo'ldik, lekin o'sha she'rlar bizning bolaligimizda qoldi, bugungi kunda chaqaloqlarimiz ular bilan gaplashmoqda Bu yil Ozarbayjon bolalar adabiyoti asoschilaridan biri, shoir, yozuvchi, dramaturg, tarjimon “Men she’rligimdan ko‘ra o‘qituvchiligim bilan faxrlanaman” deb aytgan Abdulla Shaig tavalludining 145 yilligi. Men uchun Abdulla Shoig bolaligimdan qolgan she’rlar muallifigina emas, uning o‘chog‘ida barpo etilgan va yarim asrdan ortiq davom etadigan do‘stlik manzili hamdir U nafaqat yozuvchi edi. Abdulla Shoig bolalik ustozi edi... Abdulla Shoig so‘z, ruh ustozi edi. Uning qalamidan filtrlangan dunyo soddaroq, musafforoq bo'lib tuyuldi. Ammo bu soddalik ortida yashiringan hikmatni ko‘rmaslikning iloji yo‘q edi. Abdulla Shoig hayoti va ijodi shunday davrga to‘g‘ri keldiki, u so‘z qadrini sukunatda o‘tkazdi. Og'ir damlarda ham u bolalar uchun yozgan va yaratgan, chunki u kelajak bu bolalarda o'sib borayotganini juda yaxshi bilardi Adabiy qahramonlar goh hayvonlar, goh bolalar, goh oddiy, oddiy odam edilar. Lekin ularning barchasini birlashtirgan bir tuyg‘u bor edi – samimiylik. Bu samimiylik esa o‘quvchiga g‘alati ko‘rinmadi, chunki u hayotning tub-tubidan chiqqan. Shuning uchun bo‘lsa kerak, Abdulla Shayq ijodiga murojaat qilgan o‘quvchi o‘zini ich-ichidan yo‘qotgan narsasini topganday qulayroq his qiladi. Ehtimol, u topgan narsa uning bolaligidir Abdulla Shoiq adabiyotga shunchaki asar bermagan. U zamonning qattiq yuziga qaramay odamlarni yumshata oladigan ruh berdi. Bugun biz ko'p narsani bilsak ham, o'zimizni kamroq his qilamiz. Abdulla Shoig asarlari bizni oddiy hikoyada haqiqatni his qilishni, ko‘rishni o‘rgatdi. U yaratgan obrazlar bugun ham yashab kelmoqda. Chunki bu obrazlar qog‘ozda yaratilgan bo‘lsa-da, odamlar xotirasidan joy topa oldi. Bola o‘z hikoyasini o‘qiganida yoki she’rini yoddan aytganida bu xotira qayta tug‘iladi. Yozuvchining eng katta xizmati ham shu – inson ichidagi bolani unutmaslikdir Kuni kecha Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasining “Natevan” zalida Abdulla Shaig tavalludining 145 yilligiga bag‘ishlangan tadbirga tashrif buyurganlar yana bir bor Shaig olami nuridan munavvar bo‘ldi. Tadbirni o‘z nutqi bilan ochgan Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi raisi o‘rinbosari, Matbuot kengashi raisi Rashad Majid Abdulla Shayq ijodi zamonamiz adabiy muhitida muhim va dolzarb meros ekanini alohida ta’kidladi. Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi raisi, xalq yozuvchisi Anar o‘z nutqida qiziqarli jihatlarga to‘xtalib, Shoiq akani ko‘rganman... va uning ilk va yagona obrazini “Jovid ati” filmimda yaratganimdan faxrlanaman, dedi. Shaiq afandining fuqaro sifatidagi mardona qadami tarixiy voqea sifatida filmda aks ettirilgan. Tadbir boshlovchisi adabiyotshunos Asad Jahongir, Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi Nizomiy Ganjaviy nomidagi Adabiyot instituti professorlari Badirxon Ahmadov, Xazar universiteti asoschisi, Direktorlar va Vasiylar kengashi raisi, professor Hamlet Isaxanli, Osif Rustamli, falsafa fanlari doktorlari, filologiya fanlari doktorlari Asif Rustamli, filologiya fanlari doktorlari Ayzuji Bag‘irova, professor Xohidi Hag‘unli, Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi asoschisi Badirxon Ahmadov. Ozarbayjon adabiyotiga xizmat ko‘rsatgan fan arbobi Farruh Rustamov Abdulla Shayq ijodi haqida so‘zladi. Uning bolalar adabiyoti yo‘nalishida yaratgan asarlari ma’lum bir davr uchungina emas, balki avlodlar xotirasiga singib ketgan ma’naviy boylikka aylangani, soddalikda yashiringan buyuk haqiqatlar bolalar qalbiga noz-ne’mat bilan yo‘llangani, dunyoqarashini shakllantirishda muhim o‘rin tutgani alohida ta’kidlandi. Tadbir davomida Boku shahridagi 3-sonli bolalar va o‘smirlar taraqqiyot markazining “Chichayim” bolalar teatri, Abdulla Shaig xonadon-muzeyi “Vatan” bolalar ijodiyot uyushmasi a’zolari tadbir ishtirokchilari oldida Shayq ijodidan namunalar taqdim etdilar. Yakunda Shoyg‘on o‘chog‘i merosxo‘ri, xizmat ko‘rsatgan madaniyat arbobi, san’atshunoslik fanlari doktori, Abdulla Shoig xonadon-muzeyi direktori Ulkar Tolibzoda o‘z nutqida bunday tadbirlar buyuk adib merosini bardavom etishda muhim ahamiyat kasb etishini alohida ta’kidladi. Shaiq so‘zi hamon odamlarni yaqinlashtiruvchi ma’naviy ko‘prik ekanligini ta’kidlab, tadbirni tashkil etishda ishtirok etgan barchaga o‘z minnatdorchiligini bildirdi Ba’zan yozuvchini eslash nafaqat uni eslash, balki u yaratgan, qoldirgan dunyoga qaytishdir. Kechagi voqea aynan shunday qaytish edi. Abdulla Shoiq merosi to‘g‘ri so‘z zamon o‘tishi bilan aslo eskirmasligi, aksincha, har bir avlodda yangi ma’noga aylanib borishini yana bir karra isbotladi. Uning qalami bilan yozilganlar bugun ham ichimizda sokin va doimiy nurdek yonib turadi