Shushadan Turkistongacha: Ozarbayjon turkiy dunyo integratsiyasi gʻoyasining asosiy tashabbuskoridir - SHARH

Qozog‘istonning Turkiston shahrida bo‘lib o‘tgan Turkiy Davlatlar Tashkiloti (TDT) Davlat rahbarlarining norasmiy sammitidagi nutqida Prezident Ilhom Aliyevning bildirgan fikrlari Turk dunyosi integratsiyasi va birligi g‘oyasining asosiy tashabbuskorlaridan biri Ozarbayjon davlati ekanligini yana bir bor tasdiqladi. Bugungi kunda dunyodagi ziddiyatlar, urushlar va energiya resurslari uchun raqobat yangi dunyo tartibini shakllantirishga olib keladi. Bunday murakkab va keskin geosiyosiy sharoitda TDT endi shunchaki iqtisodiy va gumanitar platforma emas, balki Yevroosiyo makonida muhim siyosiy kuch markaziga aylanib bormoqda Bu so‘zlarni Boku davlat universiteti kafedra mudiri, professor Kamila Aliyeva Ozarbayjonga bergan bayonotida aytib o‘tdi Uning so‘zlariga ko‘ra, TDTning norasmiy sammit uchrashuvlarini o‘tkazish an’anaga aylangan tashabbus Prezident Ilhom Aliyev tomonidan ilgari surilgan. Bunday uchrashuvning ilk bor 2024-yilda Shusha shahrida o‘tkazilishi alohida siyosiy-ma’naviy ahamiyatga ega bo‘ldi. Shushada Qorabog‘ deklaratsiyasining imzolanishi turk davlatlarining Ozarbayjonning hududiy yaxlitligi va suverenitetini qo‘llab-quvvatlaganligi va mintaqada yaratilgan yangi voqelikning yorqin namunasi bo‘ldi. Shubhasiz, rasmiy yoki norasmiy sammit uchrashuvlari tashkilot doirasidagi hamkorlikni kengaytirish va munosabatlarni mustahkamlashga xizmat qiladi "Soʻnggi norasmiy sammit Turkistonda oʻtkazilgani bejiz emas. Turkiston turkiy dunyoning maʼnaviy poytaxti va qadimiy sivilizatsiya markazlaridan biri sanaladi. Bu shahar va Shushaning qardosh shaharlar ekanligi turk xalqlarining mushtarak tarix, madaniyat va bir ajdodga sodiqligini koʻrsatadi. Ozarbayjon turkiy dunyoning asosiy geografik birligi vazifasini bajaradi. Prezidentimiz Ilhom Aliyev rahnamoligida mamlakatimizda amalga oshirilayotgan ko‘p qirrali transport-logistika loyihalari natijasida O‘rta yo‘lakning asosiy segmentlaridan biri “Zangezur yo‘lagining amalga oshirilishi Markaziy Osiyoning Turkiya bilan bevosita bog‘lanishini ta’minlaydi. Ayni paytda Zangezur yo‘lagi Xitoy-Markaziy Osiyo-Turkiya liniyasini bog‘lovchi muhim transport yo‘nalishi sifatida strategik ahamiyatga ega. Bu jarayonda Ozarbayjonning o‘rni beqiyos”, — dedi K.Aliyeva Professor 1926-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Birinchi Turkologik qurultoy turkiy dunyo integratsiyasining mafkuraviy asoslarini shakllantirganini eslatdi. Bu yil Bokuda Kongressning 100 yilligiga bag‘ishlangan tadbirlar o‘tkazilishi ham alohida ahamiyatga ega “Turkiy tilli mamlakatlarning umumiy alifbosini yaratish toʻgʻrisidagi qarorni tarixiy voqea sifatida baholash mumkin. Bu yo‘nalishda Ozarbayjon ham yetakchi o‘rinda turadi. Shu tariqa Ozarbayjon turkiy dunyoda birinchi bo‘lib lotin alifbosiga o‘tish tashabbusini rasman amalga oshirdi. Turk dunyosi umumiy alifbo komissiyasining uchinchi yig‘ilishining 2024-yilda Boku shahrida o‘tkazilishi Ozarbayjonning bu boradagi tashabbus va faoliyatining muhim ko‘rsatkichidir Yagona alifbo yagona axborot-kommunikatsiya makonini, umumiy madaniy-ma’rifiy infratuzilmani shakllantirish uchun keng imkoniyatlar yaratadi Turkistonda o‘tkazilgan norasmiy sammitning asosiy mavzularidan biri bo‘lgan “Sun’iy intellekt va raqamli rivojlanish” masalasi ham alohida e’tiborni tortmoqda. Ushbu mavzuning jiddiy muhokamasi shuni ko'rsatadiki, TDT texnologiya va sun'iy intellektning jahon poygasida birinchi o'rinda turishni maqsad qilgan. Zamonaviy davrda davlatlarning qudrati nafaqat siyosiy, iqtisodiy va harbiy salohiyat bilan, balki raqamli rivojlanish va sun’iy intellekt sohasidagi yutuqlar bilan ham o‘lchanadi. Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt sohasida qo‘shma hamkorlik TDTning xalqaro nufuzini yanada oshirishga xizmat qiladi. Bu jarayonlarning barchasi Turkiy Davlatlar Tashkilotining kelajakda eng qudratli va nufuzli xalqaro tashkilotlardan biriga aylanish salohiyatiga ega ekanligini ko‘rsatadi”, — deya qo‘shimcha qildi professor 2026 © AZERTAC. Mualliflik huquqi himoyalangan. Ma'lumotlardan foydalanish giperhavola bilan havola qilinishi kerak