Tramp: Biz Eron bilan kelishuvga juda yaqinmiz, men hujumlarni bekor qildim

AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan urushni tugatishga qaratilgan kelishuv yaqin ekanini da'vo qilib, mamlakatga hujumlarni bekor qilganini e'lon qildi Payshanba kuni Oq uyning Oval idorasida jurnalistlar bilan suhbatda bo'lgan Tramp, "Eron bilan urush mavzusida katta kelishuvga erishdik" dedi va Eron rahbariyatining ham kelishuvni ma'qullaganini da'vo qildi Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Bekay davlat televideniyesiga bunday kelishuv haqidagi xabarlar "spekulyativ" ekanligini va "hech narsa yakunlanmaganini" aytdi Tramp avvalroq ikki davlat mojaroga barham beradigan kelishuvga yaqin ekanini taʼkidlagan edi. E'lon qilinishidan bir necha soat oldin Tramp Eronga "juda qattiq zarba berishini" aytdi Qo'shma Shtatlar va Isroil 28 fevral kuni Eronga qarshi keng ko'lamli hujumlarni boshladi. Eron Isroil va AQShning Fors ko'rfazidagi ittifoqdosh mamlakatlariga hujumlar bilan javob qaytardi va dunyoning neft va tabiiy gaz ta'minoti uchun muhim yuk tashish yo'li bo'lgan Hurmuz bo'g'ozini amalda yopib qo'ydi Aprel oyida o't ochishni to'xtatish bo'yicha kelishuvga erishilgan bo'lsa-da, AQSh va Eron vaqti-vaqti bilan o'zaro hujumlar uyushtirdi. Iyun oyining birinchi haftasida Amerikaning Apache vertolyoti Hormuz bo‘g‘ozida urib tushirilgandan so‘ng ikki marta javob hujumlari uyushtirildi Shu bilan birga, Tramp Eron bilan kelishuvga erishish imkoniyatini qayta-qayta ko‘tarishda davom etdi Oxirgi bayonotlar va Trampning hujumni bekor qilganidan keyin Brent neftining barrel narxi taxminan 89 dollarga tushdi; Bu kun davomida 4,4 foizga pasayish demakdir "Bizda Eron hech qachon yadro quroliga ega bo‘lmaydigan kelishuvga erishdik; bu butun jarayonni boshidan o‘tkazishdan maqsad edi. Bu juda katta narsa", - dedi Tramp jurnalistlarga Uning so‘zlariga ko‘ra, hujjatlar to‘ldirilgandan so‘ng “Evropada imzo bo‘lishi mumkin” va bu “juda tez” amalga oshishi kerak Tramp, shuningdek, hujjatlarning "yakuniga juda yaqin" ekanligini ta'kidlab, "Ko'ramiz" dedi va kelishuv imzolangandan so'ng Hormuz bo'g'ozi "darhol ochiladi" deb da'vo qildi AQSh rahbari Fors ko'rfazidagi ittifoqchilar va mintaqa yetakchilari, jumladan Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bilan uchrashganini va "butun Yaqin Sharq juda xursand" dedi Isroil bosh vazirining idorasi uchrashuv bo'lib o'tganini tasdiqladi va Isroil "anglashuv memorandumida ishtirok etmagan"ligini aytdi Bayonotda aytilishicha, Netanyaxu Trampning “boyitilgan materiallarni olib tashlash, boyitish infratuzilmasini demontaj qilish, raketa ishlab chiqarishni cheklash va Eronning mintaqadagi ishonchli vakillarini qo‘llab-quvvatlashini tugatish”ni o‘z ichiga olgan yakuniy kelishuvga erishish bo‘yicha ish olib borish majburiyatidan mamnun Eron tashqi ishlar matbuot kotibi Bekai kelishuv matnining katta qismi allaqachon "bajarilgan", ammo AQSh "ortiqcha talablar" qo'yayotganini va "yangi talablar qo'shayotganini" aytdi U, shuningdek, uning mamlakati "qizil chiziqlaridan chetga chiqmasligini" ta'kidladi Eron armiyasi mamlakatga yangi hujumlar uyushtirilsa, “avvalgidan ham qattiqroq” javob qaytarishi haqida ogohlantirgan “AQShning Eronning neft infratuzilmasiga so‘nggi tahdidlarini inobatga olsak, yo neft va gaz eksporti hamma uchun bo‘ladi yoki hech kim uchun bo‘lmaydi”, — deyiladi bayonotda Eronning bosh muzokarachisi Muhammad Boqir Gʻolibaf ham “notoʻgʻri strategiyalar va shoshqaloq qarorlar yillar davomida chiqa olmaydigan cheksiz botqoqlikni yaratadi”, dedi Bir necha soat oldin Tramp “AQSh Eronga bugun kechqurun juda qattiq zarba beradi” degan va yaqin kelajakda Hormuz ko‘rfazining shimolidagi asosiy neft eksport terminali Hark orolini va boshqa neft infratuzilma nuqtalarini tortib olish bilan tahdid qilgan edi Hark oroli Eron neft eksportining taxminan 90 foizi o'tadigan asosiy terminaldir Tramp, shuningdek, Qo‘shma Shtatlar neft va gaz bozorlarini “xuddi Venesueladagi kabi” “to‘liq nazoratni” saqlab qolishini aytdi Dushanba kuni AQShning Apache vertolyoti Ko'rfazda qulaganidan keyin ikki davlat o'zaro hujumlar uyushtirdi Chorshanba kuni AQSh Markaziy qoʻmondonligi (Centcom) Eron janubidagi harbiy, kuzatuv va radar obʼyektlariga qarshi hujumlar toʻlqini yakunlanganini eʼlon qildi Bunga javoban Eron Inqilobiy Gvardiyasi Bahrayn, Quvayt va Iordaniyadagi Amerika bazalariga hujum uyushtirganini aytdi. Payshanba kuni Bahraynda Eronning dron hujumi oqibatida 11 yoshli qiz yaralangan, uylar va mashinalar zarar ko'rgan, deya xabar beradi mahalliy rasmiylar Iordaniya Eronning 20 ga yaqin raketalarini urib tushirganini e'lon qildi, Quvayt armiyasi esa "dushman havo nishonlariga" duch kelganini aytdi oxirgi hujumlar, keskinlikni yumshatish chaqiriqlariga olib keldi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) Bosh kotibi matbuot kotibi Antoniu Guterrish payshanba kuni “Yaqin Sharqdagi keskinlashuv davom etayotganidan chuqur xavotirda” ekanini aytdi Turkiya, Pokiston, Rossiya, Xitoy, Hindiston va Saudiya Arabistoni ham vaziyatni yumshatishga chaqirdi