Tokayev beshta konstitutsiyaviy qonunni imzoladi

Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Tokayev beshta konstitutsiyaviy qonunni omma oldida imzoladi, deb xabar berdi Akorda matbuot xizmati. Gap 1 iyuldan kuchga kiradigan Qozog‘istonning yangi Konstitutsiyasini amalga oshirish bilan bog‘liq hujjatlar to‘plami haqida bormoqda Akorda maʼlumotlariga koʻra, Tokayev beshta konstitutsiyaviy qonunni imzolagan - prezident, bir palatali parlament (qurultay), Qozogʻiston xalq kengashi (xalq kengashi), poytaxt maqomi va mamlakatning maʼmuriy-hududiy tuzilishi toʻgʻrisida “Prezident to‘g‘risida”gi qonun Prezidentning maqomini, jumladan, uning lavozimga kirishishi, vakolat muddati va vakolatlari bilan bog‘liq cheklovlarni tartibga soladi. Konstitutsiyaviy qonun loyihasining asosiy yangiligi vitse-prezident lavozimining yaratilishi bo'ldi - mansabdor shaxs bu lavozimga parlament roziligi bilan prezident tomonidan tayinlanadi va prezident uning vakolatlari shartlarini belgilaydi Qurultoy va uning deputatlarining maqomi to‘g‘risidagi qonun bir palatali parlamentning vakolatlarini, 145 nafar deputatning tuzilishi va maqomini belgilab beradi. Qurultoy aʼzolari besh yil muddatga saylanadi va faqat partiya roʻyxati boʻyicha – oʻz-oʻzini koʻrsatish instituti boʻlmaydi Rasmiy Ostonaning ta'kidlashicha, proporsional tizimdagi saylovlar vakillik tizimi va parlament a'zolarining malakasini oshiradi. Tanqidchilar, hatto konstitutsiya loyihasini muhokama qilish bosqichida ham fuqarolarning qonun chiqaruvchi organga saylanish huquqlari cheklanganligini, chunki partiyalar a'zosi bo'lmagan qozog'istonliklar parlamentga nomzod bo'la olmasligini aytishdi. Mamlakatdagi muxolifat uyushmalari yillar davomida Adliya vazirligida partiyalarni ro‘yxatdan o‘tkaza olmayapti “Qozog‘iston xalq kengashi” qonuni hukumat va qurultoy uchun tavsiyalar ishlab chiqadigan yangi maslahat organini yaratishni nazarda tutadi. Mazkur organ aʼzolari prezident tomonidan masʼulatlar, jamoat tashkilotlari va etnik-madaniy birlashmalar vakillaridan saylanishi kutilmoqda “Poytaxtning maqomi toʻgʻrisida”gi qonun Ostona shahar hokimligi va maslihatining vakolatlarini tartibga soladi. “Maʼmuriy-hududiy tuzilma toʻgʻrisida”gi qonun mamlakat hududiy birliklarining turlarini va ularning chegaralarini qayd etish tartibini belgilaydi Qozog‘istonda yangi Konstitutsiya 2026-yil 15-mart kuni referendumda qabul qilingan Mutaxassislar yangi Konstitutsiyada prezident hokimiyati mustahkamlanishini e’lon qildi. Ostona bu ayblovlarni “afsona” deb atadi Azattyk Asia © 2026 RFE/RL, Inc. | Barcha huquqlar himoyalangan