Global ekologik fondning sakkizinchi assambleyasi ishtirokchilariga

Hurmatli Assambleya ishtirokchilari! Xonimlar va janoblar! Sizni asrlar davomida Sharq va G‘arb, turli madaniyat va sivilizatsiyalar, ilm-fan va amaliy bilimlar o‘rtasida ko‘prik bo‘lib xizmat qilgan qadimiy Samarqand shahrida samimiy qutlash biz uchun katta sharafdir Bugungi yig‘ilish alohida ramziy ahamiyatga ega, chunki u 5-iyun Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni arafasida o‘tkazilmoqda. Shu munosabat bilan barcha ishtirokchilarni ushbu muhim sana bilan chin qalbimdan tabriklayman Bugun insoniyat iqlim o‘zgarishi, biologik xilma-xillikning tez sur’atlarda yo‘qolishi va atrof-muhitning ifloslanishi kabi misli ko‘rilmagan inqirozlarga duch kelayotganini barchangiz yaxshi bilasiz Ushbu muammolarni hal qilishda Global ekologik fond alohida o'rin tutadi. 186 mamlakatni birlashtirgan ushbu noyob global hamkorlik platformasi bugungi kunga qadar atrof-muhitni muhofaza qilish loyihalari uchun 170 milliard AQSH dollaridan ortiq mablag'ni safarbar etdi, bu haqiqatan ham e'tirofga loyiq yutuqdir Afsuski, iqlim o‘zgarishi sabab bo‘lgan cho‘llanish, yerlarning tanazzulga uchrashi, muzliklarning chekinishi va suv tanqisligi Markaziy Osiyo uchun eng asosiy tahdid bo‘lib qolmoqda. Jahon banki tahliliga ko‘ra, hozirda mintaqamizda qariyb 37 million kishi suv tanqisligi kuchli hududlarda istiqomat qiladi va 2050 yilga borib bu ko‘rsatkich 75 millionga yetishi mumkin Hurmatli Assambleya ishtirokchilari! Yangi O‘zbekiston mavjud muammolar ko‘lamiga qaramay, ekologik o‘zgarishlarga taraqqiyotning yangi modeli sifatida qaraydi. Shu maqsadda biz tizimli loyihalarni boshqarishga o‘tdik va havo sifatini muhofaza qilish, biologik xilma-xillik, chiqindilarni boshqarish, ko‘kalamzorlashtirish, ekologik ta’lim va madaniyatni o‘z ichiga olgan beshta milliy loyihani amalga oshirmoqdamiz Ushbu tashabbuslar doirasida 2030-yilga qadar muhofaza etiladigan tabiiy hududlarni mamlakatimiz hududining 21 foizigacha kengaytirish, atmosferaga zararli chiqindilarni 10,5 foizga kamaytirish, har bir hududda dendrologiya va botanika bog‘lari tashkil etishni rejalashtirganmiz Chiqindilarni energiyaga aylantirish masalasiga kelsak, biz bu yil 2 ta zavodni, keyingi ikki yilda esa qo‘shimcha 9 ta zavodni ishga tushirish niyatidamiz. Ular birgalikda har yili 5,5 million tonna chiqindini qayta ishlaydi va issiqxona gazlari chiqindilarini 1,1 million tonnaga kamaytiradi Mamlakatimizda ekologik ta’lim va fanning yagona ekotizimi barpo etildi. “Yashil universitet” doirasida 10 ta ilmiy-tadqiqot instituti va markazlari, 14 ta yashil kasb-hunar kollejlari birlashtirilib, 2 millionga yaqin yoshlarning ekologik savodxonligini oshirish jarayoni boshlandi O‘tgan asrdagi Orol fojiasiga yangicha nigoh bilan yondashib, Orolbo‘yi mintaqasini tiklanish, ilm-fan va innovatsiyalar hududiga aylantirish uchun 2 million gektardan ortiq degradatsiyaga uchragan yerlarni tiklamoqdamiz Mintaqaviy sa’y-harakatlarni birlashtirish va amaliy yechimlarni amalga oshirish maqsadida “Eko Expo Central Asia” platformasi tashkil etildi. Bu mintaqalar va tarmoqlar bo'ylab ekologik muammolarni hal qilishga qaratilgan loyihalar uchun moliyaviy resurslar va yashil echimlarni jalb qilishga yordam beradi Fursatdan foydalanib, sizni shu yerda tashkil etilgan ko'rgazmaga taklif etaman. “Yashil” loyihalarimiz o‘zaro manfaatli kelishuvlar uchun asos bo‘lib xizmat qilishiga ishonaman Iqlim o'zgarishining tobora og'ir oqibatlari bizdan shoshilinch va amaliy choralarni talab qiladi. Ushbu Assambleya doirasida biz bir qancha tashabbuslarni ilgari surmoqchimiz va ularni hayotga tatbiq etishda sizning qo'llab-quvvatlashingiz biz uchun katta ahamiyatga ega Birinchidan. Samarqandni “Markaziy Osiyoning yashil investitsiya va innovatsiyalar poytaxti” deb e’lon qilishni taklif qilamiz Maqsadimiz Samarqandni yashil iqtisodiyot, barqaror rivojlanish va iqlimni moliyalashtirish boʻyicha mintaqaviy markazga aylantirish, shaharni tajriba yashil hudud sifatida rivojlantirish va keyinchalik bu tajribani respublikaning boshqa shaharlarida ham qoʻllashdir Ikkinchidan. Bundan olti yuz yil muqaddam Mirzo Ulug‘bek Samarqandni ilm-fan markaziga aylantirdi. Bugungi kunda Kolumbiya universiteti Barqaror rivojlanish markazi bilan hamkorlikda Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim tadqiqotlari universiteti tarkibida Ulug‘bek nomidagi Barqaror rivojlanish ilmiy-tadqiqot instituti tashkil etilmoqda Institut hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarini yashil va barqaror rivojlanish sari o‘zgartirish, xalqaro ilmiy markazlar va moliya institutlarini jalb qilish uchun yetakchi ilmiy-tahliliy platforma bo‘lib xizmat qiladi. Uning strategik boshqaruvi Prezident huzuridagi Kuzatuv kengashi orqali amalga oshiriladi Uchinchi. Salbiy holatlarga qarshi samarali echimlarni ishlab chiqish iqlim o'zgarishi oqibatlarini hisobga olgan holda Gidrometeorologiya va iqlim o'zgarishi milliy markazi tashkil etilmoqda Markaz gidrometeorologiya xizmatlarini, erta ogohlantirish tizimlarini, glatsiologiyani, iqlim ta'sirini baholashni va issiqxona gazlari monitoringini birlashtiradi, iqlimni bashorat qilish, modellashtirish, moslashish va yumshatish dasturlari, mintaqaviy hamkorlik va WMO GAW va NASA AERONET dasturlarida ishtirok etish uchun institutsional asos yaratadi To'rtinchi. Yaqinda Qozog‘iston Prezidenti bilan “Toza havo” davlatlararo konsorsiumini tashkil etish bo‘yicha kelishuvga erishdik. Uning faoliyati yashil moliyani jalb qilish, o‘rmon melioratsiyasi, ilmiy tadqiqotlar va sanoatni ekologik modernizatsiya qilish, shuningdek, monitoring va nazoratni kuchaytirishga qaratiladi. Biz mintaqaning barcha davlatlarini Konsorsiumga qo'shilishga taklif qilamiz Beshinchi. Cho‘llanishga qarshi kurash institutiga asoslanib, biz cho‘llanish oqibatlarini yumshatish, yashil boshpanalarni yaratish va iqlimga moslashishni rag‘batlantirish maqsadida Orolbo‘yi mintaqasida “cho‘l iqtisodiyoti” tashabbusini ilgari surishni taklif qilamiz. Biz buni GEFning ustuvor yo'nalishlariga muvofiq, xalqaro moliyaviy va texnik yordam bilan amalga oshirishni taklif qilamiz Oltinchi. 2027-yilgi Toshkent investitsiya forumi “Barqaror rivojlanish va yashil investitsiyalar” mavzusida oʻtkaziladi, tadbir doirasida “Eco Expo Central Asia” xalqaro koʻrgazmasi tashkil etiladi Forumda har bir hudud yashil investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha kamida 100 ta istiqbolli loyihalarni tayyorlaydi va investorlarga taqdim etadi Yana bir muhim tashabbusni e'lon qilmoqchiman. O‘zbekiston Global ekologik fondning donor davlatlari qatoriga kirishga tayyor. GEF Kengashi aʼzosi sifatida bizning maqsadimiz qoʻshma mintaqaviy tashabbuslarni amaliy qoʻllab-quvvatlash va hamkorlikni kengaytirishdan iborat Ishonchim komilki, ushbu Assambleya bugun o'z ishini boshlagan holda, ekologik hamkorlikning yangi mintaqaviy arxitekturasini shakllantirishda hal qiluvchi platformaga aylanadi Assambleyaga ulkan muvaffaqiyatlar, har biringizga yangi yutuqlar va farovonlik, oilalaringizga baxt va farovonlik tilayman O'zbekiston Respublikasi Prezidenti