Poytaxtda Jahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuniga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi

Bugun mamlakatimiz qishloq xo‘jaligi majmuasi binosida “Mustaqil neytral Turkmaniston yilida ekologik farovonlik va xalqaro hamkorlik – maqsadli qanotli otlar vatani” mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tdi Tadbir Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuniga bag‘ishlangan bo‘lib, mamlakatimizning jahon hamjamiyatining global ekologik farovonlikni ta’minlash borasidagi sa’y-harakatlariga qo‘shayotgan salmoqli hissasini yaqqol namoyon etadi Konferensiyada tegishli vazirlik va jamoat tashkilotlari rahbarlari, nufuzli xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar, jumladan, BMT va uning ixtisoslashgan muassasalari rahbarlari va vakillari ishtirok etdi Ayni paytda Prezident Serdar Berdimuhamedov rahnamoligida Turkmaniston flora va faunasining xilma-xilligini saqlash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, ekologik farovonlikni ta’minlashga qaratilgan keng ko‘lamli dasturiy chora-tadbirlar muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda Mamlakatimiz ekologik farovonlikka barqaror rivojlanishning muhim sharti sifatida qaraydi va ekologik diplomatiya sohasida xalqaro maydonda muhim tashabbuslarni izchil ilgari surayotgan va muvaffaqiyatli amalga oshirayotgan davlat sifatida o‘zini namoyon qildi Turkmaniston atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida xalqaro hamkorlikka katta ahamiyat beradi. Bu sohada Birlashgan Millatlar Tashkiloti asosiy rol o‘ynaydi. Buni mamlakatimiz tomonidan BMTning bioxilma-xillik, cho‘llanish, iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashish, ozon qatlamini muhofaza qilish, transchegaraviy suv oqimlari va xalqaro ko‘llarni muhofaza qilish va ulardan foydalanishga oid hujjatlari, shuningdek, YuNESKOning jahon madaniy va tabiiy merosini muhofaza qilishga oid hujjatlari ratifikatsiya qilingani ham tasdig‘idir Konferensiya ishtirokchilari uchun Turkmanistonning atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi yutuqlari ko‘rgazmasi tashkil etildi Yalpi majlis avvalida Prezident Serdar Berdimuhamedovning ekologiya xodimlari va mustaqil, neytral Turkmaniston xalqiga tabrik so‘zi o‘qib eshittirildi Murojaatnomada ta’kidlanganidek, xalqimiz uchun qulay turmush sharoitini yaratish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish, o‘simlik va hayvonot dunyosini asrab-avaylash va boyitish, betakror, betakror va go‘zal tabiatimizga hurmat bilan munosabatda bo‘lish, uni yanada gullab-yashnagan holda kelajak avlodlar uchun asrab-avaylash bugungi kundagi davlat ekologik siyosatining asosiy maqsadidir. Hozirgi davrda ajdodlarimizdan meros bo‘lib qolgan atrof-muhitni muhofaza qilish borasidagi milliy an’ana va urf-odatlarimiz yanada rivojlanib, yangi, teran ma’no kasb etmoqda Davlatimiz rahbarining Murojaatnomasi mazkur tadbirning ahamiyatini yanada oshirdi Turkmaniston delegatsiyasi Turkmaniston Prezidentining oqilona rahnamoligida atrof-muhitni muhofaza qilish va ekologik farovonlikni ta’minlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylanganini ta’kidladi. Bu Turkmanistonning iqlim o‘zgarishi bo‘yicha Milliy strategiyasining qabul qilinishi, mamlakatning iqlim o‘zgarishi bo‘yicha Parij kelishuvini amalga oshirishga qo‘shgan hissasi va metan bo‘yicha global majburiyatga qo‘shilishidan dalolat beradi Mamlakatimiz oliy darajadagi forumlarda ilgari surayotgan ijobiy tashabbuslar xorijda ham keng qo‘llab-quvvatlanayotgani ahamiyatini ham alohida ta’kidlash lozim Yangi sanoat majmualarini qurishda ekologik talablarni qondirishga, xususan, ekologik zararli moddalarni bartaraf etishga yordam beruvchi ilg‘or texnologiyalar va texnik yechimlardan foydalanishga katta e’tibor qaratilmoqda, bu esa jahon hamjamiyatining issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish bo‘yicha sa’y-harakatlariga qo‘shilayotgan salmoqli hissadir Ayni paytda mamlakatimizning boy va noyob o‘simlik va hayvonot dunyosini ilmiy jihatdan o‘rganish va saqlash bo‘yicha keng ko‘lamli dasturiy ishlar amalga oshirilmoqda. Alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlar maydonini kengaytirishga ham jiddiy e’tibor qaratilmoqda Bugungi kunda insoniyat jiddiy tahdidlarga duch kelmoqda: muzliklarning erishi, suv resurslarining kamayishi va ifloslanishi, tuproq sifatining yomonlashishi, cho'llanish va biologik xilma-xillikning yo'qolishi - global iqlim o'zgarishi oqibatlari. Shu bois bu borada barcha davlatlarning sa’y-harakatlarini birlashtirish muhim ahamiyatga ega Ma’ruzalarda joriy yilning aprel oyida Ostona shahrida bo‘lib o‘tgan Mintaqaviy ekologik forumda Turkmaniston davlati rahbari tomonidan ilgari surilgan tashabbus va takliflarning ahamiyati ham alohida ta’kidlandi. Bu mamlakatimizning global ekologik farovonlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlikka sodiqligining yaqqol tasdig‘idir Keyin, xalqaro va mintaqaviy vakillari tashkilotlar konferensiyada so‘zga chiqdi Birinchi bo‘lib BMTning Turkmanistondagi doimiy koordinatori Dmitriy Shlapachenko so‘zga chiqdi Mehmon Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuniga bag‘ishlangan ushbu tadbirda ishtirok etish u uchun katta sharaf ekanini ta’kidlab, Turkmaniston tomoniga bunday muhim uchrashuvni tashkil etgani va Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan hamkorlikni izchil mustahkamlab borayotgani uchun samimiy minnatdorlik bildirdi Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni nafaqat ramziy sana, balki atrof-muhit va inson salomatligi, barqaror rivojlanish va xavfsizlik o'rtasidagi uzviy bog'liqlikni eslatuvchi ekologik farovonlik manfaatlari yo'lida umumjahon harakatlarga chaqiriqdir Bugungi kunda iqlim o'zgarishining oqibatlari - haroratning ko'tarilishi, o'tkir suv tanqisligi, tuproqning degradatsiyasi va biologik xilma-xillikning yo'qolishi - tobora yaqqol namoyon bo'lmoqda. Bu muammolar global xarakterga ega bo'lib, shoshilinch yechimlarni va xalqaro hamkorlikni kuchaytirishni talab qiladi Shu munosabat bilan Turkmaniston hukumati ekologik barqarorlikni ta’minlash va iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashga sodiqligini namoyish etmoqda. Ma’lumki, Turkmaniston 2017–2022 yillarga mo‘ljallangan Atrof-muhit holati to‘g‘risidagi birinchi Milliy hisobotini tayyorlashni yakunladi. Bu atrof-muhit holati va uning tendentsiyalarini baholash imkonini beruvchi ekologik ko'rsatkichlarga asoslangan muhim axborot bazasidir. Hozirgi sharoitda Milliy hisobot barqaror rivojlanish, yashil iqtisodiyot tamoyillarini ilgari surish va umumiy ekologik vaziyatni yaxshilash chora-tadbirlari sohasida qarorlar qabul qilishda hal qiluvchi asos bo‘lib xizmat qiladi. Hisobotning nashr etilishi Turkmanistonning Orxus konventsiyasi bo‘yicha o‘z majburiyatlariga sodiqligini tasdiqlaydi Turkmaniston hukumatining Markaziy Osiyoda iqlim o‘zgarishi texnologiyalari bo‘yicha mintaqaviy markazini tashkil etish tashabbusi ham katta ahamiyatga ega. U innovatsion yechimlarni amalga oshirish, tajriba almashish va iqlim texnologiyalari sohasida mintaqa mamlakatlari salohiyatini rivojlantirish uchun muhim platforma bo‘lib xizmat qiladi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Turkmanistondagi doimiy koordinatori barqaror rivojlanish boʻyicha hamkorlik asosiga muvofiq iqlim barqarorligini mustahkamlash va yashil rivojlanish tamoyillarini ilgari surish tashabbuslarini qoʻllab-quvvatlashini taʼkidlab, davom etdi Bu galgi konferensiya nafaqat axborot almashinuvi va iqlim o‘zgarishi oqibatlarini yumshatish, moslashish va tabiiy resurslarni barqaror boshqarish bo‘yicha samarali yechimlarni ilgari surish uchun samarali platforma bo‘libgina qolmay, balki bu boradagi xalqaro hamkorlikni kengaytirish uchun ajoyib imkoniyatdir, dedi D.Shlapachenko, BMTning Turkmanistondagi vakolatxonasi mamlakatimiz tashabbuslarini bundan buyon ham qo‘llab-quvvatlashda davom etishini ta’kidladi Keyin BMT Taraqqiyot dasturining Turkmanistondagi doimiy vakili Narine Saakyan so‘zga chiqdi Narine Saakyan yig‘ilganlarni Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni bilan samimiy tabriklar ekan, bunday muhim tadbirda ishtirok etish imkoniyati uchun minnatdorchilik bildirdi Ta’kidlanganidek, joriy yilda BMT shafeligida atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha aholining xabardorligini oshirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar barqaror rivojlanishni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etmoqda Butun dunyo ekologik va iqlim muammolariga duch kelayotgan bir paytda ekologik xavfsizlikni ta’minlashda xalqaro hamkorlik, o‘zaro ishonch va birgalikdagi sa’y-harakatlarni mustahkamlash muhim ahamiyatga ega Suv resurslaridan oqilona foydalanish, yerni barqaror boshqarish, cho‘llanishga qarshi kurashish va o‘zgaruvchan iqlim sharoitlariga moslashish nafaqat atrof-muhitni muhofaza qilish bilan bog‘liq, balki oziq-ovqat xavfsizligi, iqtisodiy barqarorlik va aholi farovonligiga ham bevosita ta’sir qiladi Shu nuqtai nazardan, BMT Taraqqiyot dasturi Turkmaniston hukumatining atrof-muhitni muhofaza qilish, iqlim o‘zgarishiga moslashish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish sohasidagi siyosatini faol qo‘llab-quvvatlashda davom etmoqda Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish va ekologik muammolarga samarali moslashish uchun fuqarolik jamiyati va xususiy sektorning faol roli muhim ahamiyatga ega. Shu munosabat bilan BMTTD Turkmaniston hukumati bilan birgalikda barqaror rivojlanish va atrof-muhit masalalari bo‘yicha aholining, jumladan, yoshlarning xabardorligini oshirish bo‘yicha tashabbuslarni muvaffaqiyatli amalga oshirmoqda Yakunida Narine Saakyan BMT Taraqqiyot dasturi Turkmaniston bilan hamkorlikni yanada mustahkamlashga sodiqligini tasdiqladi. barqaror rivojlanish va atrof-muhitni muhofaza qilish So‘ngra BMT Bolalar jamg‘armasining (YUNISEF) Turkmanistondagi vakili Jalpa Ratna so‘zga chiqib, bugungi tadbirda ishtirok etish u uchun katta sharaf ekanini ta’kidladi. Ta'kidlanganidek, UNICEF iqlim o'zgarishini nafaqat ekologik muammo, balki bolalarning kelajagi bilan bevosita bog'liq muammo sifatida ko'radi, chunki iqlim o'zgarishi ularning salomatligi, ta'limi, ovqatlanishi, xavfsizligi va umumiy farovonligiga ta'sir qiladi Jalpa Ratna Tashkilot Turkmanistonning atrof-muhitni muhofaza qilish, barqaror rivojlanish va iqlim o‘zgarishi sohasidagi tashabbuslarini yuksak qadrlashini, ularning milliy va global darajada samaradorligi va barqarorligini ta’minlashda muhim asos bo‘lib xizmat qilishini ta’kidladi Turkmanistonda bolalarning ekologik madaniyatini oshirish borasida amalga oshirilayotgan ishlar haqida gapirar ekan, UNICEF vakili maktablarning rolini alohida ta’kidladi. Ayni paytda mamlakatimiz maktablarida atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha darslar o‘quv dasturiga kiritilgan bo‘lib, yangi avlodni atrof-muhitga e’tiborli fuqarolarni tarbiyalashga xizmat qilmoqda. Shu bilan birga, turkmanistonlik maktab o‘quvchilari turli tanlovlarda energiya samaradorligi, suv samaradorligi, chiqindilarni boshqarish va biologik xilma-xillikni saqlash bo‘yicha yechim va ilmiy maqolalarini taqdim etmoqda Xulosa o‘rnida, Turkmanistonning ekologik siyosatida bolalar manfaatlari hisobga olinishini ta’kidlab, BMT Bolalar jamg‘armasi vakili YUNISEFning bu boradagi faol yordamini yana bir bor tasdiqladi Shuningdek, konferensiyada raqamli kommunikatsiyalar orqali xalqaro tashkilotlar va sanoat agentliklari vakillarining ma’ruzalari tinglandi Jahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni butun insoniyat uchun muhim voqea ekani, tabiatni e’zozlash, atrof-muhitni muhofaza qilish bo‘yicha umumiy mas’uliyatimizni eslatishi ta’kidlandi. Iqlim o'zgarishi va uning ta'sirini yumshatish bugungi kunda eng dolzarb global muammolardan biridir Qolaversa, Turkmanistonning bu boradagi izchil siyosati va tashabbuslari tahsinga sazovor Turkmaniston hukumatining bioxilma-xillikni saqlash va suv resurslaridan oqilona foydalanish borasidagi sa’y-harakatlari jahon hamjamiyatiga namuna bo‘layotganiga alohida e’tibor qaratildi Mamlakatimiz iqlim o‘zgarishi bo‘yicha milliy strategiya va boshqa tegishli xalqaro konvensiyalar bo‘yicha o‘z majburiyatlarini to‘liq bajarayotganini alohida ta’kidlash muhimdir Shuningdek, so‘zga chiqqanlar jamiyatda ekologik madaniyatni oshirish va atrof-muhitga mas’uliyatli munosabatni shakllantirish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar muhimligini ta’kidlab, Turkmaniston bilan atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida hamkorlikni yanada rivojlantirishga tayyor ekanliklarini tasdiqladilar Yalpi majlis yakunlari boʻyicha ilmiy-amaliy konferensiya oʻz ishini xalqaro ekspertlar, mutaxassislar, tegishli vazirlik va tarmoq idoralari vakillarining maʼruzalari, shuningdek, oʻzaro fikr almashishdan iborat mavzuli boʻlimlarda davom ettirdi Birinchi bo‘lim ekologiya va iqlim huquqiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda tabiiy resurslardan foydalanish bo‘yicha xalqaro huquqiy normalarni takomillashtirish, ekologik qonunchilikni ishlab chiqish, davlatlararo kelishuvlar samaradorligini oshirish masalalari muhokama qilindi. So‘zga chiqqanlar Turkmaniston bu boradagi milliy qonunchilik bazasini izchil mustahkamlab, xalqaro ekologik konvensiyalarda faol ishtirok etib, aniq huquqiy tashabbuslarni ilgari surayotganini alohida ta’kidladilar “Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda ekologiyaning o‘rni” bo‘limida ishlab chiqarishga ekologik toza va innovatsion texnologiyalarni joriy etish, yashil iqtisodiyotga o‘tish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish kabi strategik vazifalar ko‘rib chiqildi. Atrof-muhitni muhofaza qilish BMT TRM maqsadlariga erishish, shuningdek, oziq-ovqat va iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlashning zaruriy sharti ekanligi ta’kidlandi Keyingi bo‘limda Orolbo‘yida ekologik vaziyatni yaxshilashga alohida e’tibor qaratildi. Muhokamada asosiy e’tibor ekologik ofat oqibatlarini yumshatish, uning ekotizimini barqarorlashtirish, bu boradagi mintaqaviy va xalqaro sa’y-harakatlarni birlashtirishga qaratildi. Taʼkidlanganidek, Turkmanistonning Orolni qutqarish xalqaro jamgʻarmasi va BMTning bu boradagi dasturlari doirasidagi tashabbuslari ibratlidir “Mustaqil betaraf Turkmaniston yili – maqsadli qanotli otlar Vatani yilida ekologik farovonlik va xalqaro hamkorlik” mavzusidagi ilmiy-amaliy konferensiya yakunida ishtirokchilar tomonidan Prezident Serdar Berdimuhamedovga rahmat. Murojaatda davlatimiz rahbariga mamlakatimizning ekologik farovonligini ta’minlash, turkman tabiati va tabiiy resurslarini asrab-avaylash, bu boradagi xalqaro hamkorlikni rivojlantirish borasidagi sa’y-harakatlari uchun minnatdorlik bildirilgan Shunday qilib, ilmiy-amaliy anjuman global ekologik xavfsizlikni ta’minlash, bioxilma-xillikni saqlash, Barqaror rivojlanish maqsadlarini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarishda xalqaro hamkorlikni yanada yuksaltirishda muhim ahamiyat kasb etdi. Fikr almashish chog‘ida kelajak avlodlar uchun yanada yaxshi hayot kechirish maqsadida yanada yashil va barqaror dunyoni barpo etish bo‘yicha samarali hamkorlikning yangi yo‘nalishlari belgilandi