Turkiya Oliy Millat Majlisidagi hisobotdan hayratlanarli ma'lumotlar! Ota-onalar diqqatiga... 13 yoshli bolalar plastik operatsiya qilishni xohlashadi!

Aloqa, informatika va ta’lim sohalarida faoliyat yuritgan akademiklar Turkiya Oliy Millat Majlisi Shanliurfa va Kahramanmarosh maktab hodisalari va raqamli risklarni tekshirish komissiyasining oldingi kungi yig’ilishida deputatlarga taqdimot qildi. Kojaeli universiteti Aloqa fakulteti Informatika kafedrasi mudiri Prof.Dr.Emel Başturk, Gazi Universiteti oʻqituvchisi Prof.Dr.Xalil İbrahim Bülbül va Kastamonu Universiteti oʻqituvchisi Prof.Dr.Selman Tunay Kamerning baholashlari bolalar duch keladigan xavflarni aniqladi Prof.Dr.Bashturkning taqdimotiga ko'ra, Turkiya dunyo bo'ylab "yuqori internetdan foydalanish va yuqori xavf o'lkasi" sifatida ta'riflangan. 6-15 yosh toifasidagi bolalarning 91,3 foizi internetdan foydalanar ekan, plastik jarrohlik amaliyotiga murojaat qilgan bolalar yoshi 13 ga tushgani bildirildi. Xuddi shu yoshdagi bolalarning 66,1 foizi ijtimoiy media platformalarida. Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish 11-15 yosh guruhida 79 foizga oshadi. 6-11 yoshdagi bolalarning atigi 10 foizi raqamli xavf-xatarlarga qarshi o'zini xavfsiz his qiladi. Başturk, ota-ona nazorati bu yosh oralig'ida eng past darajada ekanligini ta'kidladi Komissiyada tarqatilgan ma'lumotlarga ko'ra, Turkiyada har 5 boladan 1 nafari kiberbullingga duchor bo'lmoqda. Bular orasida haqoratli xabarlar, masxara qilish, ismlarni chaqirish va kamsituvchi so'zlar mavjud. Etti viloyatda olib borilgan tadqiqotda, kiber zo'ravonlikning eng yuqori darajasi Istanbulda, eng pasti esa Gaziantepda aniqlangan. Kiberbullingga duchor bo'lgan bolalarning muhim qismi o'z tajribalarini oilalari yoki o'qituvchilari bilan baham ko'rmaganligi aniqlandi. Bolalarning telefonlari olib qo'yilishi yoki internetdan foydalanishi taqiqlanishidan xavotirlanib sukut saqlaganliklari bildirildi Professor, doktor Selman Tunay Kamer ijtimoiy media platformalarini real vaqt rejimida kuzatuvchi, tahdid mazmunini aniqlaydigan va tegishli muassasalarga xabar beruvchi milliy raqamli erta ogohlantirish tizimini yaratishni taklif qildi. U tizimning BTK, Xavfsizlik Bosh boshqarmasi va Milliy ta'lim vazirligi o'rtasida integratsiyalashgan holda ishlashi kerakligini ta'kidladi Komissiya a’zolari “Agar shu mavzuda qonun tayyorlasangiz, nimani o‘z ichiga olgan bo‘lardingiz?” deb so‘rashdi. Savolga javob berar ekan, akademiklar maktabgacha ta'limdan boshlab raqamli axloq, raqamli mehribonlik, g'azabni boshqarish va ongli internetdan foydalanishni ta'lim tizimiga kiritish kerakligini ta'kidladilar Komissiya a'zolaridan biri, Qahramanmarosh deputati va sobiq RTÜK a'zosi Ali O'ztunch, RTÜKni televideniyedagi zo'ravonlik mazmuni bo'yicha o'z vazifasini bajarmaganlikda aybladi. O'ztunch, maktab hujumlaridan so'ng, bir hafta davomida teleserialda zo'ravonlik sahnalari kamayganini, ammo keyin otishma sahnalari aynan to'xtagan joydan davom etganini va bu sohada jiddiy nazoratsizlik borligini bildirdi Mutaxassislar, shuningdek, bolalar uchun ishlab chiqilgan YouTube Kids-ni mutlaqo xavfsiz hudud sifatida ko'rmaslik kerakligini ta'kidlab, "YouTube Kids ko'rinadigan darajada begunoh emas" deb ogohlantirdi. Ba'zi kontentning bola rivojlanishida muammolar borligini ta'kidlagan akademiklar, algoritmlar bolalarni yoshiga mos bo'lmagan tarkibga duchor qilishi mumkinligini aytdi